IV CZ 43/07

PostanowienieIzba Cywilna2007-06-28

Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Marian Kocon, Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może odrzucić apelację z powodu wadliwego przywrócenia terminu do jej wniesienia przez sąd pierwszej instancji, jeśli brak jest jednoznacznej podstawy do podważenia postanowienia o przywróceniu terminu?
Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji jest uprawniony do odrzucenia apelacji, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji, co obejmuje również kontrolę zasadności przywrócenia terminu do jej wniesienia. Jednakże, podważenie postanowienia sądu pierwszej instancji o przywróceniu terminu do wniesienia apelacji przez sąd drugiej instancji powinno nastąpić tylko w sytuacji, gdy istnieją ku temu pewne, jednoznaczne podstawy, ze względu na wyjątkowy charakter tej kontroli.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powoda kwotę pieniężną. Pozwana wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, co sąd pierwszej instancji uwzględnił. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej, uznając, że sąd pierwszej instancji bezzasadnie przywrócił termin. Pozwana zaskarżyła to postanowienie zażaleniem do Sądu Najwyższego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 43/07 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Syndyka masy upadłości Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa […] w S. przeciwko Gminie Miejskiej S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 czerwca 2007 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 28 marca 2007 r., uchyla zaskarżone postanowienie 2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2006 r., w sprawie I C …/04 zasądził na rzecz powoda Syndyka masy upadłości Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa […] od pozwanej Gminy Miejskiej S. kwotę 1.385.746,51 zł z ustawowymi odsetkami orzekając o kosztach procesu jak w sentencji. Na wniosek pozwanej tenże Sąd postanowieniem z dnia 1 lutego 2007 r. przywrócił termin do wniesienia apelacji od powyższego wyroku. Postanowieniem z dnia 28 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną przez pozwaną apelację podając w uzasadnieniu, że Sąd I instancji bezzasadnie przywrócił termin do jej wniesienia. Okoliczność ta zdaniem Sądu podlega badaniu z urzędu na podstawie art. 373 k.p.c. W konsekwencji zaistniała konieczność odrzucenia apelacji wniesionej po bezpodstawnym przywróceniu terminu do dokonania tej czynności procesowej, jako apelacji spóźnionej. Pozwana zaskarżyła w całości powyższe postanowienie, wnosząc w zażaleniu o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na podstawie art. 373 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca na posiedzeniu niejawnym apelację, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd pierwszej instancji. Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że sąd II instancji jest uprawniony do odrzucenia apelacji z tych samych powodów, które stanowią podstawę odrzucenia apelacji przez sąd I instancji. Zgodnie zaś z art. 370 k.p.c. sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu. Z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że w granicach kontroli zachowania warunków formalnych apelacji, którą sąd II instancji przeprowadza na podstawie art. 373 k.p.c., mieści się również sprawdzenie zasadności przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia apelacji. Słusznie jednak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 sierpnia 1999 r., III CKN 695/99, (OSNC 2000, nr 3, poz. 51) podkreślił, że z istoty podejmowanej przez sąd drugiej instancji kontroli zachowania ustawowych wymagań co do środka odwoławczego w drodze oceny, czy przywrócenie przez sąd pierwszej instancji 3 terminu do jego wniesienia nastąpiło przy prawidłowym zastosowaniu art. 168 k.p.c. wynika, że podważenie tej prawidłowości powinno sprowadzać się do sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy zachodzi ku temu pewna podstawa. Istota tej kontroli wiąże się bowiem ze szczególnymi uprawnieniami sądu drugiej instancji, która wkracza w niezaskarżalne orzeczenie sądu meriti, powołanego do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela przedstawiony powyżej pogląd o wyjątkowym charakterze uprawnienia sądu II instancji do badania prawomocnego postanowienia sądu I instancji w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia apelacji. W ocenie Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie brak było pewnej, jednoznacznej podstawy do podważenia zasadności postanowienia sądu I instancji w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia apelacji. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 394¹ § 3 w zw. z art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. orzekł jak w sentencji. db

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 373 KPCart. 370 KPCart. 168 KPCart. 394art. 39815 § 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy