III KK 494/19

Sygn. akt III KK 494/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2021 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), sprawy P. J. i P. M. skazanych z art. 258 § 1 i in. k.k. z powodu kasacji wniesionych przez obrońców skazanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 12 marca 2018 r., sygn. akt II K (…), postanowił: 1. oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne; 2. obciążyć skazanych P. J. i P. M. kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne w częściach ich dotyczących. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 12 marca 2018 r., sygn. II K (…), oskarżony P. J. został uznany winnym popełnienia trzech czynów, przy czym pierwszy z nich zakwalifikowano z art. 258 § 3 k.k., drugi z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 124 z późn. zm.) w zw. z art. 65 § 1 k.k., a trzeci z art. 263 § 2 k.k. Za czyny te wymierzono oskarżonemu odpowiednio jednostkowe kary: 3 lat pozbawienia wolności, 5 lat 2 pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych i 10 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. sąd orzekł wobec oskarżonego karę łączną 7 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a ponadto rozstrzygnął w przedmiocie zaliczenia okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności (art. 63 § 1 k.k.) oraz wydatków i kosztów sądowych. Orzeczenie to zostało poddane kontroli odwoławczej na skutek wniesienia apelacji m.in. przez obrońcę P. J., adwokata T. K. Po rozpoznaniu apelacji Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r., sygn. II AKa (…) utrzymał w mocy zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji. Od tego rozstrzygnięcia kasację wywiódł m.in. obrońca skazanego P. J. – adwokat T. K. Zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) w całości na korzyść oskarżonego zarzucił mu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku, tj.: 1. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez odniesienie się do zarzutów zawartych w apelacji skazanego w sposób ogólny, pobieżny, niekompletny i mało wnikliwy, co doprowadziło do nierozważenia istoty tych zarzutów, pomimo że ich intencja była czytelna i sprowadzała się zasadniczo do zarzucenia sądowi pierwszej instancji niedostrzeżenia istniejących wątpliwości, które nie zostały usunięte i pomimo tego nie doprowadziły do rozstrzygnięcia ich na korzyść skazanego; 2. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez nierozpoznanie części zarzutów apelacyjnych naruszenia prawa procesowego podniesionych w apelacji obrońcy P. J., a przejawiające się brakiem jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutu z pkt. c apelacji, tj. bezpodstawnego oddalenia wniosku dowodowego obrońcy oskarżonego P. J. z dnia 23 czerwca 2018 r. o zwrócenie się do operatora telefonii komórkowej o udostępnienie logowań numerów telefonów należących do P. J. i D. P.; 3. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nierozpoznaniu w ogóle części zarzutów dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych podniesionych w apelacji, tj. kierowania przez P. J. zorganizowaną grupą przestępczą tzw. „grupą garwolińską” oraz jego udziału w produkcji substancji psychotropowych w postaci siarczanu amfetaminy w miejscowości Górki oraz nienależytym rozpoznaniu pozostałych, tj. posiadania bez wymaganego zezwolenia bezdymnego prochu 3 nitrocelulozowego, co implikuje wniosek, iż w niniejszej sprawie miało miejsce automatyczne przyjęcie rozumowania sądu okręgowego w następstwie niedostrzeżenia istniejących uchybień wyroku sądu pierwszej instancji; 4. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nieodniesieniu się do dowodu z pisemnej opinii sądowo-psychologicznej z dnia 22 stycznia 2019 r. dopuszczonej i wydanej wobec świadka D. P., w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w G. – II Wydział Karny sygn. II K (…) stwierdzającej, że pomówienia D. P. są niespójne, wzajemnie sprzeczne i mają charakter kłamstwa intencjonalnego. Ostatecznie autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) i przekazanie sprawy temuż sądowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację prokurator delegowany do Prokuratury Krajowej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała obrońcy skazanego P. J. adw. T. K. się bezzasadna ⎯ i to w stopniu oczywistym. Zarzuty oznaczone jako pkt. 1-3 nadzwyczajnego środka zaskarżenia nawiązują do niewłaściwego wywiązania się przez sąd odwoławczy z obowiązków kontroli odwoławczej w aspekcie rozpoznania zarzutów postawionych w apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.) oraz sposobu uzasadnienia, dlaczego sąd drugiej instancji uznał zarzuty podniesione w środku odwoławczym za zasadne lub bezzasadne (art. 457 § 3 k.p.k.). Tytułem uwagi ogólnej należy przypomnieć, że ewentualne wadliwości w zakresie szczegółowości czy zakresu wątków analizowanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu odwoławczego nie mogą mieć żadnego waloru kasacyjnego w tym sensie, że ⎯ z mocy ustawy procesowej ⎯ nie mogą one spowodować uchylenia zaskarżonego orzeczenia sądu odwoławczego (art. 537a k.p.k.). O ile nie sposób nie przyznać, że sąd odwoławczy rzeczywiście nie odniósł się w pisemnych motywach swego wyroku do zarzutu oznaczonego jako pkt I.c apelacji obrońcy skazanego P. J. adw. T. K., to nie oznacza to wcale tego, iżby doszło do pominięcia tego zarzutu i jego nierozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Brak odniesienia się do zarzutu w treści pisemnych motywów nie oznacza przecież wcale, że zarzut ten nie był przedmiotem uwagi rozpoznania przez ten sąd (art. 433 § 2 k.p.k.), skoro ⎯ jak wynika z 4 komparycji zaskarżonego wyroku ⎯ przedmiotem rozpoznania przez Sąd Apelacyjny w (…) były „apelacje obrońców”. Oznacza to, że także zarzut dotyczący oddalenia wniosku dowodowego obrońcy z 23 czerwca 2017 r. został rozpoznany przez sąd ad quem i uznany za bezzasadny. Zarzut ten skądinąd był pozbawiony podstaw, bowiem sąd pierwszej instancji nie dopuścił się obrazy przepisu art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek dowodowy obrońcy (k. 3798 akt, t. XX, protokół rozprawy z dnia 26 lipca 2017 r., s. 8) dotyczący udostępnienia logowań numerów telefonów należących do P. J. i D. P. z powołaniem się na przepis art. 168 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. ⎯ Prawo telekomunikacyjne. Podstawa normatywna oddalenia tego wniosku w zakresie, w którym sąd wskazał na treść przepisu art. 168 ust. 2 Prawa telekomunikacyjnego była nieścisła. Oddalając ten wniosek dowody sąd pierwszej instancji powinien był bowiem oprzeć się na przepisie art. 180a ust. 1 pkt 1 tej ustawy (który normuje zagadnienie retencji danych telekomunikacyjnych, o które chodziło wnioskodawcy, tj. danych w art. 180c ust. 1 pkt 1 Prawa telekomunikacyjnego), co jednak pozwalało na podjęcie trafnego rozstrzygnięcia incydentalnego i oddalenie wniosku ze wskazaniem, że przeprowadzenie dowodu jest niemożliwe (art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k.) w związku z ekspirowaniem określonego przez ustawę okresu przewidzianego dla retencji danych telekomunikacyjnych o których ustalenie chodziło autorowi wniosku dowodowego. W zarzucie wyartykułowanym w pkt. 1 petitum kasacji autor wskazuje na to, że sąd odwoławczy miał się odnieść do zarzutów apelacji „w sposób ogólny, pobieżny, niekompletny i miało wnikliwy, co doprowadziło do nie rozważania istoty tych zarzutów []”. Autor jednak nie precyzuje, które konkretnie zarzuty apelacyjne nie zostały przez sąd ad quem rozpoznane i w jaki sposób ich rzekome nierozpoznanie miałoby się przełożyć na treść zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w (…). Przechodząc do zarzutu oznaczonego w kasacji jako pkt. 3 petitum, należy powiedzieć, że sąd odwoławczy w ramach rozpoznania zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych nie pominął żadnej z kwestii, o których pisze w autor kasacji. I tak odniósł się sąd odwoławczy szeroko zarówno do podnoszonego i kwestionowanego w apelacji zagadnienia kierowania przez skazanego P. J. zorganizowaną grupą przestępczą (s. 31-36 uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 marca 2019 r.), jak do zarzutu brania udziału w produkcji substancji psychotropowych w postaci siarczanu amfetaminy w miejscowości G., podczas gdy jedynym dowodem na to (cyt. z apelacji wniesionej w postępowaniu odwoławczym przez autora kasacji) „są niczym nie potwierdzone w dodatku sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym pomówienia D. P.”. Jeśli chodzi o tę ostatnią kwestię, to w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 marca 2019 r. Sąd Apelacyjny w (…) odniósł się do kwestionowanej ⎯ zresztą nie tylko przez obrońcę skazanego P. J. ⎯ 5 wiarygodności głównego osobowego środka dowodowego w sprawie, na podstawie którego dokonano ustaleń faktycznych także co do produkcji amfetaminy w G. (którym były właśnie wyjaśnienia D. P.) i trafnie zaakceptował sposób dokonania oceny tego dowodu przez Sąd Okręgowy w S. (por. m. in. s. 35 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego). Co do zarzutu dotyczącego posiadania przez skazanego P. J. bezdymnego prochu nitrocelulozowego, to Sąd Apelacyjny w (…) wyjaśnił, że cyt. „posiadał bez wymaganego zezwolenia proch nitrocelulozowy” (s. 44 uzasadnienia). Jeśli chodzi o zarzut (w kasacji oznaczony jako pkt 4 petitum) nie odniesienia się przez Sąd Apelacyjny w (…) do dowodu z opinii z postępowania w sprawie o sygn. II KK (…), tj. opinii psychologiczno-sądowej z dnia 22 stycznia 2019 r., to należy tylko przypomnieć, że przepis art. 410 k.p.k. jest przepisem pomieszczonym w Rozdziale 47 Wyrokowanie Działu VIII ustawy postępowania karnego zatytułowanym: Postępowanie przed sądem pierwszej instancji. Przepis ten mógłby mieć zatem zastosowanie do postępowania odwoławczego wyłącznie w układzie, gdyby sąd ten prowadził postępowanie dowodowe i dokonywał na podstawie przeprowadzonych dowodów własnych ustaleń faktycznych. Tymczasem w niniejszej sprawie sąd ad quem wprawdzie ujawnił i uznał za odczytaną zawnioskowaną przez obrońcę skazanego P. J. opinię (por. protokół rozprawy apelacyjnej z dnia 28 lutego 2019 r. k. 5001v akt, t. XXVI), to jednak nie dokonywał żadnych własnych ustaleń faktycznych na podstawie tego dokumentu (jego rola ograniczona była do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego wyroku w pryzmacie zarzutów podniesionych w apelacji m. in. obrońcy skazanego P. J., adw. T. K.). Sąd ten nie mógł zatem naruszyć przepisu art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. Już tylko nawiasowo należy wskazać, że kwestia wiarygodności depozycji dowodowych składanych przez D. P. w pryzmacie przeprowadzonego w postępowaniu jurysdykcyjnym przed sądem pierwszej instancji dowodu z opinii biegłych psychiatrów i psychologa była w szczególnej orbicie zainteresowania sądu odwoławczego w związku z zarzutami sformułowanymi m. in. w apelacji obrońcy skazanego P. J. adw. T. K. (zarzut oznaczony jako pkt. I.a tiret drugie i trzecie apelacji), i sąd ten (s. 31-32 uzasadnienia) ⎯ trafnie ⎯ podzielił w tym zakresie ocenę dokonaną przez sąd pierwszej instancji, który opinię biegłych psychiatrów i psychologa co do osoby D. P. i jego profilu psychologicznego poddał szczegółowej ocenie i ostatecznie uznał, że kwestia oceny wiarygodności wyjaśnień tego oskarżonego, jako nie wymagają wiadomości specjalnych, należała do sądu, nie zaś do biegłych. 6 Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. Na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. orzeczono o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego.