III KZ 1/23

Sygn. akt III KZ 1/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie skazanego D. L. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 lutego 2023 r. zażalenia obrońcy na zarządzenie uprawnionego sędziego z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. akt IV Ka 678/22 o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 października 2022 r. p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania w Sądzie Okręgowym w Krakowie. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniosku skazanego D. L. o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 października 2022 r. (IV Ka 678/22) – wobec nieuzupełnienia braku formalnego w wyznaczonym terminie, tj. niewskazania zakresu wniosku. Zażalenie na to zarządzenie wniósł obrońca skazanego, zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucił: 1. „obrazę przepisów postępowania, a to art. 40 § 3 k.p.k., objawiające się wydaniem przez Sędziego, który brał udział w wydaniu orzeczenia mającego być zaskarżonym w trybie kasacji, orzeczenia (zarządzenia) co do kasacji, 2 mimo zakazu kreowanego przez powołany przepis, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1) k.p.k., albowiem w wydaniu orzeczenia (zarządzenia) brała udział osoba podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 40”; 2. „obrazę przepisów postępowania, a to art. 140 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez zaniechanie doręczenia wyznaczonemu obrońcy z urzędu w mojej osobie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o uzasadnienie z dnia 15 listopada 2022 roku, w sytuacji, w której skazany złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu przed rozpoczęciem biegu tego terminu”. Wskazując na powyższe zarzuty, obrońca wniósł o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Rację ma skarżący, iż wydane w niniejszej sprawie zarządzenie z dnia 2 grudnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, dotknięte jest wadą, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. Zarządzenie to wydał bowiem, jako upoważniony sędzia, SSR M. Ż. (del. do Sądu Okręgowego w Krakowie), który uprzednio brał udział w wydaniu orzeczenia, którego dotyczy wniosek o sporządzenie uzasadnienia, tj. wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 października 2022 r., sygn. akt IV Ka 678/22. W orzecznictwie trafnie przyjęto, że w myśl art. 40 § 3 k.p.k., sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać „co do tej kasacji”. Zakaz ten nie jest ograniczony do oceny merytorycznej zasadności kasacji, lecz odnosi się do wszystkich rozstrzygnięć, które dotyczą formalnych warunków jej dopuszczalności i których skutkiem może być niedopuszczenie do merytorycznego rozpoznania kasacji, w tym także do zarządzenia o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, który ma być zaskarżony kasacją (zob. np. postanowienia SN: z dnia 21 czerwca 2007 r., III KZ 42/07; z dnia 30 marca 2017 r., V KZ 9/17; z dnia 25 stycznia 2021 r., IV KZ 4/21). 3 Biorąc pod uwagę przedstawione stanowisko, które Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, należy stwierdzić, że sędzia M.Ż. był z mocy prawa wyłączony od orzekania m.in. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. W tym stanie rzeczy, konsekwencją zaskarżenia zarządzenia z dnia 2 grudnia 2022 r., które zostało wydane przez ww. sędziego, jest konieczność jego uchylenia bez badania wpływu tego uchybienia na jego treść i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w Sądzie Okręgowym w Krakowie. Decyzja w przedmiocie wniosku skazanego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 października 2022 r. powinna być wydana przez sędziego, który nie brał udziału w wydaniu tego wyroku. Na marginesie trzeba też odnotować, że skarżący w dacie wydania zarządzenia o uzupełnieniu braków formalnych wymienionego wyżej wniosku (tj. w dniu 14 listopada 2022 r. – k.191) oraz w toku biegu terminu do ich uzupełnienia (który upłynął w dniu 28 listopada 2022 r. – k.199), nie był obrońcą skazanego. Skarżący do pełnienia funkcji obrońcy z urzędu dla D. L. został wyznaczony dopiero w dniu 2 grudnia 2022 r. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że w sprawie doszło również do obrazy art. 140 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez zaniechanie doręczenia wyznaczonemu obrońcy z urzędu wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o uzasadnienie, nawet jeśli skazany złożył wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu przed rozpoczęciem biegu terminu do uzupełnienia braków. Sam wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie jest objęty przymusem adwokackim lub radcowskim, natomiast wskazany w art. 140 k.p.k. obowiązek doręczenia aktualizuje się w sytuacji, gdy w dacie czynności istniał stosunek pełnomocnictwa lub obrończy. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.