IV KK 237/18

WyrokIzba Karna2018-07-25

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku, przy zachowaniu tego samego stanu faktycznego, narusza granice oskarżenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że granice oskarżenia zostają zachowane, gdy czyn przypisany oskarżonemu w wyroku, mimo zmienionej kwalifikacji prawnej, dotyczy tego samego zdarzenia faktycznego, które stanowiło podstawę zarzutu. Kluczowe dla zachowania tożsamości zdarzenia historycznego są elementy takie jak przedmiot zamachu, krąg podmiotów, czas i miejsce jego wystąpienia. Zmiana oceny prawnej pewnych okoliczności czynu, jeśli pozostaje w granicach historycznego zachowania i jest korzystna dla skazanego, nie narusza granic oskarżenia.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., wskazując na brak tożsamości czynu zarzuconego i przypisanego. Sąd pierwszej instancji przypisał skazanemu kradzież telefonu komórkowego, a następnie użycie przemocy w celu utrzymania się w jego posiadaniu. Prokurator pierwotnie kwalifikował czyn jako rozbój, przyjmując, że przemoc została użyta w celu dokonania zaboru mienia. Sąd Okręgowy utrzymał wyrok w mocy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 237/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie K.B. skazanego z art. 281 kk i in. po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2018 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt VI Ka …/17 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt IX K …/15 p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego M. D. - kancelaria w G. - kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote 80/100), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3. zwolnić oskarżonego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Kasacja obrońcy skazanego okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, wobec czego podlegać musiała oddaleniu. Obrona jako jedyny, podniosła zarzut wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. 2 Na wstępie zauważyć należy, że twierdzeniu skarżącego, odnośnie braku tożsamości czynu zarzuconego i przypisanego oskarżonemu przeciwstawić należy stanowisko Sądów rozpoznających sprawę, iż stanowi ona odzwierciedlenie poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych i pozostaje w granicach czynu pierwotnie zarzuconego oskarżonemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niezmiennie od wielu lat przyjmuje się, że granice oskarżenia zostają utrzymane, gdy czyn przypisany oskarżonemu w wyroku, mimo zmienionej kwalifikacji prawnej, dotyczy tego samego „zdarzenia faktycznego” (historycznego), które stanowiło podstawę zarzutu określonego w akcie oskarżenia. Ramy zaś tożsamości „zdarzenia historycznego” wyznaczają przede wszystkim następujące elementy składowe tego zdarzenia: identyczność przedmiotu zamachu, ten sam krąg podmiotów biorących udział w zdarzeniu – przede wszystkim pokrzywdzonych, a także tożsamość określenia jego czasu i miejsca (wyrok SN z dnia 23 września 1994 r., II KRN 173/94, nie publikowany). W niniejszej sprawie ramy tej tożsamości, wbrew wywodom obrony, zostały zachowane. Czyn przypisany K.B. w prawomocnym wyroku opisuje to samo zachowanie, które objęto zarzutem oskarżenia. Zarówno w ocenie oskarżyciela publicznego, jak i Sądów orzekających w obu instancjach, działanie skazanego stanowiło czyn zabroniony nakierowany na zabór mienia. Wystąpiły jednakowoż różnice co do przyjętej kolejności czynności sprawczych. Wynikały one wyłącznie z przyjętych przez Sądy, odmiennych od zawartych w akcie oskarżenia ustaleń co do momentu stosowania przemocy. Prokurator przyjął, że kopnięcie J.G. było spowodowane zamiarem oskarżonego wejścia w posiadanie telefonu trzymanego przez pokrzywdzonego, co kwalifikowałoby takie zachowanie z art. 280 § 1 k.k. Natomiast według ustaleń Sądu Rejonowego, oskarżony dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego, który pokrzywdzony upuścił w wyniku upadku. Następnie, gdy J.G. zażądał jego zwrotu, w celu utrzymania się w posiadaniu zabranej rzeczy bezpośrednio po dokonaniu kradzieży, K.B. użył wobec niego przemocy polegającej na zadaniu mu licznych uderzeń pięścią w twarz. Wbrew zatem temu, co zarzuca skarżący, w opisie czynu zawartym w wyroku nie zmienił się „kompleks faktów” konstytuujących czyn zarzucony. Ustalenia tam poczynione odzwierciedlają przecież ten sam zespół zachowań 3 oskarżonego pomimo, że niektórym okolicznościom nadano odmienne znaczenie prawne przy subsumcji pod właściwa normę prawa karnego. W szczególności inaczej oceniono cel dla którego sprawca użył wobec pokrzywdzonego przemocy, a więc nie dla dokonania kradzieży, lecz po to, aby utrzymać się w posiadaniu zabranej rzeczy. Nowa kwalifikacja prawna przypisanego czynu, dokonana w następstwie zmiany w omawianym zakresie ustaleń faktycznych, nie tylko pozostawała w historycznych granicach zarzuconego w akcie oskarżenia zachowania, ale była poza tym, w bezdyskusyjny sposób, korzystna dla skazanego. W tym stanie rzeczy, Sąd Najwyższy uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne w stopniu oczywistym i w konsekwencji orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia, przy czym skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 281 kkart. 535 § 3 kpkart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 280 § 1 KK§ 3§ 1 pkt 9§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy