I CZ 152/07
PostanowienieIzba Cywilna2008-02-15
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Gerard Bieniek, Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące późniejszego wytoczenia powództwa przez spółkę, której jedynym udziałowcem jest świadek zeznający w poprzedniej sprawie, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że późniejsze wytoczenie powództwa przez spółkę, której jedynym udziałowcem jest świadek zeznający w poprzedniej sprawie, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Podstawą wznowienia mogą być jedynie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały przed rozstrzygnięciem sporu i mogły mieć wpływ na jego wynik. Okoliczności powstałe po prawomocnym zakończeniu postępowania nie mogą być brane pod uwagę.Stan faktyczny
Spółka F.(...) Sp. z o.o. wniosła skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, opierając ją na rzekomym późniejszym wykryciu okoliczności faktycznych i środków dowodowych. Skarżąca twierdziła, że świadek T. P. był osobiście zainteresowany wynikiem sprawy, ponieważ jego spółka P.(...) Sp. z o.o. była wierzycielem spółki F.(...) Sp. z o.o. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że wskazane przez skarżącą okoliczności nie stanowią nowych faktów ani dowodów w rozumieniu art. 403 § 3 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 152/07 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Gerard Bieniek SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie ze skargi F.(...) Spółki z o.o. w W. o wznowienie postępowania z powództwa Z. B. i W. B. przeciwko F.(...) Spółce z o.o. w W. z udziałem interwenientów ubocznych po stronie pozwanej: (…) Banku S.A. w W. i Banku B.(…) w K. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI ACa (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lutego 2008 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 września 2007 r., sygn. akt VI ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną przez stronę pozwaną skargę o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa Z. i W. B. przeciwko F.(...) Sp. z o.o. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI ACa (…). W uzasadnieniu swego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że ocena wiarygodności zeznań świadka T. P., którą to ocenę wskazuje skarżący jako podstawę wznowienia, nie
2 może być uznana za wykrycie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, o których mowa w art. 403 § 3 k.p.c., tym bardziej, że skarżący żadnych nowych okoliczności, ani nowych środków dowodowych nie przedstawił. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny. Zarzucił naruszenie art. 403 § 2 k.p.c. przez błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że okoliczności i dowody, które skarżący powołał w skardze nie mogą stanowić przyczyny wznowienia postępowania. W ocenie skarżącego nowymi okolicznościami jest istnienie w czasie orzekania w postępowaniu zakończonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 kwietnia 2006 r. wierzytelności spółki P.(...) Sp. z o.o. wobec Forum (...) Sp. z o.o. na kwotę 6.200.000 zł, wynikających z umów zawartych w imieniu P.(...) przez T. P., który był świadkiem we wskazanej sprawie. W ocenie skarżącego, fakt, że świadek T. P., jest jedynym udziałowcem oraz jedynym członkiem P.(...) Sp. z o.o. stanowi istotną okoliczność dla ustalenia wiarygodności tego środka dowodowego. Świadek ten jako wierzyciel spółki F.(...) na kwotę 6 200 000 zł był zaś pośrednio zainteresowany wynikiem sprawy zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 kwietnia 2006 r., ponieważ właśnie czynność zdziałana przez tę spółkę była przedmiotem skargi pauliańskiej powodów Z. B. i W. B. Zdaniem skarżącego, gdyby powyższe fakty były znane sądom orzekającym w sprawie to zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. musiałyby zostać uwzględnione jako element stanu faktycznego sprawy przyjętego do rozstrzygnięcia, a ich wpływ na rozstrzygnięcie sprawy wymagałby omówienia w uzasadnieniu wyroku (art. 328 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że dopuszczalność skargi o wznowienie zależy od oparcia jej na ustawowej podstawie (art. 410 § 1 k.p.c.) Strona skarżąca oparła skargę o wznowienie na podstawie przewidzianej w art. 403 § 2 k.p.c. zgodnie z którą można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W orzecznictwie jednomyślnie przyjmuje się, że podstawą wznowienia mogą być tylko takie fakty i dowody, które istniały przed rozstrzygnięciem sporu, tj. w trakcie postępowania i przed jego zakończeniem (postanowienie SN z 10.02.2006 r., I PZ 33/05, OSNP nr 3-4/2007, poz. 48). Należy podnieść, że przepis ten nie różnicuje rodzaju faktów, które mogą
3 uzasadniać wznowienie postępowania, wymagając jedynie, aby fakty te mogły mieć wpływ na wynika sprawy. Mogą więc to być zarówno fakty lub dowody odnoszące się bezpośrednio do podstawy dochodzonego roszczenia, jak również fakty i dowody odnoszące się do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przechodząc do oceny zasadności wniesionego zażalenia należy podnieść co następuje. Powołane przez skarżącego fakty w postaci okoliczności, że świadek T. P. był osobiście zainteresowany w rozstrzygnięciu sprawy z powództwa Z. i W. B. przeciwko F.(...) na korzyść powodów, oraz iż czynił on przygotowania do wytoczenia własnego powództwa, należy uznać za istniejące przed zakończeniem postępowania w sprawie. Jednakże skarżący wywodzi te okoliczności z faktu złożenia przez T. P. w imieniu P.(...) Sp. z o.o. pozwu z dnia 1 sierpnia 2006 r. Prawomocny wyrok w sprawie VI ACa (…) zapadł w dniu 28 kwietnia 2006 r., a wystąpienie przez P.(...) Sp. z o.o. przeciwko F.(...) Sp. z o.o. nastąpiło po tej dacie. Skarżący nie wskazał, poza dołączeniem kopii pozwu żadnych okoliczności, które miałyby uzasadniać jego tezę o zainteresowaniu świadka w rozstrzygnięciu sprawy. Wynika z tego, że ocena zainteresowania świadka w rozstrzygnięciu sprawy na rzecz powodów wynika jedynie z następczego faktu wytoczenia powództwa przeciwko niemu. Sądy orzekające w niniejszej sprawie nie mogły jednak w toku postępowania wziąć pod uwagę tej okoliczności jako następującej po prawomocnym zakończeniu postępowania. Jedyną okolicznością wykazaną w skardze o wznowienie postępowania, a istniejącą w chwili orzekania przez sądy meriti był fakt, że świadek T. P. był jedynym udziałowcem i jedynym członkiem zarządu spółki P.(...) Sp. z o.o., co nie mogło mieć jednak znaczenia dla toku zakończonego postępowania, w którym spółka ta nie była stroną. Z tego względu okoliczności ta nie mogła mieć wpływu na ocenę zeznań świadka, a tym samym na rozstrzygnięcie sprawy. Wszelkie twierdzenia o przygotowywaniu przez T. P. swojego własnego powództwa mają bowiem znaczenie wyłącznie w kontekście późniejszego wytoczenia przez P.(…) M.(...) Sp. z o.o. własnego powództwa przeciwko skarżącej spółce. Sąd Apelacyjny prawidłowo zatem uznał, że mimo wskazania podstawy wznowienia w sposób formalnie odpowiadający art. 403 § 2 k.p.c., to w rzeczywistości – co wynika nawet z samego uzasadnienia skargi - podniesione okoliczności tej podstawy nie wypełniają. W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- V CZ 124/14 2015-03-05Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- IV CZ 77/15 2016-01-20Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w czasie poprzedniego postępowania, ale nie zostały przez stronę powołane z powodu zaniedbania lub błędnej oceny potrzeby ich powoła…
- V CZ 12/16 2016-04-20Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- IV CZ 22/11 2011-06-29Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które strona mogła powołać w poprzednim postępowaniu, ale z których skorzystała dopiero po jego prawomocnym zakończeniu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania n…
- III CZ 28/09 2009-08-19Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, stanowi podstawę do wznowienia postępowa…
Powołane przepisy
art. 403 § 3 KPCart. 403 § 2 KPCart. 233 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 410 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 3§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy