I CK 4/07
Izba Cywilna2007-10-19
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 1821 § 1 k.p.c. ma zastosowanie do postępowań upadłościowych toczących się na podstawie Prawa upadłościowego z 1934 r. w sytuacji, gdy ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku pozwanego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 1821 § 1 k.p.c., wprowadzony ustawą nowelizującą z dnia 16 listopada 2006 r., ma zastosowanie do postępowań upadłościowych toczących się na podstawie Prawa upadłościowego z 1934 r. Pomimo braku rozróżnienia kategorii upadłości obejmującej likwidację majątku w przepisach z 1934 r., postępowania te były co do zasady ukierunkowane na likwidację majątku upadłego. Ponadto, reguła interpretacyjna zawarta w art. 543 Prawa upadłościowego i naprawczego z 2003 r. nakazuje rozumieć "postępowanie upadłościowe" jako postępowanie obejmujące likwidację majątku upadłego, co przez analogię powinno znaleźć zastosowanie w analizowanej sytuacji.Stan faktyczny
Strona pozwana wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego uwzględniającego częściowo powództwo o zapłatę. Następnie ogłoszono upadłość strony pozwanej. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne, a następnie podjął je w celu rozstrzygnięcia kwestii zastosowania art. 1821 § 1 k.p.c. w kontekście ogłoszonej upadłości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie w sprawie, stosując art. 1821 § 1 k.p.c. z uwagi na ogłoszoną upadłość strony pozwanej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CK 4/07 POSTANOWIENIE Dnia 19 października 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie z powództwa Z. S.A. przeciwko U. S.A. w upadłości o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 października 2007 r., na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., sygn. akt [...], 1/ podejmuje postępowanie w sprawie; 2/ uchyla wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 maja 2002 r., w punkcie 1 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., w punkcie III i umarza postępowanie w sprawie.
2 Uzasadnienie W dniu 6 czerwca 2003 r. strona pozwana wniosła kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., którym oddalono apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 maja 2002 r., uwzględniającego częściowo powództwo o zapłatę. Postanowieniem z dnia 30 września 2003 r. Sąd Rejonowy w W. ogłosił upadłość strony pozwanej. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2003 r. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1821 § 1 zdanie pierwsze k.p.c., jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku pozwanego, a postępowanie dotyczy masy upadłości, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Przepis ten dodany został ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 235, poz. 1699), która weszła w życie dnia 20 marca 2007 r. W przepisie przejściowym zawartym w art. 3 ust. 2 powołanej ustawy nowelizującej przyjęto - w odniesieniu do art. 1821 k.p.c. - zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej, stanowiąc, że przepis ten stosuje się z dniem wejścia w życie ustawy. Należy jednak zauważyć, że w hipotezie dodanego przepisu mowa jest o upadłości obejmującej likwidację majątku pozwanego. Przedmiotowe postępowanie upadłościowe toczyło się natomiast w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 118, poz. 512 ze zm.; zob. art. 540 Prawa upadłościowego i naprawczego z 2003 r.), które nie wyróżniały takiej kategorii postępowania upadłościowego. Niemniej jednak przyjąć trzeba, że art. 1821 § 1 k.p.c. znajduje również zastosowanie do postępowań upadłościowych toczących się na podstawie Prawa upadłościowego z 1934 r. Po pierwsze bowiem, postępowanie upadłościowe na podstawie przepisów rozporządzenia ukierunkowane było co do zasady na likwidację majątku upadłego. Po wtóre, w art. 543 Prawa upadłościowego i naprawczego z 2003 r. wyrażono regułę interpretacyjną, zgodnie z którą ilekroć w przepisach odrębnych była mowa o "postępowaniu upadłościowym", rozumieć przez to należało
3 postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku upadłego. Dyrektywa ta - choć dotyczy odmiennych sytuacji - trafnie oddaje podobieństwo między tymi postępowaniami i przez analogię powinna znaleźć zastosowanie do analizowanego zagadnienia. Z podanych względów, na podstawie art. 1821 § 1 k.p.c., umorzył postępowanie kasacyjne. Stosownie też do powyższego przepisu zaniechano wydania orzeczenia o kosztach postępowania.
Powiązane orzeczenia
- IV CK 6/08 2008-10-29Czy ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku pozwanego stanowi podstawę do umorzenia postępowania kasacyjnego?
- I CSK 427/08 2009-05-14Czy postępowanie o wydanie nieruchomości, które dotyczy masy upadłości, podlega umorzeniu na podstawie art. 1821 § 1 k.p.c. po ogłoszeniu upadłości likwidacyjnej pozwanego?
- V CK 1/15 2015-07-09Czy w przypadku ogłoszenia upadłości pozwanego, obejmującej likwidację majątku, gdy postępowanie dotyczy masy upadłości, a majątek masy nie wystarcza na zaspokojenie dalszych kosztów postępowania, Sąd Najwyższy powinien…
- III CSK 12-10/1 2010-12-21Czy ogłoszenie upadłości pozwanego obejmującej likwidację majątku po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji uzasadnia uchylenie tego wyroku przez ten sąd i umorzenie postępowania na podstawie art. 1821 § 1 k.p.c.?
- IV CK 5/08 2008-10-29Czy ogłoszenie upadłości pozwanego w trakcie postępowania kasacyjnego uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania?
Powołane przepisy
art. 1821 § 1art. 3 ust. 2art. 1821 KPCart. 540art. 1821 § 1 KPCart. 543§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy