IV KK 70/20

WyrokIzba Karna2020-06-25

Skład orzekający: Zbigniew Puszkarski, Jerzy Grubba, Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu odwoławczego, który zawiera sprzeczności uniemożliwiające jego wykonanie, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego, skutkujące bezwzględną przesłanką odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok sądu odwoławczego obarczony sprzecznościami w zakresie orzeczonych kar pozbawienia wolności i grzywny, a także brakiem wskazania, które kary podlegają połączeniu lub zawieszeniu, jest wadliwie skonstruowany i uniemożliwia jego wykonanie. Taka sytuacja stanowi rażące naruszenie art. 413 § 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., co skutkuje wystąpieniem bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.
Stan faktyczny
Skazany R. B. został uznany winnym popełnienia przestępstw polegających na poświadczaniu nieprawdy w dokumentach dotyczących badań technicznych pojazdów, w celu ułatwienia ich właścicielom rejestracji jako motorowery. Sąd Rejonowy wymierzył mu kary jednostkowe, a następnie karę łączną, której wykonanie warunkowo zawiesił. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelacje, dokonał zmian w kwalifikacji prawnej czynów i sposobie orzekania kar, jednak jego wyrok zawierał istotne sprzeczności dotyczące łączenia kar, zawieszenia ich wykonania oraz orzekania kar grzywny. Kasacja obrońcy skazanego podniosła zarzut sprzeczności wyroku sądu odwoławczego uniemożliwiającej jego wykonanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C. w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 70/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Małgorzata Gierczak w sprawie R. B. skazanego za czyn z art. 271 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2020 r. kasacji obrońcy wniesionej na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt VII Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie XVI K (…) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C. w postępowaniu odwoławczym 2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r. w sprawie o sygn. akt XVI K (…), R. B. został uznany winnym następujących czynów: 1. z art. 271 § 1 k.k., polegającego na tym, że w dniu 11 września 2007 r. w K., pow. K., woj. (…)), będąc właścicielem Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego Import-Eksport „B.” w O., prowadzącym Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w K. przy ul. M., pełniąc jednocześnie funkcję diagnosty uprawnionego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, poświadczył nieprawdę w dokumencie w postaci „Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym" z załącznikiem, że pojazd ten może być dopuszczony do ruchu jako spełniający warunki techniczne motoroweru, czym naruszył przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez wydanie niezgodnego z prawdą oświadczenia o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w należącym do B. P. motocyklu APRILIA nr ramy (…), ograniczających pojemność jego silnika i prędkość do parametrów motoroweru, za co, na podstawie art. 271 § 1 k.k., wymierzono mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, 2. z art. 271 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 272 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. i w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegającego na tym, że w okresie od 29 kwietnia 2008 r. do 7 sierpnia 2008 r. w K., pow. K., woj. (…), działając czynem ciągłym, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielem Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego Import-Eksport „B.” w O., prowadzącym Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w K. przy ul. M., pełniąc jednocześnie funkcję diagnosty uprawnionego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, naruszył przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez wydanie niezgodnych z prawdą oświadczeń o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w motocyklu YAMAHA 53VA, nr ramy (…), należącego do W. S oraz zmian konstrukcyjnych w motocyklu APRILIA RS 125, nr ramy (…), należącego do T. T., ograniczających pojemność tych silników i prędkość do parametrów motorowerów oraz poświadczył nieprawdę w dokumentach w postaci „Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym" z załącznikiem, że pojazdy te mogą być dopuszczone do ruchu jako spełniające warunki techniczne motorowerów i w ten sposób ułatwił ich właścicielom W. S. oraz T. T. wyłudzenie od Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w K. poświadczających nieprawdę decyzji o numerze (…) z dnia 20 maja 2008 r. o rejestracji czasowej i z dnia 28 maja 2008 r. o numerze (…) o rejestracji stałej tego pojazdu jako 3 motoroweru z dowodem rejestracyjnym seria i numer (…) i tablicami rejestracyjnymi nr (…) oraz decyzji o numerze (…) z dnia 18 sierpnia 2008 r. o rejestracji czasowej i z dnia 21 sierpnia 2008 r. o rejestracji stałej tego pojazdu jako motoroweru z dowodem rejestracyjnym seria i numer (…) i tablicami rejestracyjnymi nr SKL (…), za co przyjął od W. S. korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 206,-zł, a od T. T. przyjął korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 181,-zł, osiągając łącznie korzyść majątkową w kwocie co najmniej 387,-zł, za co, na podstawie art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 2 i § 3 k.k., wymierzono mu karę 7 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10,-zł, 3. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 272 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., polegającego na tym, że w okresie od 21 kwietnia 2009 r. do dnia 15 grudnia 2009 r. w K., pow. K., woj. (…), działając czynem ciągłym, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielem Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego Import-Eksport „B.” w O., prowadzącym Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w K. przy ul. M., pełniąc jednocześnie funkcję diagnosty uprawnionego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, poświadczał nieprawdę w sporządzanych przez siebie dokumentach w postaci „Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym" wraz z załącznikiem dotyczącym opisu zmian dokonanych w pojeździe w zakresie pojemności silnika, czym naruszał przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez wydawanie niezgodnych z prawdą dokumentów o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w motocyklach, ułatwiając w ten sposób ich posiadaczom wyłudzenie od Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w K. poświadczających nieprawdę decyzji o rejestracji ich jako motorowerów lub motocykli o zmniejszonej pojemności, co dotyczyło motocykli: - SUZUKI (…), należącego do P. B. , - YAMAHA, nr ramy (…), nr rej. (….), za co przyjął od W. S. korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 206,-zł, - HONDA CBR 125R, nr ramy (…), nr rej. (…), za co przyjął od Ł. T. korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 356,-zł, - APRILIA SFM 00, nr ramy (…), nr rej. (…) za co przyjął od Ł. T. korzyść majątkową w kwocie 356,-zł, - APRILIA RS 125, nr ramy (…), nr rej. (…), za co przyjął od T. T. korzyść majątkową w kwocie co najmniej 181,-zł, 4 - YAMAHA YZF R 125, nr ramy (…), nr rej. (…), za co przyjął od T. T. korzyść majątkową w kwocie co najmniej 181,-zł, - YAMAHA YZF R 125, nr ramy (…), nr rej. (…), za co przyjął od T. T. korzyść majątkową w kwocie co najmniej 181,-zł, - YAMAHA YZF R 125, nr ramy (…), nr rej. (…), za co przyjął od T. T. korzyść majątkową w kwocie co najmniej 181,-zł, - KTM EXC200, nr ramy (…), za co przyjął od W. S. korzyść majątkową w kwocie 206,-zł, - HONDA CBR 125R, nr ramy (…), nr rej. (…), za co przyjął od Ł. T. korzyść majątkową w kwocie 356,-zł, - APRILIA RS 125, nr ramy (…) nr rej. (…), za co przyjął od T. T. korzyść majątkową w kwocie co najmniej 181,-zł, osiągając łącznie korzyść majątkową w kwocie co najmniej 2.385,-zł, za co, na podstawie art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 2 i § 3 k.k., wymierzono mu karę 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10,-zł, 4. z art. 271 § 1 i § 3 k.k. w zw. z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 272 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., polegającego na tym, że w okresie od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2010 r. w K., pow. K., woj.(…), działając czynem ciągłym, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, będąc właścicielem Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego Import-Eksport „B.” w O., prowadzącym Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w K. przy ul. M., pełniąc jednocześnie funkcję diagnosty uprawnionego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, poświadczał nieprawdę w sporządzanych przez siebie dokumentach w postaci „Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym” z załącznikiem, że pojazd może być dopuszczony do ruchu jako spełniający warunki techniczne motoroweru oraz naruszał przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez wydawanie niezgodnych z prawdą oświadczeń o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w motocyklach, ułatwiając w ten sposób ich posiadaczom wyłudzenie od Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w K. poświadczających nieprawdę decyzji o rejestracji ich jako motorowerów, a to motocykli: - HONDA 125 REBEL, nr ramy (…), nr rej. (…), za co przyjął od M. P. korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 156,-zł, 5 - YAMAHA DT 125R, nr ramy (…), nr rej. (…), za co przyjął od W. S. korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 206,-zł, - YAMAHA DT 125R, nr ramy (…), nr rej (…), za co przyjął od Ł. Z. korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 156,-zł, osiągając łączną korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 518,-zł, za co, na podstawie art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 2 i § 3 k.k., wymierzono mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10,-zł, oraz 5. czynu z art. 271 § 1 i § 3 k.k., polegającego na tym, że w dniu 2 lipca 2010 r. w K., pow. K., woj. (…), będąc właścicielem Przedsiębiorstwa Usługowo-Handlowego Import-Eksport „B.” w O., prowadzącym Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w K. przy ul. M., pełniąc jednocześnie funkcję diagnosty uprawnionego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej naruszył przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez wydanie niezgodnego z prawdą oświadczenia o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w posiadanym przez M. P. motocyklu APRILIA RS 125, nr ramy (…), ograniczających pojemność jego silnika i prędkość do parametrów motoroweru oraz poświadczył nieprawdę w dokumencie w postaci „Zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym” z załącznikiem, że pojazd ten może być dopuszczony do ruchu jako spełniający warunki techniczne motoroweru i w ten sposób osiągnął korzyść majątkową w kwocie nie mniejszej niż 156,-zł, za co, na podstawie art. 271 § 3 k.k. i art. 33 § 2 i § 3 k.k., wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10,-zł. Łącząc jednostkowe kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny orzeczone w pkt 1-5 sentencji wyroku, Sąd, na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 i § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., wymierzył skazanemu karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 10 miesięcy (pkt 7), której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 70 § 1 pkt 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat (pkt 8), oraz karę łączną grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10,-zł. (pkt 7). Ponadto, powyższym wyrokiem Sąd orzekł wobec skazanego środek karny w postaci zakazu pełnienia funkcji diagnosty na okres 3 lat, przepadek korzyści majątkowej osiągniętej z popełnionych przestępstw w łącznej kwocie 3.446,-zł, jak też rozstrzygnął o kosztach postępowania. 6 Orzeczenie to zostało zaskarżone przez obrońcę R. B. oraz prokuratora. Po rozpoznaniu wywiedzionych apelacji, wyrokiem z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt VII Ka (…) Sąd Okręgowy w C. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z kwalifikacji prawnej czynu przypisanego skazanemu w pkt 3 zaskarżonego wyroku wyeliminował przepis art. 271 § 1 k.k. (pkt 1 lit. a sentencji wyroku) oraz przyjął, że czyny przypisane skazanemu w pkt 3 i 4 zaskarżonego wyroku stanowią ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i uchylając orzeczenia o karach zawarte w tych punktach, na podstawie art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. i art. 4 § 1 k.k., skazał R. B. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10,-zł (pkt 1 lit. b sentencji wyroku). Ponadto, uchylając pkt 7 sentencji zaskarżonego wyroku, na podstawie art. 86 § 1 i § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k., przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., Sąd Okręgowy połączył kary wymierzone skazanemu w pkt 2 i 5 zaskarżonego wyroku oraz w pkt 1 lit. c przedmiotowego wyroku i wymierzył karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze roku i 10 miesięcy oraz karę łączną grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10,-zł. Sąd Okręgowy uchylił także orzeczenie o opłacie zawarte w punkcie 11 zaskarżonego wyroku, a w pozostałym zaś zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Od powyższego orzeczenia kasację wywiódł obrońca R. B, , zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., z uwagi na zachodzenie w treści orzeczenia sprzeczności uniemożliwiającej jego wykonanie, co ma związek z rażącym naruszeniem art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. W ocenie obrony wskazana sprzeczność nastąpiła poprzez: 1. takie orzeczenie kary pozbawienia wolności, które uniemożliwia wykonanie wyroku w orzeczonych zakresach, tj.: - utrzymanie w mocy pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r. - w którym za czyn z dnia 11 września 2007 r. została orzeczona kara 3 miesięcy pozbawienia wolności, - w pkt 1 lit. b) wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 11 października 2019 r. - połączenie czynów z punktu 3 i 4 wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r. i wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, - w pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 11 października 2019 r. - uchylenie punktu 7 wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r. oraz połączenie orzeczonych w punkcie 2 i 5 wyroku Sądu Rejonowego w C. kar z karami wymienionymi w nieistniejącym w zaskarżonym wyroku Sądu 7 Okręgowego w C. pkt 1 lit. c) i wymierzenie, na podstawie art. 86 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. „kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności", - jednoczesnym utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r., który to, w pkt 8, zawiesił wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności na okres 3 lat próby. Wobec powyższej sprzecznej treści orzeczenia wykonanie wyroku w zakresie pozbawienia wolności jest niemożliwe, bowiem za każdy ze wskazanych czynów orzeczono karę pozbawiania wolności w innej wysokości, a dodatkowo zawieszono na okres próby „karę łączną". Mając na względzie połączenie kar w pkt 1 lit. b) i 2 zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w C. nie wiadomo, do którego z punktów odnosi się punkt o zawieszeniu wykonania orzeczonej kary łącznej (choć z treści wyroku wynika, że mógłby odnosić się do punktu 2 orzeczenia, jednakże ze względu na użycie konstrukcji 91 k.k., Sąd winien w tym zakresie użyć wyrażenia „jednej” kary, a nie „kary łącznej”). Tym samym wyrok orzeka zarówno bezwzględne kary pozbawienia wolności, jak i warunkowo zawieszone. Nie wiadomo także, która z kar i jakiej wysokości miałaby zostać wykonana w przypadku, gdyby skazany w okresie próby popełnił przestępstwo. Ponadto w orzeczeniu Sądu Okręgowego w C. brakuje punktu odnoszącego się do połączenia kar pozbawienia wolności; 2. takie orzeczenie kary grzywny, które uniemożliwia wykonanie wyroku w opisanym zakresie, tj.: - w pkt 1 lit. b) zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy orzekł, że za czyny przypisane oskarżonemu w punkcie 3 i 4 wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r. „na podstawie art. 271 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. oraz art. 33 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. i art. 4 § 1 k.k. skazuje oskarżonego (...) na jedną karę grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10,-zł", - w pkt 2 zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy „uchylając punkt 7 na podstawie art. 86 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k." połączył orzeczone wobec oskarżonego w punkcie 2 i 5 wyroku Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r. oraz nieistniejącym pkt 1 lit. c) zaskarżonego wyroku i „wymierzył oskarżonemu karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki dziennej na 10,-zł". Tak sformułowany wyrok oznacza orzeczenie dwóch kar grzywny, bez ich połączenia. Wymiar kar przekracza ten orzeczony przez Sąd Rejonowy w C. w wyroku dnia 14 marca 2019 r. Ponadto w opisie czynu 3 znajduje się czyn, który w 8 trakcie postępowania nigdy nie był kwalifikowany z art. 271 § 3 k.k., a pomimo tego zastosowano art. 33 § 2 k.k.; 3. odniesienie się w pkt 2 zaskarżonego wyroku, przy okazji opisu dotyczącego kar do pkt 1 lit. c) zaskarżonego wyroku, który to punkt 1c faktycznie nie występuje w treści zaskarżonego wyroku; z uwagi na powyższe następuje brak możliwości wykonania wyroku i odniesienia się do zakresu kary, przez co takie orzeczenie nie może się ostać; 4. brak wskazania zakresu, w jakim uchylone jest orzeczenie o opłacie - z uwagi na brzmienie pkt 3 zaskarżonego wyroku i brak jasności, czy uchylone zostaje także orzeczenie o wydatkach w kwocie 1.581,-zł, a jeżeli nie, to orzeczona w punkcie 4 zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego wysokość kosztów jest bardziej dolegliwa dla skazanego niż koszty zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 marca 2019 r. W dalszej części kasacji obrońca podniósł szereg zarzutów rażącego naruszenia przepisów postępowania (art. 434 k.p.k. oraz 443 k.p.k., art. 455 k.p.k. w zw. z art. 33 § 2 k.k., art. 455 k.p.k., art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. i w zw. z 457 § 3 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 k.p.k.) oraz rażące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k. oraz art. 271 k.k. W oparciu o powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie skazanego, alternatywnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C.. W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o uznanie jej za częściowo zasadną, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535 § 5 k.p.k. Należało podzielić te zarzuty podniesione w kasacji, w których wskazano, że zaskarżony wyrok został wydany z rażącą obrazą prawa procesowego – art. 413 § 2 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., skutkującą wystąpieniem bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. – zachodzi sprzeczność w treści orzeczenia. Zaskarżony wyrok został przez Sąd Odwoławczy wadliwie skonstruowany zarówno w zakresie kompletności zawartych w nim rozstrzygnięć, jak i ich opisu. Na wstępie przypomnieć należy, że Sąd Rejonowy w swym wyroku uznał R. B. za winnego popełnienia pięciu czynów. 9 Tymczasem Sąd Okręgowy rozpoczął redakcję swojego orzeczenia od wskazania zmian, których dokonuje w wyroku I instancji, a polegających na tym, że po modyfikacjach kwalifikacji i opisu, czyny opisane w pkt 3 i 4 wyroku Sądu I instancji stanowią ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. Następnie uchylono karę łączną (co i tak stało się zbędne wobec dokonania wcześniej opisanych powyżej zmian) i w to miejsce orzeczono nową karą łączną, którą objęto skazania z pkt 2 i 5 wyroku Sądu Rejonowego i rozstrzygnięcie z pkt 1c wyroku Sądu Okręgowego. Rzecz jednak w tym, że wyrok Sądu Odwoławczego w ogóle nie zawiera wskazanego pkt 1c. Można domyślać się, że intencją Sądu Okręgowego było wskazanie na pkt 1b, lecz takiego rozstrzygnięcia brak. Nie zmieniono go też w drodze sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, a zatem obecnie należało rozpoznać wniesioną w tym przedmiocie kasację. Jeszcze istotniejsze jest jednak to, że wskazaną karą łączną nie objęto skazania zawartego w pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego. Konsekwentnie też, w uzasadnieniu swego wyroku, na st r. 36, Sąd Odwoławczy wskazał, że połączył „3 kary jednostkowe”, choć powinien połączyć cztery takie kary, bo tyle ich zawiera orzeczenie Sądu I instancji (uwzględniając modyfikację z pkt I b). Czyniąc dalsze rozważania wskazać należy na kolejny punkt wyroku Sądu Odwoławczego (pkt 3), który zawiera rozstrzygnięcie o „utrzymaniu zaskarżonego wyroku w mocy w pozostałej części”. Jak wydaje się, w intencji Sądu Okręgowego miały tym punktem zostać objęte pozostałe rozstrzygnięcia (poza karami) zawarte w wyroku Sądu Rejonowego, w tym najistotniejsze z nich – o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej pozbawienia wolności. Taka konstrukcja wyroku Sądu Odwoławczego doprowadziła jednak do tego, że poza karą łączną znalazło się wskazane wyżej skazanie z pkt 1, ale jednocześnie zostało ono utrzymane w mocy w przytoczonym pkt 3. Skazanie na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności powinno być wykonywane zatem odrębnie, a co więcej, kara ta ma charakter bezwzględny, ponieważ nie dotyczy jej rozstrzygnięcie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy zatem de facto podwyższył wymierzoną oskarżonemu karę, choć jednocześnie nie uwzględnił żadnej z apelacji. Oczywistym jest też, że konstrukcja wyroku, która skutkuje wymierzeniem w nim sumy kar – łącznej i jednostkowej, pomimo warunków do orzeczenia jednej kary łącznej, stanowi rażącą obrazę prawa karnego materialnego – art. 85 § 1 k.k., przewidziana bowiem tam instytucja (kary łącznej) ma charakter obligatoryjny. 10 Nie budzi zatem wątpliwości, że przytoczone uchybienia w istotny sposób wpłynęły na treść wydanego w sprawie wyroku. Jednocześnie, w ocenie Sądu Najwyższego, żadna z opisanych powyżej zmian (poza tą z pkt 1b) nie miała charakteru celowego. Modyfikacje zaskarżonego orzeczenia w tych kierunkach, nie były intencją Sądu Odwoławczego. Są to błędy wynikające z pominięcia rozstrzygnięć zawartych w wyroku Sądu I instancji i wadliwego przytoczenia numeracji swojego wyroku. Niemniej, powstałe w konsekwencji tych uchybień rozstrzygnięcia, są nie do zaakceptowania, jako z jednej strony nie oddające rzeczywistej woli w zakresie zmiany orzeczenia po stronie Sądu Odwoławczego, z drugiej zaś, są wewnętrznie sprzeczne i jako takie, nie podlegające wykonaniu wobec zachodzenia przesłanki z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. Zważywszy na powyższe, kasację należało uznać, w omówionym zakresie, za oczywiście zasadną i uchylić zaskarżony wyrok, a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy, uwzględniając poczynione wyżej uwagi, powinien tym razem przeprowadzić rzetelną kontrolę odwoławczą i wydać orzeczenie wolne od omówionych wad. Ponieważ sprawa będzie rozpoznawana po raz kolejny, nie było w niniejszym uzasadnieniu potrzeby ustosunkowywania się do pozostałych zarzutów kasacyjnych, a kwestie te, obrona będzie mogła podnieść podczas rozprawy apelacyjnej. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 271 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 271 § 1art. 18 § 3 KKart. 272 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 4 § 1 KKart. 271 § 3 KKart. 11 § 3 KKart. 33 § 2art. 11 § 2 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy