IV CZ 67/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-11-10
Skład orzekający: Antoni Górski, Zbigniew Kwaśniewski, Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia, które nie zawiera wyraźnie sformułowanego wniosku o kontrolę niezaskarżalnego postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 380 k.p.c., może być skuteczne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że warunkiem rozpoznania przez niego niezaskarżalnych postanowień, które miały wpływ na wynik sporu (w tym postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych), jest zamieszczenie w środku zaskarżenia stosownego wniosku na podstawie art. 380 k.p.c. Brak takiego wyraźnego i jednoznacznego wniosku w zażaleniu strony powodowej skutkował utrzymaniem w mocy postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu jej nieopłacenia. Wcześniej Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, a następnie odrzucił ponowny wniosek, uznając brak nowych okoliczności. Powódka złożyła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i dowodząc wystąpienia nowych okoliczności uzasadniających zwolnienie od kosztów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 67/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 listopada 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa D. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w M. przeciwko Parafii Rzymskokatolickiej […] w D. i M. S.-A. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 listopada 2016 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt V ACa […], oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Sąd drugiej instancji odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną powodowej spółki z powodu jej nieopłacenia, po uprzednim odrzuceniu ponownego wniosku powódki o zwolnienie jej od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Stwierdził ten Sąd, że pierwszy wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym został oddalony jego postanowieniem z dnia 28 października 2015 r., doręczonym pełnomocnikowi powódki w dniu 6 listopada 2015 r. (k. 540). Natomiast odrzucenie ponownego wniosku z dnia 13 listopada 2015 r. postanowieniem z dnia 17 grudnia 2015 r. (k. 561) uzasadnił Sąd odwoławczy brakiem w tym wniosku nowych okoliczności uzasadniających przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych. Powódka zaskarżyła zażaleniem postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 3986 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 103, 112 ust. 3 i 4 u.k.s.c. i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia zaakcentowała stanowisko, że składając ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedłożyła obszerną dokumentację dowodzącą wystąpienia okoliczności nieznanych wcześniej Sądowi Apelacyjnemu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie powódki, poza wnioskiem o uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, nie zawiera wyraźnie i jednoznacznie sformułowanego wniosku o dokonanie na podstawie art. 380 k.p.c. kontroli niezaskarżalnego postanowienia z dnia 17 grudnia 2015 r. (k. 561), odrzucającego ponowny wniosek powódki o zwolnienie jej od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. Przepis art. 380 k.p.c. ma oczywiście zastosowanie w postępowaniu przed Sądem Najwyższym wywołanym wniesieniem zażalenia na postanowienie Sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 165/01, OSNC2002, nr 7-8, poz. 102).
3 Jednakże warunkiem rozpoznania przez Sąd Najwyższy niezaskarżalnych postanowień, które miały wpływ na wynik sporu - m.in. postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym - jest zamieszczenie w środku zaskarżenia (tu w zażaleniu) stosownego wniosku na podstawie art. 380 k.p.c., ponieważ dopuszczalne zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną zostało wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego powódki, przeto wniosek taki powinien być w nim wyraźnie i jednoznacznie sformułowany (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 53/06, IC 2007, nr 12, s. 49). Zażalenie powódki nie zawiera wyraźnie i jednoznacznie sformułowanego wniosku na podstawie 380 k.p.c., bo za taki nie może być uznana treść drugiego akapitu uzasadnienia zażalenia, sprowadzająca się do - mającej jedynie charakter informacyjny - relacji poświęconej treści postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2008 r., II PZ 4/08. W tej sytuacji, brak opłacenia skargi kasacyjnej przez stronę skarżącą, której pierwszy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym został prawomocnie oddalony postanowieniem z dnia 28 października 2015 r., uzasadniał odrzucenie nieopłaconej przez powódkę skargi kasacyjnej. Wobec powyższego Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. aw db
Powiązane orzeczenia
- III CZ 55/23 2023-09-15Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną może obejmować kontrolę postanowienia tego sądu o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, nawet jeśli w zażaleniu nie zawarto wniosku na…
- IV CZ 102/15 2016-03-16Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia opłaty sądowej może obejmować kontrolę postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od tej opłaty?
- IV CZ 20/18 2018-05-23Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną z powodu nieopłacenia jej, pozwala na kontrolę niezaskarżalnego postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wniosku o zwolnienie o…
- IV CZ 11/08 2008-03-18Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu jej nieopłacenia może być uwzględnione, jeśli skarżący nie złożył wniosku o rozpoznanie postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów sądowych na…
- II CZ 95/17 2018-01-26Czy Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieopłacenia, może badać zasadność wcześniejszego postanowienia o oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 3986 § 1art. 103art. 380 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy