III UK 264/18
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-05-14
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy każdemu członkowi załogi statku rybackiego przysługuje prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 8 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z pkt 22 załącznika nr 1 do tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia prawa do emerytury pomostowej dla członków załogi statku rybackiego została już rozstrzygnięta w uchwale z dnia 17 września 2015 r., III UZP 7/15. Zgodnie z tą uchwałą, prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 8 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z punktem 22 załącznika nr 1 do tej ustawy przysługuje tylko członkom załogi statku rybackiego wykonującym prace w służbie pokładowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca B. S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej z powodu nieudowodnienia wymaganego okresu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie i apelację. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, opierając ją na istotnym zagadnieniu prawnym dotyczącym prawa do emerytury pomostowej dla każdego członka załogi statku rybackiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od odwołującego się na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 264/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania B. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. o prawo do emerytury pomostowej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 14 maja 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od odwołującego się na rzecz organu rentowego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 25 stycznia 2018 r., III AUa […], Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację B. S. (wnioskodawca) wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w S. z 26 kwietnia 2017 r., VI U […], oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w S. z 21 października 2016 r. (organ rentowy), odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury pomostowej z uwagi na nieudowodnienie wymaganego okresu pracy w warunkach szczególnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł wnioskodawca, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego
2 zagadnienia prawnego – czy każdemu członkowi załogi statku rybackiego przysługuje prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 8 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 965 ze zm., dalej jako ustawa o emeryturach pomostowych) w związku pkt 22 załącznika nr 1 do tej ustawy? W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawcy organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Kwestia podnoszona przez wnioskodawcę została już rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego z 17 września 2015 r., III UZP 7/15 (OSNP 2016 nr 6, poz. 73). W uchwale tej przesądzono, że prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 8 ustawy o emeryturach pomostowych w związku z punktem 22 załącznika nr 1 do tej ustawy przysługuje tylko członkom załogi statku rybackiego wykonującym prace w służbie pokładowej. Tylko służba pokładowa stosownie do § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm., dalej jako rozporządzenie z 7 lutego 1983 r.) umożliwiała ubezpieczonym nabycie prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach po wykazaniu 10 lat pracy na stanowiskach wymienionych w zarządzeniu nr 24 Ministra – Kierownika Urzędu Gospodarki Morskiej z dnia 15 sierpnia 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu gospodarki morskiej (Dz.U. Urzędu Gospodarki Morskiej Nr 3, poz. 26, zwanego dalej zarządzeniem) oraz osiągnięciu wymaganego wieku 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn. Identyczne przesłanki nabycia prawa do emerytury określone są w art. 8 ustawy pomostowej, zgodnie z którym emerytura pomostowa przysługuje pracownikowi, który spełnił warunki określone w art. 4 pkt 1, 4-7 oraz osiągnął wiek wynoszący co najmniej 50 lat dla
3 kobiet i co najmniej 55 lat dla mężczyzn oraz ma okres pracy w szczególnych warunkach wymienionej w pkt 20, 22 (prace rybaków morskich) i 32 załącznika nr 1 do ustawy, wynoszący co najmniej 10 lat. Warunki wymagane do nabycia prawa do emerytury pomostowej przez ubezpieczonych wykonujących prace rybaków morskich są tożsame z warunkami nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, wymienionymi w § 8 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. Tak więc za prace rybaków morskich ujęte w pkt 22 załącznika nr 1 ustawy o emeryturach pomostowych należy uznawać prace rybaków morskich w służbie pokładowej, a nie prace wykonywane na wszystkich stanowiskach zajmowanych przez pracowników wpisanych na listę członków załogi statku rybackiego. Różnicując warunki nabywania prawa do emerytury na podstawie przepisów rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w zależności od wykonywania przez ubezpieczonych prac wymienionych w wykazie A oraz wykazie B, ustawodawca kierował się przede wszystkim stopniem uciążliwości i szkodliwości prac w szczególnych warunkach. Objęcie pojęciem rybaka morskiego również rybaków, którzy nie pracują w służbie pokładowej powodowałoby zatem, że wykonywane przez całą załogę statku rybackiego prace charakteryzowałyby się tym samym stopniem uciążliwości i szkodliwości, a takiego wniosku wyprowadzić nie można. Prawidłowo więc przyjął Sąd Apelacyjny, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy wnioskodawca nie legitymuje się 10-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach określonej w wykazie B, dziale IV, poz. 4, gdy chodzi o prace wymienione w pkt 22 załącznika nr 1 do ustawy pomostowej. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III UK 174/15 2016-06-16Czy członkowi załogi statku rybackiego, który nie wykonuje bezpośrednio czynności połowowych, ale zajmuje stanowisko oficera pokładowego, przysługuje prawo do emerytury pomostowej na podstawie przepisów ustawy o emerytur…
- III USK 400/22 2023-11-28Czy praca rybaków morskich w służbie pokładowej na statkach rybackich kwalifikuje się jako praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, uzasadniająca przyzna…
- II USKP 107/22 2023-04-13Czy praca wykonywana na stanowiskach asystenta mechanika maszyn przetwórstwa i ślusarza maszyn przetwórstwa na statku rybackim może być uznana za pracę rybaka morskiego w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach pomosto…
- III UK 103/15 2016-04-28Czy praca stewarda gospodarczego na statku rybackim może być uznana za pracę rybaka morskiego w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach pomostowych, uprawniającą do emerytury pomostowej na podstawie art. 8 tej ustawy?
- III UZP 7/15 2015-09-17Czy wykonywanie pracy rybaka morskiego, wymienionej w wykazie A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., stanowi wykonywanie pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych, ujęt…
Powołane przepisy
art. 8art. 4 pkt 1§ 8
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy