I CZ 2/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-02-18

Skład orzekający: Gerard Bieniek, Irena Gromska-Szuster, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, której prawa mogą być dotknięte wpisem w księdze wieczystej, ale która nie należy do kręgu podmiotów wskazanych w art. 6261 § 2 k.p.c., jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego i posiada legitymację do wniesienia apelacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c., krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego jest wyczerpująco określony i obejmuje wyłącznie wnioskodawcę, osoby, których prawa mają zostać wykreślone lub obciążone, oraz osoby, na rzecz których wpis ma nastąpić. Osoba, której prawa mogą być dotknięte wpisem, ale nie mieści się w tym zamkniętym katalogu, nie jest uczestnikiem postępowania i nie posiada legitymacji do wniesienia apelacji, nawet jeśli została błędnie zawiadomiona o wpisie i pouczona o środkach zaskarżenia.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację Spółki „A.” od postanowienia Sądu Rejonowego, uznając, że Spółka ta nie jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c. i nie posiada legitymacji do jej wniesienia. Spółka „A.” wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia, argumentując, że wpis dotyka jej praw. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 2/09 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku "Z." Spółki z o.o. i "B" Spółki z o.o. przy uczestnictwie "A." Spółki z o.o. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2009 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 6.08.2008 r. odrzucił apelację Spółki „A. wniesioną od postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 20.09.2006 r. stwierdzając, że Spółka ta nie jest uczestnikiem postępowania w rozumieniu art. 6261 § 2 k.p.c., a tym samym nie ma legitymacji procesowej do wniesienia apelacji. Od tego postanowienia zażalenie wniosła spółka „A.” domagając się jego uchylenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Art. 6261 § 2 k.p.c. został wprowadzony ustawą z dnia 11.05.2001 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy – Prawo o notariacie (Dz.U. Nr 63, poz. 635). Celem tej nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego było usprawnienie postępowania wieczystoksięgowego i jego sformalizowanie, czemu służyło m.in. ograniczenie kręgu podmiotów mogących uczestniczyć w tym postępowaniu. Takie ograniczenie nastąpiło w art. 6261 § 2 k.p.c., którego treść jest jednoznaczna. Uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego mogą być wyłącznie wnioskodawca, osoby których prawa mają zostać wykreślone lub obciążone oraz osoby, na rzecz których wpis ma nastąpić. Użycie sformułowania „tylko” oznacza zwężenie kręgu podmiotów jedynie do wskazanych w treści przepisu. Mając to na względzie Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16.06.2004 r. I CZ 48/04 (OSNC 2005/6/108) przyjął, że art. 6261 § 2 k.p.c., jako przepis szczególny w stosunku do art. 510 k.p.c., reguluje wyczerpująco krąg podmiotów postępowania wieczystoksięgowego. Pogląd ten skład orzekający podziela. W sprawie jest poza sporem, że Spółka wnosząca zażalenie nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w art. 6261 § 2 k.p.c. Twierdzi jedynie, że wpis dotyka jej praw. W przeciwieństwie do poprzedniego stanu prawnego, pod rządem art. 6261 § 2 k.p.c., osoba taka nie jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego. Takiego statusu nie uzyskała przez to, że Sąd Rejonowy błędnie zawiadomił ją o wpisie i pouczył o środkach zaskarżenia. Na marginesie 3 należy też zauważyć, że przywołane w zażaleniu postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11.01.2001 r. V CKN 1841/00 zostało wydane przed wejściem w życie art. 6261 § 2 k.p.c. Z tych względów zażalenie należało oddalić (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6261 § 2 KPCart. 510 KPCart. 6261 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy