II KO 20/19

Izba Karna2019-04-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stan zdrowia oskarżyciela prywatnego, uniemożliwiający mu podróż do sądu właściwego i udział w rozprawie, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że stan zdrowia oskarżyciela prywatnego, który uniemożliwia mu odbycie podróży do sądu właściwego i udział w rozprawie, stanowi przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Zapewnienie sprawnego i szybkiego rozpoznania sprawy oraz możliwość wydania orzeczenia kończącego postępowanie są elementami dobrego wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. dwukrotnie wnioskował do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zniesławienia (art. 212 § 1 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu. Podstawą wniosków był zły stan zdrowia oskarżyciela prywatnego, M. B., który uniemożliwiał mu stawiennictwo w sądzie. Po pierwszym wniosku Sąd Najwyższy odmówił, wskazując na przedwczesność i brak ustaleń. Po przedstawieniu opinii biegłego potwierdzającej niezdolność oskarżyciela do podróży i udziału w rozprawie, Sąd Rejonowy ponowił wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w W. i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w A.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 20/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie M. W. oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 18 kwietnia 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w W. z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt VIII K […] o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu Sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w A. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 września 2018 r. Sąd Rejonowy w W., sygn. VIII K […], zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek w tym przedmiocie Sąd uzasadnił stanem zdrowia oskarżyciela prywatnego M. B.. Postanowieniem z dnia 25 października 2018 r., sygn. II KO 55/18, Sąd Najwyższy postanowił wniosku Sądu Rejonowego w W. nie uwzględnić. Podstawą decyzji była przedwczesność wniosku oraz brak ustaleń w przedmiocie aktualnego stanu zdrowia oskarżyciela prywatnego, jak i możliwości odbywania przez niego podróży do sądu właściwego. W dniu 14 lutego 2019 r. biegły sądowy z zakresu chorób wewnętrznych przedłożył w sprawie opinię, z której wynikło, że z uwagi na stan zdrowia M. B. nie może on brać udziału w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w W.. Ponadto biegły stwierdził, że stan zdrowia nie pozwala oskarżycielowi prywatnemu 2 na odbycie podróży do siedziby Sądu i udział w rozprawie, oraz że wskazane byłoby aby proces toczył się w siedzibie Sądu najbliższego miejsca zamieszkania oskarżyciela prywatnego, ponieważ nie rokuje on poprawy stanu zdrowia w najbliższym czasie. Sąd Rejonowy w W., rozpoznający sprawę M. W., oskarżonego o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k., postanowieniem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. VIII K […], wystąpił ponownie do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wniosek uzasadniono stanem zdrowia oskarżyciela prywatnego M. B.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, pod pojęciem wskazanej w art. 37 k.p.k. przesłanki „dobra wymiaru sprawiedliwości”, uzasadniającej przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, należy rozumieć między innymi konieczność zapewnienia sprawnego i możliwie szybkiego rozpoznania każdej sprawy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 2008 r., II KO 77/08; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2008 r., II KO 5/08). Sąd Najwyższy przyjmuje również, że stan zdrowia oskarżonego może być okolicznością, która uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2018 r., II KO 22/18). Przytoczone przez Sąd wnioskujący argumenty, znajdujące potwierdzenie w zawartej w aktach sprawy opinii biegłego z zakresu chorób wewnętrznych z dnia 28 stycznia 2019 r. (k. 68 - 69), w pełni uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w A.. Z opinii biegłego wynika, że oskarżyciel prywatny cierpi m.in. na chorobę wieńcową, dyskopatię wielopoziomową kręgosłupa z przewlekłym zespołem bólowym, cukrzycę typu 2. We wnioskach biegły stwierdził, że M. B. (oskarżyciel prywatny) może brać udział w postępowaniu karnym w Sądzie najbliższym jego miejsca zamieszkania. Wykluczył natomiast 3 dopuszczalność odbycia przez oskarżyciela prywatnego podróży do siedziby Sądu właściwego i udział w rozprawie przed tym Sądem. W związku z powyższym należy stwierdzić, że określona w art. 37 k.p.k. przesłanka przekazania sprawy do rozpoznania innemu Sądowi równorzędnemu została spełniona. Nie ulega wątpliwości, że kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie art. 37 k.p.k., przejawia się nie tylko w realnym zagrożeniu obiektywizmu w orzekaniu o odpowiedzialności karnej, lecz także w równie realnym zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Tym bardziej więc dobro wymiaru sprawiedliwości narażone jest na szwank wówczas, gdy w sprawie zawisłej przed sądem może w ogóle nie dojść do wydania orzeczenia kończącego postępowanie ze względu na stan zdrowia uczestnika procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 2005 r., sygn. akt III KO 47/05). Jeżeli możliwe jest więc usunięcie takiego niepożądanego stanu poprzez dopuszczenie odstępstwa od zasad wyznaczających właściwość sądu, to sprawę należy przekazać sądowi, przed którym oskarżyciel prywatny - uwzględniając jego stan zdrowia - może się stawić. W ocenie Sądu Najwyższego, taka właśnie sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie i dlatego orzeczono jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy