II CNP 56/07
Izba Cywilna2007-05-17
Skład orzekający: Marek Sychowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący uprawdopodobnił wyrządzenie szkody spowodowanej wydaniem postanowienia o odrzuceniu apelacji, gdy szkoda polega na niezasądzeniu dochodzonej kwoty, a jej zasadność zależy od oceny wyroku sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem postanowienia o odrzuceniu apelacji. Skarżący opierał swoje twierdzenia na założeniu, że wyrok sądu pierwszej instancji był błędny, a apelacja zostałaby uwzględniona. Wyrządzenie szkody polegającej na niezasądzeniu dochodzonej kwoty skarżący wiązał bezpośrednio z wyrokiem sądu pierwszej instancji, a jedynie pośrednio z postanowieniem odrzucającym apelację. Sąd Najwyższy podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem nie jest rolą Sądu Najwyższego zastępowanie sądu drugiej instancji i dokonywanie oceny zasadności wyroku sądu pierwszej instancji.Stan faktyczny
B.N. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P., które odrzuciło jego apelację od wyroku Sądu Rejonowego w P. oddalającego powództwo o zapłatę. Apelacja została odrzucona z powodu nienależytego opłacenia, gdyż skarżący uiścił opłatę właściwą dla postępowania uproszczonego, a sprawa toczyła się w postępowaniu zwykłym. Skarżący uprawdopodabniał szkodę jako pozbawienie możliwości dochodzenia kwoty 3.459 zł.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 56/07 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2007 r. skargi B.N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 listopada 2006 r., sygn. akt [...] wydanego w sprawie z powództwa B.N. przeciwko B.M. i E.M. o zapłatę, odrzuca skargę.
2 Uzasadnienie B.N. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 3 listopada 2006 r., którym odrzucona została wniesiona przez niego apelacja od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 marca 2006 r., oddalającego wytoczone przez niego powództwo przeciwko E. i B.M. o zasądzenie kwoty 3.459 zł tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu. Przyczyną odrzucenia apelacji było przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że apelacja, wniesiona przez adwokata, została nienależycie opłacona (art. 1302 § 3 k.p.c.). Opłacona ona bowiem została opłatą w wysokości 100 zł, tak jak w sprawie podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym (art. 28 pkt 1 u.k.s.c.), podczas gdy sprawa rozpoznana została w postępowaniu zwykłym i apelacja powinna być opłacona opłatą w wysokości 173 zł (art. 13 i 18 ust 2 u.k.s.c.). Podstawą skargi jest naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art., 1302 3 w zw. z art. 370 k.p.c. oraz art. 13 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 267, poz. 1398 ze zm.) przez błędne przyjęcie, że sprawa była rozpoznana w postępowaniu zwykłym, a nie w postępowaniu uproszczonym. Uprawdopodobniając wyrządzenie szkody, spowodowanej przez wydanie zaskarżonego postanowienia, skarżący wskazał, że szkodą tą jest pozbawienie go możliwości dochodzenia kwoty 3.459 zł należnej mu z tytułu bezumownego korzystania z lokalu przez pozwanego i, że szkoda ta pozostaje w bezpośrednim związku przyczynowym z wydaniem zaskarżonego postanowienia, albowiem gdyby nie wadliwość tego postanowienia, rozstrzygnięcie sprawy byłoby dla niego korzystne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna zawierać uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy.
3 Wydanie zaskarżonego postanowienia, jeżeli było ono niezgodne z prawem, niewątpliwie pozbawiło skarżącego prawa do oceny przez sąd drugiej instancji zasadności wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 marca 2006 r. Brak jednak podstaw do uznania, że skarżący uprawdopodobnił wyrządzenie mu szkody spowodowanej przez wydanie tego postanowienia. Twierdzenie o wyrządzeniu mu szkody skarżący opiera bowiem na założeniu, że wyrok sądu pierwszej instancji był błędny, wniesiona przez niego apelacja zostałaby uwzględniona i zasądzona zostałaby na jego rzecz kwota 3.459 zł. Wyrządzenie mu szkody, polegającej na nie zasądzeniu wymienionej kwoty, skarżący wiąże zatem bezpośrednio z wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji, a jedynie pośrednio z wydaniem zaskarżonego postanowienia, którym zamknięto mu drogę do rozpoznania sprawy w drugiej instancji. Rzeczą Sądu Najwyższego w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, którym stronie zamknięty został dostęp do rozpoznania sprawy w drugiej instancji, nie jest jednakże zastępowanie sądu drugiej instancji i dokonywanie oceny zasadności wyroku wydanego w sprawie przez sąd pierwszej instancji oraz rozstrzygnięcie, jakiej treści orzeczenie powinien wydać sąd drugiej instancji, gdyby apelacja nie została odrzucona (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CNP 79/05, niepubl.). Okoliczności powołane przez skarżącego na uprawdopodobnienie szkody wyrządzonej przez wydanie zaskarżonego postanowienia, jako nie podlegające ocenie w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem tego postanowienia, nie mogą być uznane za uprawdopodabniające wyrządzenie szkody spowodowanej jego wydaniem. Należy dodać, że zamknięcie dostępu do instancji odwoławczej, będącej naruszeniem uprawnień chronionych przepisami konstytucyjnymi (art. 78 Konstytucji) może stanowić podstawę skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji (art. 4241 § 2 k.p.c.) – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2006 r., V CNP 86/06 (OSNC 2007, nr 3, poz. 47). Mając na uwadze przytoczone względy Sąd Najwyższy na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V CNP 95/09 2010-04-14Czy odrzucenie apelacji, nawet wadliwe, stanowi podstawę do stwierdzenia niezgodności prawomocnego orzeczenia z prawem, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił powstania szkody?
- II CNP 68/07 2007-05-30Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na twierdzeniu, że szkoda polega na niezasądzeniu dochodzonej należności, której zasadność miała być oceniona w postępowaniu apelacy…
- III CNP 18/09 2009-07-15Czy postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację może być przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jeśli szkoda została wyrządzona przez orzeczenie sądu pierwszej inst…
- II BP 15/09 2010-04-07Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być oparta na szkodzie wynikającej z wadliwości orzeczenia merytorycznego, podczas gdy skarga dotyczy orzeczenia formalnego odrzucającego apela…
- III CNP 12/08 2008-04-22Czy skarżący uprawdopodobnili wyrządzenie szkody spowodowanej wydaniem postanowienia o odrzuceniu apelacji w postępowaniu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 1302 § 3 KPCart. 28 pkt 1art. 13art. 370 KPCart. 18 ust. 2art. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 78art. 4241 § 2 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 3§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy