IV CZ 90/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-12-17

Skład orzekający: Marek Sychowicz, Dariusz Zawistowski, Barbara Trębska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może orzekać o zgodności przepisu ustawy z Konstytucją RP lub występować z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, gdy strona podnosi zarzut niezgodności przepisu z Konstytucją w kontekście niedopuszczalności skargi kasacyjnej z powodu niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest organem właściwym do orzekania o zgodności przepisów ustawy z Konstytucją RP; kompetencje te należą do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd Najwyższy może wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, jednakże decyzja ta zależy od rzeczywistych wątpliwości sądu co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a nie od wątpliwości podnoszonych przez strony postępowania. Ograniczenie prawa do wniesienia skargi kasacyjnej do spraw o znacznej wartości przedmiotu zaskarżenia nie budzi wątpliwości co do zgodności z Konstytucją.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił jej skargę kasacyjną jako niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia (poniżej 150.000 zł, wymaganej przez art. 5191 § 2 k.p.c. w sprawach o podział majątku wspólnego). Wnioskodawczyni podniosła zarzut niezgodności art. 5191 § 2 k.p.c. z Konstytucją RP i wniosła o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni jako niezasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 90/09 POSTANOWIENIE Dnia 17 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Dariusz Zawistowski SSA Barbara Trębska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku T.D. przy uczestnictwie E.D. o podział majątku wspólnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 grudnia 2009 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r. Sąd Okręgowy w G. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawczyni T.D. jako niedopuszczalną z uwagi na zbyt niską wartość przedmiotu zaskarżenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarówno w apelacji jak i w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia określono na kwotę 111.872,99 zł. Tymczasem, zgodnie z art. 5191 § 2 k.p.c. minimalna wartość przedmiotu zaskarżenia warunkująca dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, wynosi co najmniej sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. W zażaleniu wnioskodawczyni, podnosząc naruszenie przepisów Konstytucji RP, tj. art. 64 ust. 2 oraz art. 77 ust. 2, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jako wydanego na podstawie sprzecznego z Konstytucją art. 5191 § 2 k.p.c. oraz o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Ponadto wniosła o spowodowanie skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego: „Czy art. 5191 § 2 k.p.c. nie narusza norm Konstytucji RP, a w szczególności art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2." Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 5191 § 2 k.p.c. uznając, że niniejsza sprawa nie ma charakteru kasacyjnego, czego skarżąca nie kwestionuje. Poddaje ona natomiast w wątpliwość zgodność tego przepisu z Konstytucją RP. Zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji o zgodności przepisu ustawy z Konstytucją orzeka Trybunał Konstytucyjny, a nie Sąd Najwyższy, którego kompetencje określone w art. 183 Konstytucji i nie obejmują orzekania o zgodności ustaw z Konstytucją. Nie może być zatem skuteczny zarzut zażalenia powołujący się na niezgodność art. 5191 § 2 k.p.c. z art. 64 ust. 2 i art. 77 ust. 2 Konstytucji, skoro skarżąca nie przedstawiła orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego tę niezgodność, a Sąd Najwyższy nie znajduje podstaw do wystąpienia na podstawie art. 193 Konstytucji ze wskazanym przez skarżącą 3 pytaniem prawnym do Trybunału. O potrzebie skorzystania z możliwości z art. 193 Konstytucji decydują bowiem rzeczywiste wątpliwości sądu, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a nie wątpliwości podnoszone przez strony czy praktyczna doniosłość rozważanego problemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 lutego 2008 r., II CSK 463/07, niepubl.). W ocenie zaś Sądu Najwyższego ograniczenie nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna, do spraw skomplikowanych, o znacznej wartości przedmiotu zaskarżenia nie budzi wątpliwości odnośnie do zgodności tego uregulowania z prawami obywatelskimi o jakich stanowią powołane w zażaleniu art. 64 ust. 2 i 77 ust. 2 Konstytucji RP. Wobec powyższego na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 2 KPCart. 64 ust. 2art. 77 ust. 2art. 188 pkt 1art. 183art. 193art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy