IV KO 78/22

Sygn. akt IV KO 78/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie K. J. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 września 2022 r., osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt II K […], na podstawie art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. p o s t a n o w i ł: odmówić przyjęcia wniosku K. J. o wznowienie postępowania wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE K. J. wniósł do Sądu Najwyższego pismo z dnia 21 czerwca 2022 r., które zostało potraktowane przez Przewodniczącego Wydziału IV Izby Karnej Sądu Najwyższego jako osobisty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt II K […]. 2 Sprawa została zarejestrowana pod numerem IV KO 78/22, a K. J. wezwano do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a mianowicie złożenie wniosku sporządzonego i podpisanego przez adwokata lub radcę prawnego oraz uiszczenie opłaty w kwocie 150 zł. W odpowiedzi K. J. wniósł o przyznanie mu obrońcy z urzędu w toku postępowania wznowieniowego oraz zwolnienie go z kosztów postępowania. Do akt niniejszego postępowania dołączano kolejne pisma K. J. kierowane do poszczególnych sędziów Sądu Najwyższego, tj. z dnia 22 czerwca 2022 r. zaadresowane do SSN Igora Zgolińskiego, z dnia 30 czerwca 2022 r. zaadresowane kolejno do SSN Wiesława Kozielewicza, SSN Waldemara Płóciennika, SSN Jerzego Grubby, SSN Jarosława Matrasa, SSN Piotra Mirek, z dnia 10 sierpnia 2022 r. zaadresowane do SSN Małgorzaty Bednarek, a także z dnia 11 lipca 2022 r. zaadresowane do Izby Karnej Sądu Najwyższego. Ponadto dołączono także przesłane do Sądu Najwyższego oświadczenie P. W. z dnia 11 lipca 2022 r. i pismo K. J. z dnia 28 lipca 2022 r. Z treści ww. korespondencji wynika, że K. J. przede wszystkim uważa się za osobę niewinną i przez to niesłusznie skazaną. Kwestionuje poczynione przez sądy obu instancji ustalenia faktyczne i podnosi szereg zarzutów w zakresie dokonanej oceny dowodów, co w efekcie doprowadziło do przypisania mu odpowiedzialności za usiłowanie zabójstwa K. F. w zamiarze ewentualnym oraz nielegalne posiadanie broni palnej. Tymczasem działał jedynie w obronie życia swojego i P. W.. Wskazuje ponadto na „fałszowanie dowodów, protokołów i różnego rodzaju przekłamania”, a także składanie fałszywych zeznań przez świadków. Organy ścigania od 2014 r. „tuszują” przestępstwa, których miał się dopuszczać K. F. i roztaczają nad nim parasol ochronny. Jako przykład przywołał sprawę II K […] Sądu Okręgowego w O. dotyczącą grupy przestępczej, która wyłudziła 40 mln zł VAT, w której sędzia nie chciał nawet przesłuchać K. F. w charakterze świadka. Prowadził ją ten sam sędzia, który orzekał w Sądzie I instancji w jego postępowaniu. Gdy chciał nagłośnić nieprawidłowości to sąd nakazał umieścić go po odbyciu kary w „psychiatryku” wbrew zaleceniom biegłych. Z kolei P. W. w swym oświadczeniu podkreśla, że K. J. stanął w jego obronie i swojej. Ponadto K. F. mógł zostać postrzelony przez K.. Na początku śledztwa wrabiano go, że strzelał na stacji paliw, co jest nieprawdą. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Należało odmówić przyjęcia wniosku skazanego K. J. o wznowienie postępowania jako oczywiście bezzasadnego. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania nierespektującego obowiązującego w postępowaniu wznowieniowym rygoru przymusu adwokacko-radcowskiego (bez wzywania do uzupełniania tego braku) w sytuacji, gdy „z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność”. Użyty przez ustawodawcę zwrot „odmawia” oznacza, że Sąd Najwyższy jest zobligowany do przeprowadzenia takiej kontroli osobistego wniosku strony, który wbrew art. 545 § 2 k.p.k. nie został sporządzony i podpisany przez profesjonalnego przedstawiciela procesowego, pod kątem okoliczności, na których go oparto. Zaznaczyć bowiem trzeba, że wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego podstawy zostały ustawowo skatalogowane (art. 540 k.p.k., 540a k.p.k., 540b k.p.k.) i nie każde, nawet zaistniałe w rzeczywistości, uchybienie procesowe będzie się w nie wpisywało. W orzecznictwie wskazuje się, że „oczywista bezzasadność”, o której mowa w art. 545 § 3 k.p.k. powinna być rozumiana podobnie jak na gruncie przepisu art. 535 § 3 k.p.k., a zatem „bezzasadność oczywista to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia” (postanowienie SN z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, nr 1, poz. 5). Analiza korespondencji skazanego K. J. jednoznacznie wskazuje, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Podniesione przez ww. okoliczności nie mieszczą się bowiem w katalogu podstaw wznowienia określonych w rozdziale 56 k.p.k. Przede wszystkim podkreślić należy, że jeżeli wnioskodawca uważa, iż w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania doszło do popełnienia przestępstw związanych z fałszowaniem dowodów, to aby skutecznie powołać się na tę okoliczność w postępowaniu wznowieniowym musiałby wskazać potwierdzający takie okoliczności prawomocny wyrok skazujący. Propter falsa jako podstawa 4 wznowieniowa może być skuteczna tylko wówczas, gdy czyn o jakim mowa we wniosku zostanie ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k. Wniosek o wznowienie postępowania powinien zatem wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku skazującego (art. 541 § 1 i § 2 k.p.k.), czego K. J. nie uczynił. Samo powołanie się na fakt składania fałszywych zeznań, czy też przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych nie jest więc wystarczające dla wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. Odnosząc się natomiast do pozostałych argumentów godzi się zauważyć, że za nowy fakt lub dowód, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. nie może być uznane subiektywne przekonanie wnioskodawcy o swej niewinności i niesłusznym skazaniu. Postępowanie wznowieniowe nie służy bowiem powtórzeniu postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju trzecią instancją odwoławczą, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności zapadłych orzeczeń w sądach pierwszej i drugiej instancji. Wskazywane przez K. J. okoliczności w żadnej mierze nie mogą być uznane za novum, które ujawniło się po wydaniu wyroku przez Sąd Apelacyjny w […], a stanowią jedynie polemikę z przeprowadzonymi na etapie postępowania jurysdykcyjnego dowodami i ich oceną. Potencjalne nieprawidłowości w tym zakresie, o ile stanowią rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, można co najwyżej uczynić podstawą kasacji od wyroku Sądu II instancji. Zresztą analiza akt sprawy II K […] wskazuje, że ten nadzwyczajny środek zaskarżenia został w istocie wywiedziony przez obrońcę K. J., a znaczna część okoliczności podnoszonych przez ww. w niniejszym postępowaniu została podniesiona w kasacji (k. 5613-5621). Jeśli chodzi o wniosek skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu celem sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania oraz wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty, to ich rozpoznanie jawi się jako bezprzedmiotowe wobec stwierdzenia zmaterializowania się okoliczności, o której mowa w art. 545 § 3 zd. pierwsze k.p.k. Celem tego przepisu jest bowiem zredukowanie zbędnych przebiegów procesowych w postępowaniu 5 wznowieniowym w sytuacji, gdy obiektywnie brak jest podstaw do wznowienia postępowania. Gdy już zatem prima vista jasny jest brak okoliczności wskazujących na zmaterializowanie się którejkolwiek z podstaw wznowieniowych wskazanych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k. lub art. 540b k.p.k. nieracjonalne i niecelowe byłoby kontynuowanie czynności procesowych mających doprowadzić do uzupełniania braków formalnych wniosku przez wyznaczenie skazanemu obrońcy z urzędu (czy zwolnienie go z obowiązku uiszczenia opłaty), skoro okoliczności wskazane przez skazanego obiektywnie nie mogą doprowadzić do wznowienia postępowania. Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w części dyspozytywnej. [as]