V KK 145/21

Sygn. akt V KK 145/21 POSTANOWIENIE Dnia 30 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2021 r. w sprawie M. T. w przedmiocie wydania wyroku łącznego, kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt V Ka (…), zmieniającego wyrok łączny Sądu Rejonowego w S., z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II K (…) postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego M. T. kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE M. T. był wielokrotnie karany, w tym między innymi był skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w S. z dnia 25.05.2015 r. w sprawie II K (…) na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 3 lat próby, zarządzoną do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 30.07.2018 r., w sprawie II Ko (…), którym to postanowieniem stwierdzono, że kara pozbawienia wolności ulega skróceniu o okres 30 dni (art. 71 § 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.); 2 2. Sądu Rejonowego w D. z dnia 10.12.2013 r. w sprawie II K (…) na karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby zarządzoną do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 04.09.2018 r. w sprawie II Ko (…); 3. Sądu Rejonowego w S. z dnia 22.10.2018 r. w sprawie II K (…)na karę łączną roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności od dnia 25.07.2017 r. godz. 02:30 do 26.07.2017 r. godz.13:25; 4. Sądu Rejonowego w S. z dnia 09.10.2018 r. w sprawie II K (…) na karę łączną roku pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres rzeczywistego pozbawienia wolności w dniu 27 października 2017 r. od godz. 9.30 do godz. 10.50; 5. Sądu Rejonowego w S. z dnia 24.04.2019 r. w sprawie II K (…) na karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy w S., wyrokiem łącznym z dnia 16 października 2019 r, sygn. II K (…): 1. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 19 ust 1 Ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 20 marca 2015 r., poz. 396) połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wobec skazanego wyżej opisanymi wyrokami, tj. Sądu Rejonowego w S. z dnia 25.05.2015 r. w sprawie II K (…), Sądu Rejonowego w D. z dnia 10.12.2013 r. w sprawie II K (…), Sądu Rejonowego w S. z dnia 22.10.2018 r. w sprawie II K (…), Sądu Rejonowego w S. z dnia 09.10.2018 r. w sprawie II K (…) i Sądu Rejonowego w S. z dnia 24.04.2019 r. w sprawie II K (…) i wymierzył mu karę łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności; 2. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet kary łącznej orzeczonej wobec oskarżonego w punkcie I wyroku zaliczył skazanemu okres kary odbywanej w związku ze skazaniem wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 25.05.2015 r. w sprawie o sygn. akt. II K (…) skrócony o okres 30 dni postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia 30.07.2018 r. w sprawie II Ko (…) oraz wszystkie okresy rzeczywistego pozbawienia wolności zaliczone na poczet kar jednostkowych orzeczonych wyrokami objętymi karą łączną orzeczoną w punkcie I niniejszego wyroku, przyjmując, że jeden dzień rzeczywistego pozbawienia wolności za równoważny jednemu dniowi kary pozbawienia wolności; 3 3. stwierdził, iż pozostałe rozstrzygnięcia zawarte w połączonych wyrokach podlegają odrębnemu wykonaniu; 4. zwolnił skazanego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych z wydaniem wyroku łącznego i nie wymierzył mu opłaty, obciążając nimi Skarb Państwa. Apelację od tego wyroku łącznego wniósł oskarżony M. T., który wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie kary w niższym wymiarze. Sąd Okręgowy w K., wyrokiem z dnia 8 października 2020 r., sygn. akt V Ka (…): 1. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 §1 k.k. objął nadto wyrokiem łącznym kary pozbawienia wolności w wysokości po 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w C. w sprawie II K (…)oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w W. w sprawie II K (…) i wymierzył M. T. karę łączną w wysokości 5 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności, 2. na podstawie art. 90 §2 k.k. i art. 85 §1 i 2 k.k., art. 86 §1 i 4 k.k. połączył orzeczone w wyroku Sądu Rejonowego w S. wydanego w sprawie II K (…) środki karne w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym w wysokości po 2 lata oraz środek karny w wysokości 2 lat zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w S. w sprawie II K (…) i wymierzył M. T. łączny środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, 3. na poczet orzeczonej kary łącznej zaliczył okresy rzeczywistego pozbawienia wolności M. T. w sprawach, w których orzeczono kary podlegające łączeniu; 4. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy; 5. zwolnił skazanego od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, zarzucając: „rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 434 § 1 k.p.k. w zw. z art. 438 pkt 2 k.p.k., polegające na wydaniu orzeczenia surowszego niż zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 16 października 2019 r. (sygn. akt. II K (…)), w sytuacji kiedy wspomniany wyrok zaskarżony 4 został jedynie apelacją skazanego, wyłącznie na jego korzyść, a dostrzeżone z urzędu przez Sąd Okręgowy uchybienia w postępowaniu przed Sądem Rejonowym dotyczyły okoliczności (pominięcie przy wyrokowaniu spraw jednostkowych II K (…) Sądu Rejonowego w C. oraz II K (…) Sądu Rejonowego w W.), które zostały pominięte przez Sąd Rejonowy i tym samym nie mogły stanowić nowych okoliczności (powstałych w toku sprawy, już po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy, które mogłyby uzasadniać ukształtowanie kary łącznej na nowo), co w konsekwencji oznacza, że Sąd Okręgowy mógł co najwyżej uzupełnić rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego o w/w sprawy jednostkowe, jednak bez możliwości kształtowania nowej kary łącznej na surowszym poziomie”. Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części (pkt la) i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja obrońcy skazanego M. T. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k. i jako taka została oddalona. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w kasacji to należy stwierdzić, że brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że Sąd Okręgowy w K. wydając zaskarżony wyrok dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 433 § 2 k.k. oraz art. 434 § 1 k.p.k. i to w takim stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Przede wszystkim, na co słusznie zwraca uwagę prokurator w pisemnej odpowiedzi na kasację, zaskarżony wyrok pomimo podwyższenia kary łącznej, nie jest orzeczeniem surowszym od wyroku Sądu I instancji, który był zaskarżony jedynie apelacją oskarżonego. Nie doszło więc w sprawie do naruszenia zasady reformationis in peius. Stawiając taki zarzut obrońca skazanego pomija bowiem fakt, że orzeczenie Sądu odwoławczego nie zapadło w oparciu o tę samą podstawę przedmiotową, gdyż Sąd Okręgowy w K. objął wyrokiem łącznym dodatkowe dwa wyroki oraz orzekając karę łączną zastosował zasadę korzystniejszą dla skazanego, niż przyjęta przez Sąd I instancji. Zauważyć należy, że Sąd odwoławczy, jak 5 wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie tracił z pola widzenia kierunku apelacji, a co za tym idzie zasady wynikającej z art. 434 § 1 k.p.k., a zauważając wadliwość wyroku łącznego i możliwość objęcia karą łączną jeszcze innych kar orzeczonych innymi wyrokami, był do tego zobowiązany. Wbrew twierdzeniu obrońcy w sprawie nie miało znaczenia czy wyroki włączone uprawomocniły się przed czy też po wydaniu wyroku łącznego przez Sąd I instancji. Sąd Najwyższy wskazywał już w swoich orzeczeniach, iż dopuszczalne jest orzeczenie przez sąd odwoławczy wyroku łącznego w innym zakresie niż to uczynił Sąd I instancji, oczywiście przy założeniu, że zasada kształtowania nowej kary łącznej nie będzie mniej korzystna dla skazanego, niż to uczynił Sąd I instancji (por. uchwała składu 7 sędziów z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 3/18, OSNKW 2018, z. 8, poz. 55). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, obciążając skazanego M. T. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w oparciu o art. 636 § 1 k.p.k.