I CSK 1439/23
WyrokIzba Cywilna2023-10-20
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, dotycząca zwrotu nakładów i oparta na zarzucie naruszenia art. 247 w zw. z art. 253 § 2 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że konfuzja prawa użytkowania i własności nie wpłynęła na prawa wynikające z użytkowania pozostałej części nieruchomości, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na przesłankę oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności. Przesłanka ta wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, widocznej prima facie, bez konieczności głębszej analizy. W niniejszej sprawie zarzuty skarżących dotyczące wpływu konfuzji prawa użytkowania i własności na ich prawa nie spełniały tego kryterium, a ponadto współwłasność ma charakter idealny, co uniemożliwiało żądanie wydania określonej części nieruchomości i zwrotu nakładów przed wydaniem orzeczenia sądowego.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się zniesienia współwłasności. W ramach tego postępowania wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło ich żądanie zwrotu nakładów w kwocie 200 000 zł od innej uczestniczki postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących prawa użytkowania i własności, wskazując na wpływ konfuzji tych praw na ich sytuację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i stwierdził, że każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem.Pełny tekst orzeczenia
I CSK 1439/23 POSTANOWIENIE 20 października 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki na posiedzeniu niejawnym 20 października 2023 r. w Warszawie w sprawie z wniosku A. P. z udziałem S. W., R. W., A. K., M. D. i M. D.1 o zniesienie współwłasności, na skutek skargi kasacyjnej S. W. i R. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 8 czerwca 2022 r., XV Ca 1789/20, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. stwierdza, że każdy uczestnik postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. UZASADNIENIE S. W. i R. W. – uczestnicy postępowania z wniosku A. P. o zniesienie współwłasności wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 8 czerwca 2022 r., którym oddalono ich żądanie zwrotu nakładów w kwocie 200 000 zł od uczestniczki A. K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
I CSK 1439/23 2 Skarżący powołał się na przesłankę oczywistej zasadności skargi, którą uzasadnił naruszeniem art. 247 w zw. z art. 253 § 2 k.c. poprzez przyjęcie, że wykonywanie prawa użytkowania nieruchomości zostało ograniczone do 7/8 części, a w konsekwencji w ocenie skarżących konfuzja prawa użytkowania i własności dotycząca 1/8 części nieruchomości nie miała wpływu na przysługujące im prawa wynikające z użytkowania pozostałych 7/8 części. Tak uzasadniony wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mógł odnieść oczekiwanego skutku. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni. Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Skarżący powinien uzasadnić tę oczywistość, wskazując jedynie na argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. (zob. np. postanowienia SN z 11 stycznia 2022 r., II USK 384/21; z 22 grudnia 2021 r., II CSK 390/21; z 31 maja 2021 r., III CSK 152/20; z 13 maja 2021, III USK 103/21 oraz z 9 marca 2021 r., IV CSK 412/20). Zgodnie z art. 206 k.c. Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Współwłasność jest wprawdzie wyrażona częścią ułamkową, ale ma ona charakter idealny i dotyczy całej nieruchomości. Do czasu wydania orzeczenia sądowego nie istniała zatem podstawa, by skarżący mogli domagać się wydania im określonej części nieruchomości, a w konsekwencji zwrotu nakładów.
I CSK 1439/23 3 Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. AD [ał]
Powiązane orzeczenia
- III CSK 111/21 2021-07-16Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, spełnia wymogi formalne wymagane do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- I CSK 1068/24 2025-03-06Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, oparta na zarzutach dotyczących sposobu podziału nieruchomości i nieuwzględnienia dotychczasowego sposobu korzystania z niej, może zostać przyjęta do rozpoznani…
- IV CSK 306/21 2021-12-29Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, oparta na zarzucie naruszenia przepisów o podziale nieruchomości, może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wykazano oczywistej zasadności naruszenia przep…
- V CSK 160/13 2013-12-19Czy skarga kasacyjna, której podstawą jest oczywista zasadność, może być przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów potwierdzających tę oczywistość?
- I CSK 4604/23 2025-03-28Czy skarga kasacyjna w sprawie o zniesienie współwłasności, dotycząca kryteriów przyznania rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, może zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na istotne zagadnienie prawne, nieważność post…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 247art. 253 § 2 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 206 KCart. 3989 § 1art. 13 § 2 KPCart. 520 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy