V CZ 114/11

PostanowienieIzba Cywilna2012-02-23

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski, Jan Górowski, Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Jednakże, aby takie okoliczności lub dowody mogły być podstawą wznowienia, muszą być one nowe w tym sensie, że nie były znane stronie i dla niej niedostępne w poprzednim postępowaniu. Nie dotyczy to okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość.
Stan faktyczny
M. Ł. złożyła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Jako podstawę wznowienia wskazała pismo Agencji Nieruchomości Rolnych z dnia 17 stycznia 2011 r., z którego wynikało, że działka nr 628 nie została przejęta do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. M. Ł. złożyła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie M. Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CZ 114/11 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska w sprawie ze skargi M. Ł. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 12 grudnia 2001 r., w sprawie z wniosku Kółka Rolniczego w K. przy uczestnictwie B. Ł. i M. Ł. o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2012 r., zażalenia M. Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 7 kwietnia 2011 r., 1. oddala zażalenie; 2. przyznaje adw. D. B. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego kwotę 600 (sześćset) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej M.Ł. z urzędu. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę M. Ł. o wznowienie prawomocnie zakończonego, postanowieniem z dnia 12 grudnia 2001 r., postępowania w sprawie VI Ca 664/01 o zasiedzenie jako nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. Zażaleniem z dnia 25 lipca 2011 r. M. Ł. zaskarżyła to postanowienie w całości i podnosząc zarzut naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. i art. 413 k.p.c. wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie” natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36, z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepublikowane). Nie dotyczy również takich okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość. Powołana przez skarżącą nowa okoliczność ujawniona po zakończeniu postępowania wynikająca z pisma Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie z dnia 17 stycznia 2011 r. nie może zostać uznana za „nowy środek” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Wynika z niego bowiem tylko, że działka nr 628 o pow. 1,0280 ha z obrębu K., nie została przejęta do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa i z tego względu nie mogła być przedmiotem rozdysponowania przez Agencję Nieruchomości Rolnych. Środek ten więc nie podważa podstawy faktycznej zaskarżonego orzeczenia, w tym podstawowego ustalenia Sądów meritii o 3 samoistnym posiadaniu przedmiotu sporu przez wnioskodawcę w okresie po 1 stycznia 1965 r. Należy dodać, że „nowy środek dowodowy” musi być tego rodzaju, że mógł mieć on wpływ na wynik prawomocnie zakończonego postępowania, co strona żądająca wznowienia powinna wykazać, a czego M. Ł. nie uczyniła. Poza tym wskazana okoliczność nie odpowiada żadnej z określonych w Kodeksie postępowania cywilnego podstaw wznowienia postępowania, a w szczególności należy podnieść, że M. Ł. została wezwana do udziału w sprawie o zasiedzenie we wstępnej jego fazie na rozprawie w dniu 3 marca 1998 r. i była powiadomiona o terminie rozprawy apelacyjnej, po której zapadło zaskarżone orzeczenie, a więc nie była pozbawiona możności działania. Niezasadny jest też podniesiony przez uczestniczkę zarzut naruszenia art. 413 k.p.c., zgodnie z którym sędzia, którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest od orzekania w postępowaniu ze skargi o wznowienie. Merytoryczne postanowienie z dnia 12 grudnia 2001 r., które zakończyło postępowanie, którego wznowienia domaga się M. Ł., zostało wydane przez Sąd Okręgowy, w składzie w którym nie uczestniczyli sędziowie rozstrzygający skargę o wznowienie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2011 r. Skarga nie dotyczyła sędziego A. W., który nie uczestniczył w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, lecz brał udział wydaniu wcześniejszego uchylającego postanowienia Sądu Okręgowego zapadłego w sprawie z dnia 4 lutego 1999 r. Powołane w skardze zarzuty nie pozostawały bowiem w związku z jego udziałem w tym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe względy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. md

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 2 KPCart. 413 KPCart. 39814art. 3941 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy