II KK 211/25

II KK 211/25 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 lipca 2025 r., sprawy I. K., G. R., M. R. i P. K., skazanych z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in., z powodu kasacji wniesionych przez obrońców skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt X Ka 676/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt IV K 226/19, p o s t a n o w i ł : 1. oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu skazanego I. K. – adw. P. J. (Kancelaria Adwokacka w W.) kwotę 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwolnić skazanych I. K., M. R. i P. K. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i wydatkami tego postępowania w częściach na nich przypadających obciążyć Skarb Państwa; 4. obciążyć skazanego G. R. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w części na niego przypadającej. II KK 211/25 2 UZASADNIENIE I.K. został oskarżony o to, że: 1. w dniach 11 i 12 października 2017 r. w W., w tym przy ul. […], dzielnica B., w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z dwoma innymi osobami, wbrew przepisom art. 33-35, art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2018 r. poz. 1030 z późn. zm.), uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste należących do grupy I-N i IV-N, o wadze nie mniejszej niż 600 g netto i nie większej niż 1000 g netto oraz znaczną ilością substancji psychotropowej w postaci amfetaminy należącej do grupy II-P, o wadze nie mniejszej niż 900 g netto i nie większej niż 1000 g netto, w ten sposób, że po uzgodnieniu szczegółów transakcji oraz otrzymaniu próbek środka odurzającego i substancji psychotropowej, co miało miejsce w dniu 11 października 2018 r., następnie w dniu 12 października 2018 r. zakupił je od ustalonej osoby, za bliżej nieustaloną cenę, ale nie mniej niż 21.000 zł i nie więcej niż 28.000 zł, w celu dalszego obrotu na terenie S., tj. o przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2018 r. poz. 1030 z późn. zm.) w zw. z art. 12 k.k.; 2. w dniu 31 października 2017 r., w W. przy ul. […], dzielnica B., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z dwoma innymi osobami, wbrew przepisom art. 33-35, art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2018 r. poz. 1030 z późn. zm.), uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających w postaci ziela konopi innych niż włókniste należących do grupy 1-N i IV-N, łącznie 977 grama netto, stanowiących od 977 do 1954 jednorazowych porcji handlowych oraz znaczną ilością substancji psychotropowej w postaci amfetaminy należącej do grupy II-P, o wadze po wysuszeniu 903 gram netto, zdatnej do jednorazowego odurzenia około 481 osób, w ten sposób, że II KK 211/25 3 zakupili je od ustalonej osoby za łączną cenę 32.000 zł, w celu dalszego obrotu na terenie S. przy czym środki odurzające i substancje psychotropowe zostały odebrane w W. przez współoskarżonego i następnie razem z nim zatrzymane przez funkcjonariuszy Policji, tj. o przestępstwo z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2018 r. poz. 1030 z późn. zm.); 3. w dniu 6 lutego 2019 r. w S., przy ul. […] w mieszkaniu, wbrew przepisom ustawy – art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2018 r. poz. 1030 z późn. zm.), art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2018 r. poz. 1030 z późn. zm.) i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2018 r. poz. 1030 z późn. zm.) – posiadał środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste należących do grupy I-N, IV-N o wadze 10,90 grama netto, co stanowi od 11 do 36 porcji zdatnych do odurzenia, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2018 r. poz. 1030 z późn. zm.). Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2022 r., sygn. akt IV K 226/19: I. uznał I. K. za winnego popełnienia dwóch pierwszych z zarzucanych mu czynów, kwalifikując je jako ciąg przestępstw z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. oraz art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 20 zł każda; II. uznał I. K. za winnego popełnienia trzeciego z zarzucanych mu czynów, kwalifikowanego z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za który wymierzył mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie na podstawie art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył oskarżonemu I. K. jednostkowe kary pozbawienia wolności i orzekł wobec niego karę łączną w wymiarze 2 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności, II KK 211/25 4 zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności. Wyrok w stosunku do ww. zawierał także rozstrzygnięcie w przedmiocie dowodów rzeczowych i kosztów sądowych. Apelację od tego orzeczenia wywiódł obrońca I. K., który zaskarżył je w całości w odniesieniu do ww. i zarzucił: 1. „naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 kpk, art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, niezgodnie z regułami zasady swobodnej oceny dowodów dowolne dokonanie oceny niektórych dowodów, ich wybiórczą ocenę oraz dowolne uznanie, którym z dowodów Sąd daje wiarę, a którym odmawia mocy dowodowej, w sytuacji, gdy: a) jedynymi dowodami, które mają wskazywać na winę oskarżonego są wyjaśnienia pozostałych oskarżonych, którzy mieli interes w tym, żeby złożyć wyjaśnienia obciążające I. K. próbując uzyskać niższy wymiar kary, b) wyjaśnień oskarżonego wynika, że nie miał wiedzy, że w trakcie wyjazdów, w których uczestniczył, dochodzi do obrotu środkami odurzającymi, c) Sąd w uzasadnieniu wyroku nie wskazał dlaczego nie uznał za wiarygodną wersję przedstawioną przez oskarżonego, d) oskarżony jest osobą niekaraną, ma ustabilizowaną pozycję rodzinną, a od czasu popełnienia czynów minęło 6 lat, 2. mający wpływ na treść ww. orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez przyjęcie, że: a) oskarżony uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających, w sytuacji, gdy oskarżony nie miał wiedzy, że podczas tych wyjazdów dochodzi do sprzedaży narkotyków, b) w dniach 11 i 12 października 2017 r. doszło do zakupu środków odurzających, w sytuacji, gdy nie ustalono faktycznej ilości zakupionych narkotyków, ceny, a tym samym nie ma dowodów na to, aby w tych dniach doszło do faktycznego obrotu środkami odurzającymi za wiedzą oskarżonego, II KK 211/25 5 c) oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z pozostałymi oskarżonymi, w sytuacji, gdy był to dla niego wyłącznie wyjazd z kolegami, a żaden z pozostałych oskarżonych nie poinformował go faktycznych celach wyjazdu, 3. mającą wpływ na treść ww. orzeczenia błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku poprzez: a) poprzez nieuwzględnienie dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 53 kk, w szczególności, że do popełnienia czynów miało dojść 6 lat temu, oskarżony jest osobą niekaraną,, a rola oskarżonego nie była istotna, b) brak przyjęcia, że wymierzenie kary ograniczenia wolności nie będzie wystarczające dla osiągnięcia celów kary, 4. poprzez rażącą niewspółmierność kary w rozumieniu art. 438 pkt 4 k.p.k. wynikającą z nieuwzględnienia wszystkich okoliczności łagodzących, a w szczególności faktu, że oskarżony jest osobą niekaraną, braku wzięcia pod uwagę sytuacji oskarżonego, a także faktu, że oskarżony przyznał się do popełnienia jednego z czynów i nie utrudniał postępowania, a także ze względu na to, że od popełnienia czynów minęło 6 lat, a oskarżony od tego czasu ma ustabilizowaną sytuację rodzinną, a tym samym poprzez brak zastosowania instytucji z art. 37a kk i 37b kk, 5. naruszenie przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 628 kpk poprzez brak zwolnienia oskarżonego od kosztów postępowania, mimo że oskarżony ma trudną sytuację finansową”. W konsekwencji wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie czynów z punktu 1 i 2 aktu oskarżenia i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie wymierzenie kary łagodniejszej z zastosowaniem art. 37b k.k., zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie czynu z punktu V aktu oskarżenia i wymierzenie oskarżonemu kary w wymiarze 2 miesięcy ograniczenia wolności, zgodnie z art. 37a k.k., a także zmianę zaskarżonego wyroku poprzez nieobciążanie oskarżonego kosztami postępowania i zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów obrony z urzędu. Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt X Ka 676/23 w stosunku do I. K. utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, rozstrzygając w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego. II KK 211/25 6 Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca skazanego I. K., który zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił „mające istotny wpływ na jego treść rażące naruszenie przepisów prawa: 1. art. 170 § 1 pkt. 2 i 5 kpk w zw. z art. 452 § 2 i 3 kpk poprzez: a) niezasadne oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadka I. K. 1., która miała wiedzę dotyczącą zdarzeń opisanych w akcie oskarżenia, w szczególności, że została wskazana w akcie oskarżenia jako świadek, a dowód ten miał istotne znaczenia dla ustalenia czy został popełniony czyn zabroniony; b) niezasadne pominięcie dowodu z przesłuchania świadka I. K. 1., w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnosi się do korespondencji i rozmów oskarżonego z I. K. 1., a tym samym nie było możliwości zweryfikowania kontekstu tych rozmów przez I. K. 1. ; c) błędne uznanie, że dowód z przesłuchania świadka I. K. 1. zmierza do przewlekłości postępowania, w sytuacji, gdy poprzednie terminy rozpraw były odwoływane bądź odraczane nie z winy oskarżonego I. K., a wniosek został złożony niezwłocznie po złożeniu oświadczenia przez świadka o rezygnacji ze wcześniej złożonego oświadczenia o skorzystaniu prawa do złożenia odmowy złożenia zeznań; d) niezasadne oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka I. K. 1. z powodu braku adresu świadka, w sytuacji, gdy adres świadka był znany sądowi, bowiem prokurator w akcie oskarżenia wskazał I. K. 1. jako świadka podając jednocześnie jej adres; 2. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 440 kpk w zw. z art. 7 kpk w zw. z art. 410 poprzez brak zaniechania należytego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny w Warszawie zarzutów wywiedzionych w apelacji, a także wyjaśnienia istotnych rozbieżności pomiędzy przeprowadzonymi dowodami, w sytuacji, gdy: a) jedynymi dowodami, które mają wskazywać na winę oskarżonego są wyjaśnienia pozostałych oskarżonych, tj. M. R. oraz G. R., którzy mieli II KK 211/25 7 interes w tym, żeby złożyć wyjaśnienia obciążające I. K. próbując zmniejszyć własny udział w przestępstwie; b) I. K. 1. posiada wiedzę na temat zdarzeń, w których uczestniczył G. R., a tym samym za pomocą tego środka dowodowego była możliwość podważenia wersji przedstawionej przez G. R., co w konsekwencji powinno doprowadzić do tego, że Sąd dopuści dowód z jej przesłuchania, skoro był on istotny dla ustalenia czy I. K. popełnił czyn zabroniony”. Końcowo wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania, zwolnienie skazanego od ponoszenia kosztów opłaty od kasacji, a także zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu. Prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesiona kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Odnosząc się do pierwszego z podniesionych zarzutów przypomnieć należy, że kasacja strony jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. Zgodnie bowiem z art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona wyłącznie z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Nie każde więc naruszenie prawa może stanowić skuteczną podstawę kasacji. Expressis verbis chodzi bowiem wyłącznie o takie naruszenie nie będące jedną z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, które jest rażące, tj. oczywiste, rzucające się w oczy, jaskrawe, poważne, a przy tym równocześnie może mieć – nie jakikolwiek – ale „istotny” wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Przy czym to autor kasacji ma wykazać kumulatywne zaistnienie w zgłaszanym przez siebie w skardze II KK 211/25 8 uchybieniu tych obydwu jego cech (arg. z art. 526 § 1 k.p.k.) (vide postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 302/23). Analiza treści kasacji uprawnia do stwierdzenia, że obrońca skazanego nie uczynił tej powinności zadość. W niezwykle lakonicznym uzasadnieniu, które zawiera się na niecałych dwóch stronach, skupił się na próbie wykazania niezasadności decyzji o o oddaleniu sąd ad quem wniosku dowodowego o przesłuchanie I. K. 1. w charakterze świadka, która tuż przed zamknięciem przewdu sądowego na rozprawie głównej przed sądem pierwszej instancji cofnęła swe oświadczenie o skorzystaniu z wynikającego z art. 182 § 1 k.p.k. prawa do odmowy składania zeznań. Nie przedstawia jednak przekonujących argumentów, iż jej zeznania mogłyby w zasadniczy sposób wpłynąć na rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności karnej I. K. w niniejszej sprawie. Z całą pewnością powyższej tezy nie uzasadnia twierdzenie, że „świadek była w związku z G. R. w okresie popełnienia zarzutu i miała faktyczną wiedzę dotyczącą związków I. K. z czynami opisanymi w akcie oskarżenia”. Przypomnieć bowiem należy, że zanim I. K. 1. podjęła decyzję o skorzystaniu z prawa do odmowy składania zeznań była dwukrotnie przesłuchania w charakterze świadka (k. 1730-1733, 2363-2365). Z zalegających w aktach sprawy protokołów z tych czynności nie wynika – wbrew sugestiom obrońcy skazanego – aby jej relacje mogły w sposób diametralny poważyć wymowę dowodów obciążających I. K. w zakresie uczestnictwa w obrocie znacznymi ilościami środków odurzajacych, do których należą w szczególności wyjaśnienia M. R., zeznania B. G., listy należące do G. R., rozmowy zapisane w telefonie I. K. 1., czy materiały zgormadzone w trakcie kontroli operacyjnej. W tej sytuacji trudno uznać, iż decyzja sądu odwoławczego o oddaleniu wniosku o przesłuchanie I. K. 1. w charakterze świadka w sposób istotny wpłynęła na treść zaskarżonego wyroku. Całkowicie nietrafiony okazał się także zarzut drugi, choć w tym wypadku nie sposób nie zauważyć, że został on również sformułowany w sposób wadliwy. Skarżący powiązał bowiem obrazę art. 433 § 2 k.p.k. z art. 440 k.p.k. Tymczasem przypomnieć należy, że art. 440 k.p.k. znajduje zastosowanie wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie lub zawarte w nim rozstrzygnięcie jest rażąco niesprawiedliwe, a zatem gdy dotknięte jest niepodniesionymi w zwykłym środku II KK 211/25 9 odwoławczym uchybieniami mieszczącymi się w każdej z tzw. względnych przyczyn odwoławczych, o ile ich waga i charakter są takie, że czynią orzeczenie niesprawiedliwym, i to w stopniu rażącym (vide postanowienie SN z dnia 24 maja 2021 r., III KK 140/21). Innymi słowy o naruszeniu tego przepisu można byłoby mówić wyłącznie wówczas, gdyby sąd odwoławczy nie zadziałał z urzędu poza granicami zaskarżenia. Zarzutu takiego nie można natomiast postawić w sytuacji nieuwzględnienia zarzutów apelacyjnych, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego skarżący nie wykazał, aby sąd ad quem w sposób rażący naruszył standardy rzetelnej kontroli odwoławczej. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że zachowanie owej rzetelności badać należy przez pryzmat argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a nie subiektywnego odczucia niezadowolenia z treści tego orzeczenia (vide postanowienie SN z dnia 20 maja 2021 r., I KK 163/20. Tymczasem sąd drugiej instancji w sposób merytoryczny odniósł do wszystkich zarzutów podniesionych w apelacji obrońcy skazanego, w tym dotyczących obrazy art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., co uczynił na trzech stronach uzasadnienia. Skarżący nie próbuje nawet polemizować z argumentacją sądu ad quem, w dalszym ciągu forsując tezę, że do skazania I. K. za ciąg przestępstw z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. oraz art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k. doszło wyłącznie w oparciu o pomówienia M. R. i G. R.. Tymczasem jak już wskazano, ustalenia faktyczne w tym zakresie czynione były nie tylko w oparciu o osobowe źródła dowodowe, lecz także inne dowody jak zabezpieczone listy należące do G. R., rozmowy ujawnone w telefonie I. K. 1., czy materiały z kontroli operacyjnej. Jak słusznie zauważył sąd odwoławczy to całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, a nie ich wybiórcza ocena zadecydował o przypisaniu I. K. odpowiedzialności za udział o obrocie znaczną ilością środków odurzających. Reasumując, skarżący nie wykazał, aby sąd ad quem dopuścił się rażącej obrazy przepisów art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 452 § 2 i 3 k.p.k., która mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a przeprowadzona kontrola odwoławcza spełniała kryteria określone w art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Z tych też względów, nie stwierdzając bezwzględnych przyczyn II KK 211/25 10 odwoławczych, Sąd Najwyższy orzekł o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, zasądzając na rzecz obrońcy z urzędu I. K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu, zwalniając go jednocześnie od kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne i wydatkami tego postępowania obciążając Skarb Państwa. Z tych też względów orzeczono jak w sentencji postanowienia. [J.J.] [r.g.]