I USK 341/21

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-03-10

Skład orzekający: Leszek Bielecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji dotyczącego podlegania ubezpieczeniom społecznym od zleceniobiorców, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i błędnej kwalifikacji umów jako umów rezultatu, spełnia przesłanki przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie wykazano oczywistego naruszenia prawa lub oczywistej wadliwości wyroku, a podniesione zarzuty ograniczają się do polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną sądu drugiej instancji. Skarga kasacyjna nie może być oparta na domniemanych przez Sąd Najwyższy zagadnieniach prawnych lub potrzebie wykładni przepisów, które nie zostały jasno sformułowane przez stronę skarżącą.
Stan faktyczny
Spółka R. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sądy te stwierdziły, że wskazani zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym jako zleceniobiorcy u płatnika składek. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym Kodeksu cywilnego i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, twierdząc, że umowy te miały charakter umów rezultatu, a nie umów o świadczenie usług.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz ZUS zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I USK 341/21 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bielecki w sprawie z odwołania R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Z. z udziałem zainteresowanych: T. W., M. T., K. S., P. W., J. S., D. P. i S. S. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 10 marca 2022 r., skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt III AUa (...) 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącej R. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. kwotę 1.680 zł (tysiąc sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 9 lipca 2020 r., III AUa (…), oddalił apelację płatnika składek R. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 8 sierpnia 2018 r., X U (…), oddalającego odwołania płatnika składek od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. stwierdzających, że 2 zainteresowani M. T., K. S., P. W., J. S., D. P., T. W. i S. S. podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresach wskazanych w decyzji jako zleceniobiorcy u płatnika składek i ustalających podstawy wymiaru wskazanych składek oraz zmieniającego zaskarżony wyrok jedynie z zakresie kosztów postępowania. Płatnik składek zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 65 § 2, art. 3531, 627, 633, 635, 636 oraz art. 734 i 750 k.c., a także art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2021 r., poz. 423 ze zm., dalej jako ustawa systemowa) w zakresie kwalifikacji stosunku prawnego łączącego skarżącego z zainteresowanymi jako umowy o świadczenie usług, gdy umowy te mają charakter umów rezultatu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W przypadku powoływania się na przesłankę tzw. „przedsądu” wskazaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w stosownym wywodzie prawnym skarżący powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy, oraz że wskutek takiego naruszenia zapadł wyrok oczywiście wadliwy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2011 r., 3 V CSK 113/11, LEX nr 1101690 oraz powołane tam orzecznictwo). Tymczasem skarżący nie wykazał, że Sąd drugiej instancji dopuścił się oczywistego naruszenia prawa w powyższym rozumieniu, ani że zaskarżony wyrok jest oczywiście wadliwy. Polemiczna skarga kasacyjna zawiera rozmaite kontrowersje faktyczne i prawne, które wszakże nie zostały objęte adekwatnymi - innymi niż rzekomo oczywista zasadność wniesionej skargi - wnioskami o przyjęcie jej do merytorycznego rozpoznania, których Sąd Najwyższy nie może domyślać się ani zastępować strony skarżącej w sformułowaniu takich wniosków o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, które wymagałyby merytorycznej interwencji najwyższej instancji sądowej. Oczywistość naruszenia przepisów prawa powinna być widoczna od razu, bez wnikania w szczegóły sprawy oraz bez potrzeby ponownej analizy istotnych kontrowersji prawnych, których wszakże autor skargi kasacyjnej nie sformułował w postaci potencjalnie istotnych zagadnień prawnych (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) lub potencjalnej potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości na gruncie złożonych ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Ponadto skarga kasacyjna nie była oczywiście bezzasadna, ponieważ zwykłe, typowe, odtwórcze i powtarzalne czynności starannego działania w postaci montażu oznakowania ulic, tras, przejazdów kolejowych, ścieżek rowerowych, progów zwalniających, czy innych barier drogowych, nie prowadzą do wytworzenia samodzielnego indywidualnego rezultatu o cechach nowości (dzieła o cechach twórczych), przeto ewidentnie intencjonalne nazwanie spornych umów zobowiązaniami rezultatu w celu uniknięcia objęcia zainteresowanych obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznym z tytułu umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o zleceniu a także obowiązku składkowego (art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, art. 18 ust.3 i art. 20 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) nie zasługuje na jakąkolwiek jurysdykcyjną tolerancję. Powyższe oznaczało, że skarga kasacyjna nie spełniła przesłanek wymaganych do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania, ponieważ powołane w niej twierdzenia i wątpliwości w istocie rzeczy ograniczały się do polemiki z ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanem faktycznym oraz jego oceną prawną. 4 Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, o kosztach postępowania orzekając na podstawie art. 98 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 65 § 2art. 3531art. 734art. 6 ust. 1art. 12 ust. 1art. 13 pkt 2art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 18 ust.3art. 20 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy