III CZP 89/16
UchwałaIzba Cywilna2017-01-13
Skład orzekający: Antoni Górski, Władysław Pawlak, Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin rękojmi za wady dzieła, określony w art. 568 § 1 k.c. w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2014 r., ulega wyłączeniu na podstawie art. 568 § 2 k.c. w razie podstępnego zatajenia wady przez wykonawcę, niezależnie od upływu czasu od wydania dzieła, a jeśli tak, to czy uprawnienie do obniżenia ceny stanowi uprawnienie kształtujące czy roszczenie podlegające przedawnieniu i od kiedy biegnie termin przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały, ponieważ przedstawione zagadnienie prawne miało charakter teoretyczny i było oderwane od ustalonego stanu faktycznego. Sąd Apelacyjny nie poczynił ustaleń wskazujących na podstępne zatajenie wady przez wykonawcę, co było warunkiem koniecznym do rozważenia zastosowania art. 568 § 2 k.c. w kontekście podstępnego zatajenia wady.Stan faktyczny
Powódka dochodziła zapłaty z tytułu rękojmi za wady budynku. Sąd Okręgowy ustalił, że nie doszło do podstępnego zatajenia wad przez pozwanego wykonawcę. Sąd Apelacyjny przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące wyłączenia terminu rękojmi w przypadku podstępnego zatajenia wady oraz charakteru uprawnienia do obniżenia ceny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w przedmiocie zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZP 89/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Władysław Pawlak SSN Karol Weitz Protokolant Bożena Kowalska w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej […]przeciwko A.-. sp. z o.o. o zapłatę, na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 stycznia 2017 r., na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny […] postanowieniem z dnia 27 września 2016 r., sygn. akt I ACa …/16, "1. Czy w sprawie, w której powód domaga się realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady dzieła, termin określony w art. 568 § 1 k.c., w brzmieniu według stanu prawnego obowiązującego do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej Kodeks cywilny z dnia 30 maja 2014 r., ulega wyłączeniu na podstawie art. 568 § 2 k.c. w razie podstępnego zatajenia wady przez wykonawcę, niezależnie od tego, jaki czas upłynął od wydania dzieła zamawiającemu? 2. czy w powyższej sprawie, uprawnienia zamawiającego z tytułu rękojmi polegające na żądaniu obniżenia ceny (przez zwrot części ceny już uiszczonej), stanowi uprawnienie prawokształtujące ulegające wygaśnięciu, czy roszczenia podlegające przedawnieniu? 3. w przypadku uznania, że żądanie obniżenia ceny wynikające z rękojmi za wady budynku stanowi roszczenie podlegające przedawnieniu, od jakiego momentu rozpoczyna swój bieg termin przedawnienia?" odmawia podjęcia uchwały. UZASADNIENIE
2 W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że - ze względu na związanie poglądem prawnym wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego podjętej na skutek przedstawienia mu przez sąd odwoławczy do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego - uregulowana w art. 390 k.p.c. instytucja pytań prawnych ma charakter wyjątkowy. Dlatego też przedstawiane zagadnienie musi odpowiadać określonym wymaganiom, których niespełnienie uniemożliwia Sądowi Najwyższemu podjęcie uchwały wyjaśniającej podniesione w nim wątpliwości prawne. Podstawowym wymaganiem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż pytanie prawne może obejmować tylko takie wątpliwości, których wyjaśnienie jest niezbędne do rozpoznania wniesionego w sprawie środka odwoławczego (tu apelacji) - por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2016 r., III CZP 10/16, niepubl. i powołane w jego uzasadnieniu dalsze orzecznictwo. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy ustalił, że nie ma podstaw do przypisanie stronie pozwanej podstępnego zatajenia przed powodową spółdzielnią wad fizycznych wybudowanych przez pozwaną spółkę budynków. W tej sytuacji, podstawą zgłoszenia wątpliwości przez Sąd Apelacyjny co do terminów, w jakich można dochodzić uprawnienia z tytułu rękojmi w postaci obniżenia wynagrodzenia z powodu wady fizycznej budynku podstępnie zatajonej przez wykonawcę, musiałoby być uprzednie dokonanie ustaleń - odmiennych od Sądu Okręgowego - że do takiego podstępnego zatajenia wady przez pozwaną doszło. Na obecnym etapie postępowania takich ustaleń zabrakło, co powoduje, że zgłoszone wątpliwości prawne mają charakter teoretyczny, gdyż pozostają oderwane od stanu faktycznego, a ten nie może być przyjmowany przez Sąd apriorycznie. Uzasadniało to odmowę podjęcia uchwały (art. 390 § 1 k.p.c.). jw kc
Powiązane orzeczenia
- I CSKP 258/21 2021-09-17Czy pierwotne wytoczenie powództwa o obniżenie ceny na podstawie przepisów o rękojmi za wady przerywa bieg terminu zawitego w odniesieniu do realizacji uprawnienia do dalej idącego obniżenia ceny, które nie zostało objęt…
- II CSK 183/12 2012-11-22Czy zamawiającemu przysługuje prawo do żądania obniżenia wynagrodzenia za dzieło, jeśli posiada ono wadę usuwalną i istotną, a wykonawca odmówił jej usunięcia lub nie usunął jej w odpowiednim terminie?
- II CSKP 887/24 2025-05-29Czy pozwani skutecznie zgłosili wady drzwi w ustawowym terminie, a jeśli nie, czy podstępne zatajenie wady przez powoda wyłączało konieczność dochowania tego terminu?
- IV CNP 147/07 2008-01-10Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na odmiennej interpretacji przepisów, które mogą być różnie interpretowane, a w szczególności czy Sąd Apelacyjny naruszył prawo, prz…
- II CSKP 1617/22 2024-06-18Czy zgłoszenie sprzedawcy wady rzeczy sprzedanej i żądanie obniżenia ceny przed upływem terminu z art. 568 § 1 k.c. jest wystarczające do zachowania uprawnień z tytułu rękojmi, czy też konieczne jest wytoczenie powództwa…
Powołane przepisy
art. 568 § 1 KCart. 568 § 2 KCart. 390 KPCart. 390 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy