III CZP 69/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Szachułowicz.Sędziowie SN: G. Bieniek, B. Bladowski (spraw.).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminnej Spółdzielni "S." w D. przeciwko D. M., R. L. i K. N. o zapłatę po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 30 sierpnia 1988 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w S. postanowieniem z dnia 21 czerwca 1988 r., sygn. akt (...), do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.1)"czy niedołączenie w postępowaniu nakazowym do pozwu oryginałów dokumentów, o których mowa w art. 485 k.p.c., stanowi podstawę do odmowy wydania nakazu zapłaty (art. 489 § 1 k.p.c.) czy też jest to brak formalny podlegający usunięciu w trybie art. 130 k.p.c.?2) czy przewidziany w art. 485 i 486 k.p.c. obowiązek udokumentowania roszczenia odnosi się również do należności ubocznych w szczególności odsetek?"podjął następującą uchwałę:I. Niedołączenie do pozwu wniesionego w postępowaniu nakazowym dokumentów, o których mowa w art. 486 k.p.c., jest brakiem formalnym, podlegającym usunięciu na wezwanie przewodniczącego pod rygorem odmowy wydania nakazu zapłaty (art. 130 § 1 i art. 187 § 1 w zw. z art. 489 § 1 k.p.c.).II. Obowiązek powoda udowodnienia dochodzonego roszczenia dokumentami wyżej wymienionymi nie dotyczy żądania odsetek.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 1 kwietnia 1988 r. Sąd Rejonowy w C. odmówił wydania nakazu zapłaty z tej przyczyny, że powódka oprócz weksla nie dołączyła do pozwu oryginałów dokumentów uzasadniających dochodzone roszczenie, w szczególności deklaracji podpisanej przez wystawcę weksla gwarancyjnego i żyrantów, co do wypełnienia tego weksla określoną ściśle treścią.Rozpoznając zażalenie powódki na powyższe postanowienie, Sąd Wojewódzki powziął poważne wątpliwości natury prawnej, wyrażone w przedstawionych Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnieniach.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Postępowanie wekslowe, jako szczególny/swoisty rodzaj odrębnego postępowania nakazowego, toczy się w trybie procesu, a zatem mają do niego zastosowanie wprost ogólne przepisy odnoszące się do tzw. zwykłego postępowania w procesie - o ile pewne kwestie szczególne nie są inaczej uregulowane w art. 480-497 k.p.c.Taką szczególną kwestią jest wymaganie dołączenia do pozwu oprócz oryginału weksla, należycie wypełnionego i którego prawdziwość nie nasuwa wątpliwości dalszych jeszcze oryginałów dokumentów potrzebnych do uzasadnienia roszczenia (art. 486 w zw. z art. 485 i art. 187 § 1 k.p.c.).Niedołączenie wymienionych dokumentów jest brakiem formalnym, podlegającym usunięciu na stosowne wezwanie przewodniczącego - w myśl ogólnego przepisu art. 130 § 1 k.p.c. Gdyby przy tym chodziło o braki formalne pozwu przewidziane w tym ostatnio cytowanym przepisie (np. brak podpisu powoda - według art. 126 § 1 pkt 4 k.p.c., czy nieprzytoczenie okoliczności uzasadniających właściwość sądu - według art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.), to zarządzenie przewodniczącego wzywające powoda o uzupełnienie pozwu w terminie tygodniowym powinno zostać opatrzone rygorem zwrotu pozwu (art. 130 § 1 k.p.c.), przepisy bowiem postępowania nakazowego (zwłaszcza art. 485, art. 486 i art. 489 § 1 k.p.c.) nie przewidują w odniesieniu do tego rodzaju braków innego szczególnego rygoru, jak to ma miejsce np. przy żądaniu uzupełnienia braków formalnych rewizji (art. 370 k.p.c.).Natomiast w wypadku wezwania o usunięcie braków formalnych pozwu, polegających na niedołączeniu oryginałów dokumentów wymienionych w art. 486 w zw. z art. 485 k.p.c., zastosować należy szczególny rygor przewidziany w art. 489 § 1 w zw. z art. 486 k.p.c., polegający na odmowie wydania nakazu zapłaty. Wydanie a limine postanowienia odmownego mogłoby nastąpić tylko w razie stwierdzenia, że szczególne braki pozwu nie nadają się do usunięcia, w związku z czym bezprzedmiotowe byłoby żądanie uzupełnienia pozwu (jeżeli np. dochodzone roszczenie nie nadaje się do postępowania nakazowego lub dołączone w oryginałach dokumenty nie mają cech dokumentów określonych w art. 486 k.p.c.).W przepisie art. 486 k.p.c. nie chodzi o dokumenty niedotyczące bezpośrednio treści weksla, lecz stosunku zobowiązaniowego, w związku z którym weksel został wystawiony, nie jest zatem wymagane udowodnienie dokumentem żądania (ubocznego) odsetek od wierzytelności pieniężnej, które przy tym należą się wierzycielowi, chociażby nie poniósł on żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności (art. 481 § 1 k.c.). Wymaganie powyższe możnaby natomiast odnieść do wypadku, gdy powód twierdzi - co nie miało miejsca w tej sprawie - że stopa odsetek za opóźnienie, wyższa od stopy ustawowej, została przez strony z góry oznaczona (art. 481 § 1 k.c.).Z tych względów Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione zagadnienie prawne, jak w sentencji uchwały.