I UK 311/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-06-20
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd drugiej instancji, rozpoznając sprawę na skutek apelacji, może zastosować art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. dotyczący ujawnienia się nowych okoliczności po złożeniu odwołania od decyzji organu rentowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przepis art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. dotyczy postępowania przed sądem pierwszej instancji i może być zastosowany jedynie przez ten sąd. Sąd drugiej instancji nie mógł zatem naruszyć tego przepisu, zwłaszcza że stosowny zarzut nie został podniesiony w apelacji. Sąd drugiej instancji, rozpoznając sprawę na skutek apelacji, nie jest związany zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, ale wiążą go zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił jego odwołanie od decyzji organu rentowego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu naruszenie art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. poprzez niezastosowanie przepisu mimo ujawnienia się nowych okoliczności dotyczących niezdolności do pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 311/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania T. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 czerwca 2018 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 8 marca 2017 r., III AUa […] Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację T. G. (wnioskodawca) wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w P. z 18 lutego 2016 r., VI U […], oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. (organ rentowy) z 25 marca 2014 r., odmawiającej wnioskodawcy renty z tytułu niezdolności do pracy. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł wnioskodawca, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności, której wnioskodawca upatruje się w niedokonaniu przez Sąd drugiej instancji kontroli wyroku Sądu pierwszej instancji w
2 zakresie przywołanych zarzutów apelacyjnych i uznaniu wbrew dyspozycji art. 47714 § 4 k.p.c. oraz przyjęciu bez przeprowadzenia przez Sąd pierwszej instancji stosowego postępowania dowodowego, że zgłoszone przez wnioskodawcę nowe okoliczności, dotyczące stwierdzenia niezdolności do pracy dają podstawę jedynie do złożenia nowego wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, nie stanowiąc tym samym podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie organowi rentowemu sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawcy organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona. Art. 47714 § 4 k.p.c. jest wyjątkiem od zasady, według której sąd pierwszej instancji kontroluje tylko stan rzeczy - faktyczny i prawny - istniejący w chwili wydania decyzji przez organ rentowy. Wyjątek ten przewiduje możliwość uchylenia przez sąd decyzji organu rentowego, przekazania sprawy do rozpoznania (i ewentualnego wydania nowej decyzji) organowi rentowemu, z jednoczesnym umorzeniem postępowania sądowego. Jest to możliwe wówczas, gdy w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji doszło do ujawnienia się nowych okoliczności dotyczących stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, które powstały po dniu złożenia odwołania od tej decyzji. Zarówno z wykładni językowej (której przedmiotem jest analiza dosłownej treści art. 47714 § 4 k.p.c.), jak i z wykładni systemowej (badającej umiejscowienie tego przepisu wśród innych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego regulujących postępowanie odrębne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych) wynika, że przepis ten dotyczy postępowania przed sądem pierwszej instancji i może być zastosowany jedynie przez sąd pierwszej instancji. Nie mógł go zatem zastosować - a przez brak zastosowania naruszyć - Sąd Apelacyjny, tym bardziej, że stosowny zarzut nie został podniesiony w ogóle w apelacji. Zgodnie zaś z wykładnią
3 dokonaną w - mającej moc zasady prawnej – uchwale Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07 (OSNC 2008 nr 6, poz. 55), Sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- I UK 137/18 2019-04-02Czy sąd drugiej instancji może naruszyć art. 477^14 § 4 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, a jeśli tak, czy stanowi to podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- I UK 410/17 2018-10-16Czy art. 477¹⁴ § 4 k.p.c. ma zastosowanie do postępowania apelacyjnego w sprawach o rentę z tytułu niezdolności do pracy, gdy nowe okoliczności dotyczące stanu zdrowia ujawnią się po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej in…
- I UK 2/18 2019-01-10Czy w przypadku zmiany stanu zdrowia ubezpieczonego w toku postępowania odwoławczego, sąd ubezpieczeń społecznych może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i zmienić decyzję organu rentowego, opierając się na nowych us…
- III UK 43/18 2019-02-13Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy, może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu na podstawie ar…
- II UK 333/13 2013-11-20Czy w postępowaniu apelacyjnym w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy dopuszczalne jest uwzględnianie nowych okoliczności dotyczących stanu zdrowia ubezpieczonego, które powstały po dacie wydania decyzji przez…
Powołane przepisy
art. 47714 § 4 KPC§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy