I CZ 91/11

PostanowienieIzba Cywilna2011-10-26

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Iwona Koper, Marek Machnij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ma zastosowanie także w sytuacji, gdy strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uzyskała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie odmawiające dalszego zwolnienia od opłaty od apelacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ma zastosowanie także w przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis ten nie rozróżnia początku biegu terminu do opłacenia pisma w zależności od tego, czy wniosek o zwolnienie został oddalony w całości, czy w części. Cel przepisu, jakim jest przyspieszenie postępowań i odciążenie sądów, jest aktualny również w sytuacji częściowego oddalenia wniosku.
Stan faktyczny
Powodowie złożyli apelację od wyroku Sądu Okręgowego, uzyskując częściowe zwolnienie od opłaty od apelacji. Sąd Apelacyjny odrzucił ich apelację, uznając, że nie została ona opłacona w terminie liczonym od dnia doręczenia postanowienia oddalającego zażalenie na odmowę dalszego zwolnienia od opłat. Powodowie wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 91/11 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSA Marek Machnij w sprawie z powództwa D. J. i H. J. przeciwko M. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2011 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 maja 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił - na podstawie art. 373 k.p.c. - apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 6 grudnia 2010 r. Powodowie uzyskali częściowe zwolnienie od opłaty od apelacji ponad kwotę 1000 zł. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Okręgowego odmawiające im dalszego zwolnienia. Postanowienie Sądu Apelacyjnego zostało doręczone pełnomocnikowi powodów w osobie adwokata w dniu 14 marca 2011 r. Następnie Przewodniczący w Sądzie Okręgowym wezwał pełnomocnika powodów do uiszczenia pozostałej po zwolnieniu części opłaty, która została uiszczona w dniu 31 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucając apelację uznał, że nie została ona opłacona w tygodniowym terminie liczonym stosownie do art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm. – dalej jako u.k.s.c.) od dnia doręczenia pełnomocnikowi powodów postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego ich zażalenie na postanowienie odmawiające dalszego zwolnienia od opłaty od apelacji. Bez wpływu na bieg tego terminu pozostawało w tej sytuacji późniejsze, lecz bezskuteczne wezwanie Przewodniczącego o uiszczenie opłaty należnej po uzyskaniu częściowego zwolnienia. W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego powodowie zarzucili naruszenie art. 112 ust. 3 u.k.s.c. przez błędne przyjęcie, że dotyczy on także sytuacji, gdy strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uzyskała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnosili o jego uchylenie, przyjęcie apelacji do rozpoznania i nadanie jej biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. Trafnie przyjął Sąd Apelacyjnego, że art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma zastosowanie także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis ten nie różnicuje, początku biegu terminu do opłacenia pisma w zależności od tego, czy wniosek o zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony w całości, czy też jedynie w części. Zakres uzyskanego przez stronę zwolnienia od kosztów 3 pozostaje też bez wpływu na charakter należnej od danego pisma procesowego opłaty, jaki określa art. 112 ust. 3 u.k.s.c. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2011 r., (I CZ 51/11, nie publ.), za takim rozumieniem art. 112 ust. 3 u.k.s.c. przemawia nadto cel jego ustanowienia, aktualny także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, polegający na przyspieszeniu postępowań sądowych oraz odciążeniu sądów od dokonywania czynności związanych z wzywaniem stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników o uiszczenie opłat sądowych w sytuacji, gdy konieczność uiszczenia opłaty i jej wysokość wynika jednoznacznie z przepisów u.k.s.c. oraz orzeczeń sądów w przedmiocie złożonego przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Z tych względów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w zw. art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373 KPCart. 112 ust. 2art. 112 ust. 3art. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy