IV CZ 2/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-03-21
Skład orzekający: Krzysztof Strzelczyk, Maria Szulc, Katarzyna Tyczka-Rote
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku prawomocnego oddalenia wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, profesjonalny pełnomocnik jest zobowiązany do uiszczenia opłaty w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia, bez wezwania przez przewodniczącego do uzupełnienia braku formalnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w sytuacji prawomocnego oddalenia wniosku o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, profesjonalny pełnomocnik jest zobowiązany do uiszczenia opłaty w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia, bez konieczności dodatkowego wezwania przez przewodniczącego do uzupełnienia braku formalnego. Wyjątek ten wynika z art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, który odmiennie reguluje tę kwestię niż ogólna zasada wzywania do opłacenia środka odwoławczego.Stan faktyczny
Gmina C. wniosła o sprostowanie danych w księdze wieczystej i przeniesienie działki do innej księgi. Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy jako nieopłacona w terminie. Sąd Okręgowy uznał, że po odmowie zwolnienia od opłaty, pełnomocnik powinien był uiścić opłatę w terminie tygodniowym od doręczenia postanowienia, bez wezwania. Uczestnik złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 2/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Maria Szulc (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku Gminy C. przy uczestnictwie K. G. o sprostowanie powierzchni i numeracji nieruchomości w księdze wieczystej nr …32910/7 oraz odłączenie z tej księgi i przeniesienie do księgi wieczystej nr …32960/2 działki nr 151/1, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 marca 2014 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 28 października 2013 r. oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w O. odrzucił na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. skargę kasacyjną uczestnika postępowania, jako nieopłaconą w terminie. Wskazując na treść art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005 r. (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 z późn. zm., dalej u.k.s.c.) uznał, że w wypadku prawomocnego oddalenia wniosku o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej, profesjonalny pełnomocnik jest zobowiązany do uiszczenia opłaty stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie tygodniowym od daty doręczenia postanowienia, bez wezwania przez przewodniczącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej opłacenie. Ponieważ odpis postanowienia w przedmiocie odmowy zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej został doręczony pełnomocnikowi powoda w dniu 23 września 2013 r., a powód uiścił wymaganą opłatę w dniu 18 października 2011 r., a zatem po upływie ustawowego terminu, skarga podlegała odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie powód, wnosząc o jego uchylenie, zarzucił naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 130 § 1 u.k.s.c. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy Sąd drugiej instancji nie wezwał strony do usunięcia jej braku formalnego poprzez uiszczenie opłaty sądowej, a pełnomocnik uiścił opłatę sądową w dniu odrzucenia skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W obecnym stanie prawnym odrzucenie nieopłaconego środka odwoławczego wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika jest, co do zasady, możliwe wyłącznie po przeprowadzeniu procedury naprawczej tj. po bezskutecznym wezwaniu pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego tego środka (art. 112 ust. 2 k.p.c.). Wyjątek od tej zasady wprowadza art. 112 ust. 3 u.k.s.c., który odmiennie niż w ustępie 2 reguluje kwestię uiszczenia opłaty przez profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji prawomocnego oddalenia wniosku o zwolnienie od obowiązku jej uiszczenia. Wyłącza on w takim wypadku zasadę
3 wzywania strony przez przewodniczącego do opłacenia środka odwoławczego wówczas, gdy środek ten został wniesiony przez radcę prawnego, adwokata lub rzecznika patentowego i podlega opłacie stałej lub stosunkowej obliczanej od wartości przedmiotu zaskarżenia. Powołana przez skarżącego uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2010 r., II UZP 4/10 (OSNP z 2011 r., nr 3 - 4, poz. 38) nie odnosi się do regulacji zawartej w art. 112 ust. 3 u.k.s.c., lecz poddaje wykładni skutki uchylenia art. 1302 § 3 k.p.c. W konsekwencji termin do uiszczenia opłaty biegł, jak prawidłowo wskazał Sąd Okręgowy, od daty doręczenia pełnomocnikowi uczestnika odpisu postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej, a więc jej uiszczenie z uchybieniem terminowi ustawowemu skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 3983 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 93/12 2012-10-25Czy w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, profesjonalny pełnomocnik strony, który wniósł skargę kasacyjną, powinien być dodatkowo wzywany do uiszczenia opłaty od skargi, jeśli nie została ona op…
- I CZ 87/16 2017-03-21Czy w przypadku prawomocnego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, skarga kasacyjna wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika może zostać odrzucona bez wezwania do jej opłacenia, jeśli termin do uiszczen…
- III PZ 9/15 2015-12-15Czy w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, profesjonalny pełnomocnik strony jest zobowiązany do samodzielnego obliczenia i uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w terminie tygodniowym od doręcze…
- IV CZ 163/11 2012-05-18Czy w przypadku oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a skarga kasacyjna nie została opłacona, jej odrzucenie jest uzasadnione?
- I CZ 89/16 2017-03-21Czy w przypadku nieuiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, po doręczeniu postanowienia oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, sąd drugiej ins…
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 112 ust. 3art. 130 § 1art. 112 ust. 2 KPCart. 1302 § 3 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy