III CO 45/15
Izba Cywilna2015-08-11
Skład orzekający: Jacek Gudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o oznaczenie sądu właściwego miejscowo na podstawie art. 45 k.p.c. jest dopuszczalny w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami, gdy przedmiotem podziału są wyłącznie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami są rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym. W tym postępowaniu art. 45 k.p.c. nie ma zastosowania, ponieważ istnieje szczególne unormowanie w art. 508 § 1 k.p.c., które przewiduje właściwość sądu dla m.st. Warszawy w przypadku niemożności określenia sądu właściwego miejscowo. Tym samym wniosek o oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. w takiej sprawie jest niedopuszczalny.Stan faktyczny
Wnioskodawca zamierzał złożyć wniosek o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej, wskazując, że przedmiotem podziału będą wyłącznie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego. W związku z tym wnioskodawca uznał, że nie da się ustalić właściwości miejscowej sądu według art. 566 k.p.c. i wystąpił z wnioskiem o oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o oznaczenie sądu właściwego miejscowo.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CO 45/15 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Gudowski w sprawie z wniosku D. Ś. o oznaczenie sądu w sprawie z jego wniosku przy uczestnictwie S. M. o podział majątku dorobkowego, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 sierpnia 2015 r., oddala wniosek. UZASADNIENIE Wnioskodawca stwierdził, że zamierza złożyć wniosek o podział majątku wspólnego po ustaniu ustroju wspólności majątkowej oraz o rozliczenie wydatków, nakładów i innych świadczeń z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego uczestniczki. Podniósł także, że w skład majątku wspólnego nie wchodzą jakiekolwiek rzeczy (ruchomości lub nieruchomości), a przedmiotem podziału będą wyłącznie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego. W tej sytuacji – zdaniem wnioskodawcy – nie da się ustalić właściwości miejscowej sądu według przesłanek określonych w art. 566 k.p.c., należy zatem oznaczyć ten sąd na podstawie art. 45 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 566 i 567 k.p.c., sprawy o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami są rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym, w którym art. 45 k.p.c. nie ma jakiegokolwiek – nawet odpowiedniego – zastosowania. Wyłączenie stosowania tego przepisu w
2 postępowaniu nieprocesowym wynika ze szczególnego unormowania art. 508 § 1 k.p.c., w którym – w razie niemożności określenia sądu właściwego miejscowo – przewidziana jest właściwość sądu dla m.st. Warszawy (por. np. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 20 września 1958 r., 4 CO 21/58, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1959, nr 4, s. 268). Z tych względów wniosek oddalono.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 38/23 2024-05-14Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd z urzędu rozstrzyga także o roszczeniach wynikających z nieusprawiedliwionego rozporządzenia składnikami majątku wspólnego przez jednego z małżonków na własne potrzeby p…
- I CSK 248/06 2006-11-10Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego małżonków dopuszczalne jest ustalenie składu i wartości majątku wspólnego obejmującego roszczenie o zwrot nakładów z majątku wspólnego na majątek odrębny jednego z małżonków…
- III CZP 148/07 2008-02-21Czy w sprawie o podział majątku wspólnego sąd powinien ustalać z urzędu wartość nakładów poczynionych z majątku wspólnego na majątek osobisty jednego z małżonków, nawet jeśli uczestnicy postępowania nie wykażą ich wysoko…
- I CSK 140/18 2019-04-05Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego dopuszczalne jest rozliczenie nakładów z majątku odrębnego jednego z małżonków na majątek odrębny drugiego z nich, gdy przemawia za tym potrzeba kompleksowego rozliczenia ca…
- IV CKN 1108/00 2002-06-07Czy w postępowaniu o podział majątku wspólnego dopuszczalne jest dochodzenie zwrotu nakładów z majątku odrębnego jednego małżonka na majątek odrębny drugiego małżonka, jeśli nie dokonano nakładów z majątku wspólnego na t…
Powołane przepisy
art. 566 KPCart. 45 KPCart. 566art. 508 § 1 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy