III KZ 30/21

Sygn. akt III KZ 30/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie W. B. skazanego z art. 200 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lipca 2021 r., zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w B. z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt IV Ka (…), o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt IV Ka (…), p o s t a n o w i ł zmienić zaskarżone postanowienie i przywrócić skazanemu W. B. termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt IV Ka (…). UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w B. zaskarżonym postanowieniem nie uwzględnił wniosku skazanego W. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt IV Ka (…). 2 Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca skazanego – adw. T. T., zaskarżył je w całości i zarzucił: „- naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść skarżonego orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 126 § 1 k.p.k. poprzez dokonanie przez Sąd dowolnej oceny oświadczeń ówczesnego obrońcy skazanego zawartych w piśmie z dnia 16 lutego 2021 r., w którym to piśmie wskazano, iż skazany został poinformowany m.in. o konieczności opłacenia kasacji, możliwości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt IV Ka (…), co w ocenie Sądu pierwszej instancji powoduje, że niezłożenie przez skazanego wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie stanowi przyczyny niezależnej od niego, podczas gdy jak wynika z treści samego pisma obrońcy z dnia 16 lutego 2021 r., skazany nie wyraził woli nieskładania przez obrońcę wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, - błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść skarżonego orzeczenia wynikający ze wskazanego wyżej naruszenia przepisów, polegający na nieprawidłowym uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że niezłożenie przez skazanego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt IV Ka (…), nie nastąpiło z przyczyn niezależnych od skazanego, podczas gdy w sytuacji jak wynika z okoliczności sprawy, w szczególności zaś pisma ówczesnego obrońcy skazanego, informacje udzielone przez obrońcę skazanego dotyczyły kwestii związanych z wywiedzeniem kasacji przy jednoczesnym nie wyrażeniu przez skazanego woli zaniechania przez obrońcę złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, - błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść skarżonego orzeczenia, polegający na nieprawidłowym uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że skazany nie dopełnił czynności procesowej w postaci złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie 7 dni od daty ustania przeszkody, co ma wynikać z faktu, iż skazany w dniu 11 lutego 2021 r. otrzymał wezwanie do odbycia kary pozbawienia wolności, podczas gdy jak wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu jak i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż pismo z wezwaniem do odbycia kary pozbawienia wolności skazany odebrał w 3 dniu 28 stycznia 2021 r., a wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu 5 lutego 2021 r.” W konkluzji skarżący wniósł o: - zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. IV Ka (…), względnie o: - uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. W świetle analizy akt sprawy istnieją podstawy do podważenia zasadności leżącego u podstaw zaskarżonego postanowienia ustalenia, że niedotrzymanie przez skazanego terminu zawitego do złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło z przyczyn od niego zależnych, w ujęciu art. 126 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że przyczyny niezależne od strony to takie, których strona nie mogła usunąć i dokonać wymaganej przez prawo czynności we właściwym czasie (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 1997 r., II KZ 29/97). Z lektury pisma obrońcy skazanego adw. Józefa Uklei wynika, że przeprowadził on po rozprawie rozmowę ze skazanym, w trakcie której poinformował go o sprawie i możliwościach wniesienia kasacji oraz o opłatach z tym związanych. Skazany miał podjąć decyzję do 19 grudnia 2020 r. i stawić się w kancelarii obrońcy, czego jednak nie uczynił. Nie kontaktował się też z obrońcą w żaden inny sposób. Nie kwestionując oświadczenia obrońcy W. B., należy zaaprobować twierdzenie skarżącego, iż zgodnie z treścią § 56 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu: „Na zaniechanie wniesienia środka odwoławczego adwokat 4 obowiązany jest uzyskać zgodę klienta, w miarę możności pisemną. Brak tej zgody, niemożność jej uzyskania lub odmowę klienta jej udzielenia adwokat powinien niezwłocznie udokumentować pisemnie w aktach sprawy”. Analiza akt sprawy nie wykazała realizacji takiej czynności przez adw. J. U.. Brak ostatecznego porozumienia się w kwestii zainicjowania postępowania kasacyjnego spowodowało zamknięcie W. B. drogi do sądu, czego – bacząc na zasady procesu karnego wynikające z Konstytucji RP oraz Kodeksu postępowania karnego - Sąd Najwyższy nie może zaaprobować. W opisanych warunkach uznać zatem należało, że został skutecznie zakwestionowany fakt, iż niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku w trybie przewidzianym w art. 524 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k. nastąpiło z przyczyn zależnych wyłącznie od skazanego, co czyni zarzuty zażalenia trafnymi. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.