V KK 300/21

WyrokIzba Karna2022-02-23

Skład orzekający: Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy skazanego, oparta na zarzucie rażącego uchybienia procesowego z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., może być dopuszczalna, mimo że ograniczenia wynikające z art. 523 § 2 k.p.k. nie zostały spełnione, a podniesiony zarzut w istocie dotyczy naruszenia prawa materialnego?
Ratio decidendi
Kasacja wniesiona na korzyść skazanego, który został ukarany karą grzywny, podlega ograniczeniom określonym w art. 523 § 2 k.p.k., chyba że zachodzą przesłanki z art. 523 § 4 k.p.k. (uchybienia z art. 439 k.p.k. lub kasacja innych podmiotów). Powołanie się na uchybienie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. jest skuteczne tylko wtedy, gdy rzeczywiście występuje formalnoprawna przeszkoda procesowa, a nie gdy jest to jedynie pozorne uzasadnienie dla kwestionowania błędnej subsumpcji prawnej zachowania skazanego. W sytuacji, gdy zarzut dotyczy naruszenia prawa materialnego, a nie przeszkody procesowej, kasacja jest niedopuszczalna i podlega pozostawieniu bez rozpoznania.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. na karę grzywny. Kasacja opierała się na zarzucie rażącego uchybienia procesowego z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., polegającego na błędnym ustaleniu, że działalność skazanego podlega przepisom o instrumentach finansowych, a nie o grach hazardowych. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności kasacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanego bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 300/21 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie B. W., skazanego z art. 107 § 1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 23 lutego 2022 r., kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt IV Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt III K (…), p o s t a n o w i ł: 1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. pozostawić kasację bez rozpoznania; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Ś., wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r. sygn. IV Ka (…), po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 20 sierpnia 2020 r., sygn. III K (…), mocą którego B. W. został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. na karę grzywny. W kasacji od wyroku Sądu odwoławczego obrońca skazanego podniosła rażące i mogące mieć wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia uchybienie z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k., mające polegać na 2 błędnym ustaleniu, że działalność skazanego opisywały przepisy dotyczące instrumentów finansowych, a nie gier hazardowych, wnosząc w konsekwencji o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uniewinnienie skazanego. W pisemnej odpowiedzi na kasację Naczelnik (…) Urzędu Celno - Skarbowego w W. wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesioną w niniejszej sprawie kasację należało pozostawić bez rozpoznania. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania kasacji, Sąd Najwyższy zobligowany jest do dokonania kontroli warunków formalnych, od których uzależniona jest dopuszczalność tego środka zaskarżenia (art. 531 § 1 k.p.k.). Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasacja na korzyść skazanego wniesiona być może jedynie w razie skazania za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to wyłączone zostaje w przypadku kasacji wywiedzionej przez stronę z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.) lub kasacji jednego z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k.). Choć wprawdzie kasacja obrońcy skazanego taką podstawę wskazywała, bez wątpienia jednak służyło to wyłącznie stworzeniu pozoru, że mimo powyższych ograniczeń, ten środek zaskarżenia pozostaje dopuszczalny z uwagi na oparcie go na uchybieniu najpoważniejszej rangi (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k.). Powyższa konkluzja nasuwała się w następstwie już choćby zapoznania się z opisem zawartym w petitum zarzutu. Jego wymowa wskazuje jednoznacznie, że intencją obrońcy było kontestowanie subsumpcji prawnej zachowania skazanego, co wskazywało na obrazę prawa materialnego. Podniesione uchybienie miało się bowiem w niniejszej sprawie przejawiać na wadliwym uzupełnieniu normy blankietowej zawartej w art. 107 § 1 k.k.s. przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, a nie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. Powołany przez skarżącą art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. odsyła do katalogu negatywnych przesłanek procesowych, określonych w art. 17 § 1 pkt 5, 6 i 8 – 11 k.p.k., przy czym wszystkie te podstawy mają charakter 3 formalnoprawny i nie wiążą się z naruszeniem prawa materialnego. Zakładając zatem, że gdyby podniesiony w kasacji zarzut wadliwego zdekodowania normy sankcjonowanej, regulującej sposób działania skazanego, okazał się trafny, implikacją jego podzielenia musiałoby być wydanie orzeczenia umarzającego postępowanie lub uniewinniającego skazanego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., w zależności od stadium, w jakim doszłoby do wydania końcowego rozstrzygnięcia. Nie miałoby to natomiast żadnego związku z formalnoprawnymi przeszkodami prawnymi, do których odwołuje się w art. 439 k.p.k. § 1 pkt 9 k.p.k. Stanowisko powyższe Sąd Najwyższy wyrażał już wielokrotnie i to na kanwie badania dopuszczalności kasacji wnoszonych właśnie przez obrońcę skazanego w innych jego sprawach (zob. np. postanowienia sygn.: V KK 453/21, V KK 452/21, V KK 396/21). W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest także pogląd, że jedynie formalne powołanie się na bezwzględne uchybienie bądź całkowicie bezpodstawne nazwanie takim uchybieniem sytuacji, która bez wątpienia nie stanowi naruszenia prawa wymienionego w art. 439 § 1 k.p.k., nie czyni dopuszczalną kasacji podlegającej ograniczeniom określanym w art. 523 § 2 k.p.k. (zob. postanowienia SN z: 30 sierpnia 2006 r., III KZ 47/06, LEX nr 610762; z dnia 11 grudnia 2014 r., IV KK 215/14, LEX nr 1665304, z dnia 9 czerwca 2021 r., III KK 165/21, LEX nr 3302425). Wobec tego, że sformułowany przez skarżącą zarzut w istocie nie odnosił się do żadnej okoliczności, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. i w uwarunkowaniach procesowych niniejszej sprawy (skazany został ukarany karą grzywny), stanowił obejście ograniczeń wynikających z treści art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k., kasacja nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana. Mając zatem w polu uwagi, że wiążąca nie jest wskazana przez skarżącą ocena prawna zarzutu, ale jego rzeczywista treść, kasacja obrońcy skazanego, jako niedopuszczalna z mocy ustawy (art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.), została pozostawiona bez rozpoznania (art. 531 § 1 k.p.k.). Na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 637 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 i 3 k.p.k. skazany został obciążony kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 107 § 1 KKart. 531 § 1 KPKart. 530 § 2 KPKart. 429 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 11 KPKart. 523 § 2 KPKart. 439 KPKart. 523 § 4 pkt 1 KPKart. 521 KPKart. 523 § 4 pkt 2 KPKart. 17 § 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy