III CZ 361/22

PostanowienieIzba Cywilna2022-12-15

Skład orzekający: Mariusz Załucki, Paweł Czubik, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna od uchwał organów spółdzielni dotyczących zatwierdzenia sprawozdania z działalności, sprawozdania finansowego, udzielenia absolutorium oraz wykorzystania nadwyżki bilansowej jest dopuszczalna, gdy uchwały te mają charakter niemajątkowy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna od uchwał organów spółdzielni jest dopuszczalna, jeśli przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze niemajątkowym. Uchwały dotyczące zatwierdzenia sprawozdania z działalności, sprawozdania finansowego, udzielenia absolutorium oraz wykorzystania nadwyżki bilansowej, z wyjątkiem tych bezpośrednio dotyczących przeznaczenia kwot pieniężnych, mają charakter niemajątkowy, ponieważ obejmują wyrażenie akceptacji dla działań organów spółdzielni i kierunków jej rozwoju, co stanowi szeroko pojęte uprawnienia korporacyjne członka spółdzielni.
Stan faktyczny
Powódka i interwenientka uboczna zaskarżyły postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu ich skargi kasacyjnej od wyroku dotyczącego uchylenia uchwał spółdzielni mieszkaniowej. Zarzuciły naruszenie przepisów k.p.c. poprzez błędne uznanie, że zaskarżone uchwały mają charakter majątkowy i ich wartość nie przekracza 50 000 zł. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując charakter prawny poszczególnych uchwał.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej uchwał o numerach […]1, […]2 i […]3 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu, a w pozostałym zakresie oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 361/22 POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Grzegorz Żmij w sprawie z powództwa J. W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie powódki K. S. o uchylenie uchwał, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2022 r., zażalenia powódki i interwenienta ubocznego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt I WSC 126/21, 1. uchyla zaskarżone postanowienie co do uchwał o numerach […]1, […]2 i […]3 i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego; 2. oddala zażalenie w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 23 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie odrzucił skargę kasacyjną powódki J. W. oraz interwenientki ubocznej K. S. od wyroku 2 tegoż Sądu z 25 czerwca 2021 r., wydanego w sprawie przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S. o uchylenie uchwał. Zażalenie od tego postanowienia wywiodły skarżące, zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c., polegające na nieprawidłowym przyjęciu, ze uchwały […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3 mają charakter majątkowy, podczas gdy uchwały te nie zmierzają do realizacji prawa mającego bezpośredni wpływ na sytuację materialną stron, a w razie przyjęcia, że niniejsza sprawa ma charakter majątkowy, naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 k.p.c. polegające na dowolnym i nieuzasadnionym przyjęciu przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych dla uchwał o numerach […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3, co skutkowało odrzuceniem w części skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjną zaskarżono następujące uchwały: - nr […]1 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania Zarządu z działalności SM za 2007 r. Rady Nadzorczej za rok 2007; - nr […]4 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego spółdzielni za rok 2007; - nr […]2 w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności Rady Nadzorczej SM za rok 2007; - nr […]6 w sprawie uchwalenia regulaminu obrad Walnego Zgromadzenia Członków SM w S.; - nr […]w sprawie uchwalenia regulaminu Rady Nadzorczej SM w S.; - nr […]5 w sprawie wykorzystania nadwyżki bilansowej za rok 2007; - nr […]3 w sprawie udzielenia absolutorium członkom Zarządu w osobach T.M.. B. D., I. B.; - nr […]7 w sprawie wyboru delegata i jego zastępcy na V Krajowy Zjazd Związku Rewizyjnego SM RP; - nr […]9 w sprawie wyboru przedstawicieli na zjazd przedkongresowy. 3 Sąd Apelacyjny dokonał zbadania wartości przedmiotu sporu i ustalił, że uchwały o numerach […]1, […]4, […]2, […]5 i […]3 mają charakter majątkowy, a wartość przedmiotu sporu żadnej z nich nie osiąga ani nie przewyższa kwoty 50 000 zł przewidzianej w art. 3982 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska Sądu Apelacyjnego. Zgodnie bowiem z uchwałą składu siedmiu sędziów SN z 10 maja 2011 r., III CZP 126/10 sprawa o uchylenie, ustalenie nieistnienia oraz o stwierdzenie nieważności uchwały organów spółdzielni jest sprawą o prawa niemajątkowe, w której skarga kasacyjna jest dopuszczalna (art. 3981 § 1 w związku z art. 3982 § 1 k.p.c.), jeżeli przedmiotem zaskarżonej uchwały są prawa lub obowiązki o charakterze niemajątkowym. Wskazuje się, że majątkowy charakter mają np. sprawy dotyczące uchwał w przedmiocie wyrażenia zgody na poniesienie przez spółdzielnię jakiegoś wydatku (zob. np. postanowienie SN z 12 września 2019 r., IV CZ 70/19), w przedmiocie powołania określonych osób do zadań mających na celu dokonanie rozliczeń majątkowych, takich jak np. rozliczenie udziałów i określenie sposobów ich rozliczenia (zob. np. postanowienie SN z 23 marca 2018 r., II CZ 8/18) czy też w przedmiocie zatwierdzenia sprawozdania finansowego spółdzielni (zob. postanowienie SN z 10 stycznia 2018 r., I CSK 528/17). W niniejszej sprawie ocenie podlegały uchwały w sprawie zatwierdzenia sprawozdania z działalności zarządu i rady nadzorczej, w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego, w sprawie udzielenia absolutorium określonym członkom zarządu oraz w sprawie wykorzystania nadwyżki bilansowej. Jedynie dwie z tych uchwał odnosiły się bezpośrednio do przeznaczenia lub wyrażenia aprobaty na dokonane już przeznaczenie kwot pieniężnych – tj. uchwała nr […]4 i nr […]5. W przypadku tych uchwał skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu. Natomiast pozostałe uchwały dotyczyły generalnej akceptacji działań organów spółdzielni oraz poszczególnych osób wchodzących w ich skład. Choć nie ulega wątpliwości, że organy spółdzielni podejmują również decyzje o charakterze czysto ekonomicznym, to nie powinno ujść z pola widzenia, że wyrażenie aprobaty dla ich działań w postaci absolutorium obejmuje również wyrażenie akceptacji dla 4 kierunków rozwoju spółdzielni, zaufania do działań podejmowanych przez jej organy i ich piastunów, czyli szeroko pojęte uprawnienia korporacyjne członka spółdzielni, mające na celu wywieranie wpływu na sposoby i kierunki jej działań. Z tej przyczyny zażalenie podlegało uwzględnieniu w odniesieniu do uchwał nr […]1, […]2 i […]3. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie odnoszącym się do uchwał […]1, […]2 i […]3 na podstawie art. 39815 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i oddalił zażalenie w pozostałym zakresie na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. [as] l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 3981 § 1art. 39815art. 3941 § 3 KPCart. 39814§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy