III CO 594/22

Sygn. akt III CO 594/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z powództwa L. K. przeciwko A. Z.-M. o zapłatę na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 sierpnia 2022 r. wskutek przedstawienia przez Sąd Rejonowy w W. wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu odmawia przekazania sprawy. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W., będący miejscowo właściwy do rozpoznania tej sprawy, przedstawił jej akta Sądowi Najwyższemu z, opartym na art.441 k.p.c., wnioskiem o przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie tego Sądu jako organu bezstronnego. W uzasadnieniu wskazał, że pozwana w tej sprawie A. Z.-M. jest od 20 lat sędzią Sądu Rejonowego w W., a pozew wiąże się z wykonywaniem przez nią obowiązków zawodowych; jej mąż M. M. był prezesem tego Sądu przez ostatnie dwie kadencje, pozwana jest osobą znaną w miejscowym środowisku, zaś sędziowie i pracownicy tego Sądu utrzymują z nią relacje koleżeńskie i towarzyskie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie podlega rozpoznaniu na podstawie art.441 k.p.c., albowiem w tej sprawie znajduje zastosowanie art.481 k.p.c., dodany do kodeksu postępowania 2 cywilnego ustawą z dnia 7 lipca 2019 r. o zmianie tego aktu prawnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz.1469 ze zm.). Zgodnie z tym unormowaniem, w przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c., sąd występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a sąd przełożony wyznacza inny równorzędny sąd. W uzasadnieniu projektu nowelizacji k.p.c. wskazano, że cyt. „uwzględnienia wymaga społeczne oczekiwanie, by konsekwencją wyłączenia sędziego w sytuacjach, gdy jest on osobiście zainteresowany w sprawie (czyli w przypadkach określonych w art. 48 § 1 pkt 1-4), było rozpoznanie sprawy przez inny sąd. Takie rozwiązanie pozwala z góry wykluczyć wpływ oczywistych zależności osobistych (koleżeńskich, towarzyskich) między wyłączonym sędzią a pozostałymi sędziami danego sądu na rozstrzygnięcie danej sprawy. Rozpoznanie sprawy przez inny równorzędny sąd nie narusza konstytucyjnego prawa stron do sądu, skoro rozpoznanie sprawy następuje na podstawie i w trybie tych samych norm prawnych, co w sądzie pierwotnie właściwym, a odejście od zasad ustalania właściwości jest uzasadnione potrzebą lepszego zagwarantowania bezstronności sądu. Zmianę tę wprowadza proj. art. 481”. W założeniu ustawodawcy wprowadzenie tej nowej instytucji procesowej miało zatem służyć wzmocnieniu społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości przez wyeliminowanie sytuacji, w której sprawa z udziałem sędziego miałaby podlegać osądowi w ,,macierzystym sądzie sędziego- strony”. Art.481 k.p.c. należy rozumieć w ten sposób, że jeśli stroną w konkretnej sprawie jest określony sędzia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania sprawy, to na wniosek tego sądu sąd nad nim przełożony wyznacza do jej rozpoznania inny sąd różnorzędny i bez znaczenia pozostaje, czy sędzia wyłączony z mocy ustawy został wyznaczony lub wylosowany do jej rozpoznania, w jakim wydziale orzeka, ilu sędziów liczy dany sąd oraz jakiego rodzaju relacje łączą sędziego wyłączonego z mocy ustawy z innymi sędziami sądu właściwego. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [as] 3