I CZ 193/04

PostanowienieIzba Cywilna2005-01-07

Skład orzekający: Marek Sychowicz, Józef Frąckowiak, Hubert Wrzeszcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie kasacji przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 393[5] k.p.c. ze względu na jej niedopuszczalność (wartość przedmiotu zaskarżenia poniżej 10 000 zł) jest równoznaczne z jej rozpoznaniem w rozumieniu art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. w kontekście wyłączenia sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie kasacji przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 393[5] k.p.c. ze względu na jej niedopuszczalność nie jest równoznaczne z jej rozpoznaniem w znaczeniu, o jakim stanowi art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. Dotyczy to sytuacji, gdy w składzie rozpoznającym kasację w Sądzie Najwyższym miałby się znaleźć sędzia, który brał udział w wydaniu przez sąd drugiej instancji orzeczenia zaskarżonego kasacją. Odrzucenie kasacji ze względu na jej niedopuszczalność jest jedynie formalnym skutkiem badania dopuszczalności kasacji i nie ma nic wspólnego z rozpatrywaniem jej zasadności.
Stan faktyczny
Powód wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Okręgowy odrzucił kasację, uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 10 000 zł. Powód wniósł zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie prawa procesowego przez orzeczenie przez sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu kasacji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 193/04 POSTANOWIENIE Dnia 7 stycznia 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa J. S. przeciwko R. C. Service Spółce z o.o. w R. przy udziale interwenientów ubocznych po stronie pozwanej: Sopockiego Towarzystwa Ubezpieczeń E. S.A. w S. Przedstawicielstwa w R. i E. Spółki z o.o. w S. o wymianę i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 stycznia 2005 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt I Ca …/03, oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2004 r. Sąd Okręgowy w R. odrzucił kasację wniesioną przez powoda J. S. od wyroku tego Sądu z dnia 21 października 2003 r., albowiem stwierdził, że kasacja jest niedopuszczalna, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10 000 zł (art. 3921 § 1 k.p.c.). W zażaleniu na wymienione postanowienie powód zarzucił „1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, wynikający z błędnej wykładni i interpretacji przepisów prawa materialnego (§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych – Dz. U. Nr 154, poz. 753 w zw. z art. 6 pkt 1, 16 pkt 1 i 30 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – Dz. U. Nr 24, poz. 110) wyrażający się przyjęciem, że na powodzie ciążył obowiązek określenia wpisu w sprawie cywilnej mimo, że ma on jedynie obowiązek wskazania wartości przedmiotu sporu, a określenie wysokości wpisu ciąży na Przewodniczącym Wydziału Sadu” i 2) naruszenie prawa procesowego (art. 4818 pkt 5 k.p.c.) przez orzeczenie co do kasacji przez Sędziego, który brał udział w wydaniu wyroku zaskarżonego w trybie kasacji”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R. w celu ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 4818 pkt 5 k.p.c. nie istnieje. Skarżący zarzucając naruszenie prawa procesowego zapewne miał na myśli art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. Według tego przepisu sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy m.in. w sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego. Odrzucenie kasacji przez sąd drugiej instancji na podstawie 3 art. 3935 k.p.c. ze względu na jej niedopuszczalność nie jest równoznaczne z jej rozpoznaniem w znaczeniu, o jakim stanowi art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. Dotyczy on jedynie sytuacji, gdy w składzie rozpoznającym kasację w Sądzie Najwyższym miałby się znaleźć sędzia, który brał udział w wydaniu przez sąd drugiej instancji orzeczenia zaskarżonego kasacją. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Odrzucenie kasacji ze względu na jej niedopuszczalność na podstawie art. 3935 k.p.c. nie ma też nic wspólnego z rozpatrywaniem jej zasadności. Jest to jedynie formalny skutek badania dopuszczalności kasacji. W tym formalnym badaniu dopuszczalności kasacji może wziąć udział sędzia, który brał udział w składzie sądu wydającego wyrok zaskarżony kasacją. Pogląd taki Sąd Najwyższy wyraził już niejednokrotnie. Zob. np. postanowienie z dnia 22 kwietnia 2002 r., I PZ 21/02 (OSNPUSiSP 2004, nr 6, poz. 103). Zarzut naruszenia przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych jest oczywiście niezasadny. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd Okręgowy nie powołał się na te przepisy i nie mają one zastosowania przy ocenie dopuszczalności kasacji, w szczególności ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia. Sąd drugiej instancji badając dopuszczalność kasacji (art. 3935 k.p.c.) uprawniony jest do sprawdzenia, czy kasacja jest dopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3921 § 1 k.p.c.). Jest oczywiste, że w sytuacji gdy wartość przedmiotu sporu podana w pozwie, i nie poddana sprawdzeniu przez sąd (art. 25 k.p.c.), wynosi 10 000 zł, a powództwo zostało przez sąd drugiej instancji uwzględnione w części dotyczącej kwoty 990,41 zł, to przedmiotem zaskarżenia kasacją przez powoda może być tylko wyrok w części oddalającej powództwo, a zatem w zakresie przedmiotu o wartości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą 10 000 zł a kwotą 990,41 zł. Podana w kasacji kwota 10 000 zł, jako wartość przedmiotu zaskarżenia, nie jest zatem rzeczywistą wartością przedmiotu zaskarżenia. Zasadnie Sąd Okręgowy stwierdził, że kasacja wniesiona została w sprawie, w której wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa 4 niż 10 000 zł, a więc jest niedopuszczalna (art. 3921 § 1 k.p.c.) i stosownie do art. 3935 k.p.c. podlega odrzuceniu. Zażalenie, na podstawie art. 39318 § 3 w związku z art. 397 § 2 i art. 385 k.p.c., należało zatem oddalić. er

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3921 § 1 KPCart. 6 pkt 1art. 4818 pkt 5 KPCart. 48 § 1 pkt 5 KPCart. 3935 KPCart. 25 KPCart. 39318 § 3art. 397 § 2art. 385 KPC§ 1§ 1 pkt 5§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy