III CNP 5/20

Izba Cywilna2020-11-25

Skład orzekający: Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być podstawą do dochodzenia odszkodowania, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody ani niemożności wzruszenia wyroku innymi środkami prawnymi?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem nadzwyczajnym, który nie służy zmianie orzeczenia, lecz uzyskaniu prejudykatu do dochodzenia odszkodowania. Obowiązkiem skarżącego jest uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody przez wydanie wyroku, co wymaga złożenia oświadczenia o szkodzie, wskazania jej rodzaju i rozmiaru, a także uwiarygodnienia tego oświadczenia dowodami, wraz z przekonującym wywodem o związku przyczynowym. Ponadto, skarżący musi uprawdopodobnić niemożność wzruszenia zaskarżonego wyroku innymi środkami prawnymi.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku eksmisyjnego, zarzucając naruszenie art. 5 k.c. i art. 227 k.p.c. Skarżąca wskazała, że poniosła szkodę w wysokości 100.000 zł w związku z utratą prawa do lokalu mieszkalnego, a zaproponowany lokal socjalny nie spełnia standardów. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła szkody ani związku przyczynowego, ponieważ utraciła tytuł do lokalu na skutek uchwały spółdzielni, a nie orzeczenia eksmisyjnego. Ponadto, nie uprawdopodobniono niemożności wzruszenia wyroku innymi środkami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku i zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CNP 5/20 POSTANOWIENIE Dnia 25 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej w T. o eksmisję, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 listopada 2020 r., na skutek skargi pozwanej o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w T. z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I Ca (…) 1) odrzuca skargę; 2) zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pozwana M. M. wystąpiła ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w T. z 24 października 2019 r. w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej w T. o eksmisję. Zarzuciła, że do wydania tego orzeczenia doszło z naruszeniem art. 5 k.c. i art. 227 k.p.c. Skarżąca oświadczyła, że szkoda, którą poniosła w związku z wydaniem zaskarżonego wyroku sprowadza się do pozbawienia jej prawa do lokalu mieszkalnego, w miejsce którego zaproponowano jej lokal niespełniający standardów lokali socjalnych i wynosi 100.000 zł. 2 Skarżąca nie odniosła się do tego, czy możliwe jest wzruszenie zaskarżonego przez nią wyroku w drodze zwyczajnych lub nadzwyczajnych środków prawnych, w tym także skargi uregulowanej w art. 89 § 1 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r., poz. 5 ze zm.). Powódka Spółdzielnia Mieszkaniowa w T. wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest lokowana w grupie środków prawnych o charakterze nadzwyczajnym z tej przyczyny, że dotyczy orzeczenia o charakterze prawomocnym. Stanowi ona środek szczególnego rodzaju, gdyż przez jej wniesienie i uwzględnienie strona nie uzyskuje możliwości zmiany orzeczenia czy choćby jego wyeliminowania z obrotu prawnego, lecz jedynie prejudykat, który pozwoli jej realizować odpowiedzialność odszkodowawczą, jeżeli przez wydanie orzeczenia poniosła szkodę, a orzeczenie okazało się bezprawne. Z tej przyczyny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie można traktować jak alternatywy dla apelacji, skargi o wznowienie postępowania czy choćby skargi kasacyjnej. W świetle art. 4241 § 1 k.p.c. źródłem szkody, do naprawienia której zmierza osoba zabiegająca o prejudykat i wnosząca skargę przewidzianą tym przepisem ma być wydanie niezgodnego z prawem wyroku kończącego postępowanie w sprawie, nie zaś uchybienia, które sąd miał popełnić w toku postępowania. Obowiązkiem wnoszącego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest uprawdopodobnienie wyrządzenia mu szkody przez wydanie wyroku (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Zgodnie z poglądem ustalonym w orzecznictwie, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody przez wydanie wyroku polega na złożeniu przez skarżącego oświadczenia, że szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru - oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia przez powołanie i przedstawienie dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16). Niezbędne jest przy tym przeprowadzenie przekonywającego wywodu wskazującego czas powstania szkody oraz związek przyczynowy między nią a wydaniem zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, BSN 2006, nr 4, s. 10). Gdy chodzi o spełnienie powyższej przesłanki dopuszczalności skargi, skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia, że wskutek wydania wyroku z 24 października 2019 r. straciła prawo do lokalu warte 100.000 zł, a zaproponowany jej w miejsce dotychczas zajmowanego lokal socjalny nie spełnia standardów lokalu socjalnego. Tego rodzaju stwierdzenie nie może być uznane za uprawdopodobnienie poniesienia szkody w związku z wydaniem zaskarżonego wyroku. W świetle ustaleń i przedmiotu rozstrzygnięcia w 3 sprawie, w której zapadł zaskarżony wyrok, trzeba wykluczyć istnienie związku między utraceniem przez pozwaną tytułu do lokalu nr (...) przy ul. W. w T. a wydaniem orzeczenia eksmisyjnego. Pozwana utraciła bowiem tytuł do lokalu już wcześniej, wskutek uchwały wykluczającej ją z grona członków powodowej Spółdzielni, którą pozwana nieskutecznie podważała na drodze sądowej. Orzeczenie o obowiązku wydania powódce lokalu, do którego pozwana utraciła tytuł prawny prowadzi do uzgodnienia stanu faktycznego ze stanem prawnym tego lokalu. Reasumując trzeba stwierdzić, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżąca nie uprawdopodobniła, by przez wydanie zaskarżonego wyroku doszło do wyrządzenia jej szkody. Nie uprawdopodobniła też, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków zaskarżenia nie było i pozostaje niemożliwe (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł o odrzuceniu skargi, a na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 42412, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. oraz § 7 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804), zasądził na rzecz powódki koszty postępowania w sprawie wywołanej wniesieniem skargi. 4 jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 KCart. 227 KPCart. 89 § 1art. 4241 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 4248 § 1 KPCart. 98 KPCart. 42412art. 39821art. 391 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy