V CSK 192/12

Sygn. akt V CSK 192/12 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa W. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 stycznia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 27 października 2011 r., 1. odrzuca skargę kasacyjną w części zaskarżającej wyrok Sądu Apelacyjnego w punkcie trzecim, 2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w pozostałej części, 3. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego, 4. przyznaje radcy prawnemu R. T. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego) kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem wynagrodzenia za udzieloną powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym pomoc prawną przy czym kwotę tę podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności. 2 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 27 października 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego powództwo o zasądzenie zadośćuczynienia i renty z tytułu krzywdy i szkody wyrządzonej powodowi na skutek niewykonania przez pozwanego zabiegu operacyjnego oka lewego i pozbawienia go możności leczenia. Ponadto Sąd Apelacyjny nie obciążył powoda kosztami postępowania apelacyjnego oraz przyznał pełnomocnikowi powoda R. T. od Skarbu Państwa kwotę 6.642 zł (wraz z podatkiem od towarów i usług) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. W skardze kasacyjnej zaskarżającej powołany wyrok w punktach pierwszym, oddalającym apelację i trzecim, rozstrzygającym o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej powód, w ramach podstawy z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., zarzucił naruszenie art. 386 § 2 w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c. przez nieuwzględnienie, że w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji został pozbawiony możności obrony jego praw, a także naruszenie art. 382, art. 378 § 1, art. 391 § 1 w związku z art. 217 § 1, art. 227, art. 232 zd. 2, art. 233, art. 235 § 2, art. 278, art. 286 k.p.c., art. 391 § 1 w związku z art. 328 § 2 k.p.c., art. 386 § 4 k.p.c., art. 102 i art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, § 12 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W ramach podstawy naruszenia prawa materialnego skarżący zarzucił naruszenia art. 77 ust.1 Konstytucji RP, art. 444 i art. 445 w związku z art. 417 oraz art. 361 § 1 k.c. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na przesłanki z art. 3989 § 1 punkty 1 i 4 k.p.c. oraz wskazał, że postępowanie przed sądem pierwszej instancji dotknięte było nieważnością, czego sąd odwoławczy nie uwzględnił. W zakresie przesłanki z punktu pierwszego art. 3989 § 1 k.p.c. skarżący sformułował dwa zagadnienia prawne, z których 3 wynika, że Sąd Najwyższy winien wypowiedzieć się jakie skutki procesowe wywiera powołanie w procesie, dla ustalenia prawidłowości przebiegu leczenia, biegłego z tego samego terenu, w obszarze którego działał sprawca. Ponadto, zdaniem skarżącego, Sąd Najwyższy powinien wypowiedzieć się czy zgodnie z art. 235 § 2 k.p.c. sąd ma obowiązek przeprowadzić dowody za pomocą urządzeń technicznych umożliwiających dokonanie tej czynności na odległość w sytuacji, gdy strona o to wnosi, a nie ma możliwości udziału w posiedzeniach sądu oraz gdy możliwość bezpośredniego zadawania pytań świadkom przez stronę przyczynić by się mogła do wyjaśnienia sprawy, a ustanowiony pełnomocnik działa nienależycie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie. Rozstrzygnięcie o kosztach pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu nie należy do tych postanowień, które wskazuje powołany przepis, jest też jasne, że przez wyrok podlegający zaskarżeniu skargą kasacyjną należy rozumieć ujęte w procesowej formie wyroku to rozstrzygnięcie, które jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Stąd też brak podstaw do przyjęcia dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowienia o kosztach pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu. Jeżeli przeto skarżący w skardze kasacyjnej zaskarżył rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego zawarte w punkcie trzecim wyroku tego Sądu, przez kwestionowanie wysokości przyznanego mu tym rozstrzygnięciem wynagrodzenia jako pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, to w tej części skargę kasacyjną, wobec jej niedopuszczalności, należało odrzucić, co też orzeczono na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. W części natomiast skierowanej przeciwko rozstrzygnięciu co do istoty sprawy skarga kasacyjna nie mogła być przyjęta do rozpoznania wobec niestwierdzenia przez Sąd Najwyższy istnienia przesłanek z art. 3989 § 1 k.p.c. Powołany przepis czyniąc przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nieważność postępowania (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) ma na uwadze nieważność przed sądem odwoławczym. Nieważność postępowania przed sądem pierwszej 4 instancji może być wzięta pod uwagę przez Sąd Najwyższy wówczas gdy skarżący, w ramach podstawy kasacyjnej przewidzianej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., wskaże ją jako naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ze skargi powoda wynika, że w ramach tej podstawy procesowej taki zarzut został postawiony, jednakże mógłby być on badany jedynie w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania, sam w sobie nie stanowi natomiast przesłanki z pkt 4 art. 3989 § 1 k.p.c. Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie stanowią wystarczającej podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uzasadniającym przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, jest takie zagadnienie, które ma znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia podobnych spraw (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04). Powołanie się przez skarżącego na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych i istotności zagadnienia z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało. Ponadto skarżący powinien wykazać, że jego rozstrzygnięcie będzie miało ważne znaczenie dla praktyki sądowej oraz dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 - 16, poz. 243). Argumentacja przedstawiona przez skarżącego nie spełnia wskazanych wyżej wymogów. Nie ma też podstaw do przyjęcia, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Oczywista zasadność skargi, jak wyjaśniono w orzecznictwie, to stan sprawy wskazujący, że zaskarżone orzeczenie zapadło z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych badań lub dociekań. Chodzi więc o szczególne, kwalifikowane wypadki naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji (por. postanowienie Sądu 5 Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 197/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Nie ma podstaw do przyjęcia, iż taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Wobec sytuacji osobistej i majątkowej powoda nie obciążono go kosztami postępowania kasacyjnego (art. 102 w związku z art. 39821 k.p.c.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu kasacyjnym orzeczono na podstawie § 6 pkt 7 w związku z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).