V CZ 97/10
PostanowienieIzba Cywilna2011-02-09
Skład orzekający: Lech Walentynowicz, Iwona Koper, Marek Sychowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy, odstępując od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jego sytuację finansową, naruszył art. 102 k.p.c. w sposób oczywisty?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odstąpienie od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na jego sytuację finansową nie stanowiło oczywistego naruszenia art. 102 k.p.c. Zastosowanie tego przepisu, pozostawione uznaniu sądu, wymaga oceny konkretnych okoliczności sprawy, w tym sytuacji życiowej i majątkowej stron, w świetle zasad współżycia społecznego. Zmiana orzeczenia o kosztach przez sąd odwoławczy powinna mieć charakter wyjątkowy i dotyczyć sytuacji oczywistego naruszenia wskazań do zastosowania art. 102 k.p.c.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2010 r. zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w części zasądzającej kwotę 600 zł, oddalając powództwo w tym zakresie. Jednocześnie oddalił apelację powoda i odstąpił od obciążenia go kosztami postępowania apelacyjnego, uzasadniając to jego sytuacją finansową (bezrobotny) i podstawą dochodzonego roszczenia (zadośćuczynienie). Pozwani zaskarżyli to orzeczenie o kosztach zażaleniem, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych na orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 97/10 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Marek Sychowicz w sprawie z powództwa H. S. przeciwko W. J. i innym, o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 lutego 2011 r., zażalenia pozwanego W. J. oraz zażalenia pozwanych W., A. i J. J. na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 12 lutego 2010 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 12 lutego 2010 r. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w części zasądzającej kwotę 600 zł i w tym zakresie powództwo oddalił, oddalił apelację powoda oraz odstąpił od obciążenia powoda kosztami postępowania apelacyjnego. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnił sytuacją finansową powoda, który jest osobą bezrobotną i podstawą dochodzonego przez niego roszczenia o zadośćuczynienie. Przytoczone rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zaskarżyli zażaleniami pozwani W. J., W. J., A. J. i J. J. zarzucając, że narusza ono art. 102 k.p.c. Skarżący wnieśli o zasądzenie od powoda na ich rzecz kosztów procesu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może w ogóle nie obciążyć kosztami strony przegrywającej. Podstaw do jego zastosowania należy poszukiwać w konkretnych okolicznościach danej sprawy, przekonujących o tym, że w danym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne, niesprawiedliwe. Należą do nich zarówno fakty związane z samym procesem jak i leżące poza nim, a dotyczące sytuacji życiowej, stanu majątkowego stron, które powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego, w świetle których uzasadniona jest ocena, że chodzi o wypadek szczególnie uzasadniony. Skorzystanie z możliwości zastosowania tego przepisu ustawodawca pozostawia uznaniu sądu. W związku z tym jak przyjmuje się w orzecznictwie (tak m.in. postanowienia SN z dnia 3 grudnia 2007 r., I CZ 110/07 i z dnia 1 października 2010, I CZ 142/10 nie publikowane) zmiana takiego orzeczenia o kosztach przez sąd odwoławczy powinna mieć charakter wyjątkowy i dotyczyć sytuacji oczywistego naruszenia przytoczonych wskazań do zastosowania art. 102 k.p.c. Na tle motywów zaskarżonego postanowienia oraz uzasadnienia wniesionego zażalenia sytuacja taka w sprawie nie zachodzi. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (art. 385 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 397 § 2 k.p.c).
3
Powiązane orzeczenia
- III CZ 25/12 2012-05-23Czy sąd drugiej instancji, oddalając apelację powoda i zasądzając od niego zwrot kosztów postępowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej, naruszył art. 102 k.p.c. poprzez niezastosowanie zasady słuszności w sytuacji w…
- I CZ 183/12 2013-09-19Czy w okolicznościach sprawy, w szczególności biorąc pod uwagę sytuację majątkową i życiową strony, charakter dochodzonego roszczenia oraz przebieg postępowania, możliwe jest zastosowanie art. 102 k.p.c. i nieobciążenie…
- IV CZ 155/11 2012-05-10Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. pomimo oddalenia jej apelacji, biorąc pod uwagę trudną sytuację majątkową i osobistą strony oraz specyfikę dochod…
- II CZ 93/12 2012-08-23Czy w okolicznościach sprawy, w szczególności biorąc pod uwagę sytuację majątkową powoda, można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać go kosztami postępowania apelacyjnego?
- II CZ 87/09 2010-01-27Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego, powołując się na szczególnie uzasadniony wypadek, biorąc pod uwagę sytuację osobistą i majątkową strony?
Powołane przepisy
art. 102 KPCart. 385art. 3941 § 3art. 39821art. 397 § 2 KPc§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy