I ZB 21/24

Izba Odpowiedzialności Zawodowej2024-03-28

Skład orzekający: Dariusz Świecki, Marka Dobrowolskiego

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo prokuratora domagającego się zbadania spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, w kontekście jego powołania i postępowania, powinno być traktowane jako wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pismo prokuratora, mimo że we wstępie wskazywało na wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, powinno być potraktowane jako wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Jest tak, ponieważ treść pisma wyraźnie wskazuje na domaganie się wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy z zażaleń na uchwałę zezwalającą na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej, powołując się na okoliczności mogące budzić wątpliwości co do jego bezstronności.
Stan faktyczny
Prokurator R. P. złożył pismo, w którym wnosił o zbadanie spełnienia przez sędziego SN Marka Dobrowolskiego wymogów niezawisłości i bezstronności. Prokurator powołał się na okoliczności związane z powołaniem sędziego i jego postępowaniem, a także na uchwałę Sądu Najwyższego dotyczącą zezwolenia na pociągnięcie go do odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy uznał, że pismo to, mimo wskazania na inny tryb postępowania, w istocie stanowi wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy potraktował pismo prokuratora jako wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, zakreślił sprawę jako załatwioną w inny sposób i zarządził przedstawienie akt Przewodniczącemu II Wydziału Izby Odpowiedzialności Zawodowej.

Pełny tekst orzeczenia

I ZB 21/24 ZARZĄDZENIE Dnia 28 marca 2024 r. SSN Dariusz Świecki zarządził: 1. na podstawie art. 118 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 24 ustawy o Sądzie Najwyższym oraz art. 135 § 14 i art. 171 pkt 1 Prawa o prokuraturze pismo prokuratora R. P. z dnia 1 marca 2024 r. zawierające „wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN Marka Dobrowolskiego wymogów niezawisłości i bezstronności” potraktować jako wniosek o wyłączenie tego sędziego od rozpoznania sprawy o sygn. akt II ZIZ 11/23 złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k.; 2. zakreślić sprawę o sygn. I ZB 21/24 jako załatwioną w inny sposób; 3. przedstawić akta sprawy o sygn. I ZB 21/24 Przewodniczącemu II Wydziału Izby Odpowiedzialności Zawodowej celem podjęcia dalszych czynności. UZASADNIENIE W części wstępnej pisma z dnia 1 marca 2024 r. prokurator R. P. wskazał, że wnosi o zbadanie spełnienia m.in. przez SSN Marka Dobrowolskiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu w związku z wyznaczeniem tego sędziego do składu Sądu Najwyższego mającego rozpoznać zażalenia na uchwałę Sądu Najwyższego I ZB 21/24 2 z dnia 15 marca 2023 r., sygn. I ZI 34/22, o zezwoleniu na pociągnięcie tego prokuratora do odpowiedzialności karnej. Wnikliwe odczytanie całości tego pisma nakazuje jednak potraktowanie go jako wniosku w trybie art. 41 § 1 k.p.k., którym autor pisma domaga się w istocie wyłączenia SSN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania sprawy z zażaleń na wspomnianą uchwałę o zezwoleniu na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. W uzasadnieniu pisma prokurator R. P. wywodzi bowiem, że w zażaleniu na uchwałę o pociągnięciu go do odpowiedzialności karnej jego obrońca – odwołując się do zapatrywań wyrażonych w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 - wskazał na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. polegającej na nienależytej obsadzie sądu. W tym kontekście prokurator R. P. podnosi obecnie, że dla obiektywnego rozpoznania zażaleń wniesionych w jego sprawie niezbędne jest uformowanie składu orzekającego z wyłączeniem sędziów Sądu Najwyższego, do których odnoszą się tożsame okoliczności, co sędziego orzekającego w I instancji. Taka sytuacja, jak wywodzi prokurator R. P., dotyczy właśnie SSN Marka Dobrowolskiego. Powyższe wskazuje zatem, że choć prokurator R. P. we wstępie pisma sygnalizował, iż wnosi o przeprowadzenie tzw. testu sędziego w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, to prawidłowe odczytanie tego pisma poprzez pełną jego treść (art. 118 § 1 k.p.k. w zw. z art. 29 § 24 ustawy o Sądzie Najwyższym oraz art. 135 § 14 i art. 171 pkt 1 Prawa o prokuraturze) wskazuje, że w istocie jest to wniosek złożony w trybie odpowiednio stosowanego art. 41 § 1 k.p.k., w którym jego autor domaga się wyłączenia SSN Marka Dobrowolskiego od rozpoznania sprawy z zażaleń na wspomnianą uchwałę o zezwoleniu na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. Autor pisma wyraźnie wywodzi bowiem, że dla obiektywnego rozpoznania wniesionych zażaleń niezbędne jest, aby sędziów rozpoznających te zażalenia nie dotyczyła podawana w tym środku zaskarżenia okoliczność odnosząca się do sędziego wydającego kwestionowaną w nich uchwałę o wyrażeniu zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej. W tych realiach autor pisma postrzega udział w rozpoznaniu sprawy przez SSN Marka Dobrowolskiego jako mogący rodzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności, skoro miałby decydować o okolicznościach i jego dotyczących. Autor pisma nie przytacza zaś w ogóle okoliczności uzasadniających przeprowadzenie tzw. testu sędziego w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym. I ZB 21/24 3 Skoro przedmiotowe pismo za wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN Marka Dobrowolskiego wymogów niezawisłości i bezstronności uznane być nie może, przeto należało zakreślić sprawę o sygn. I ZB 21/24 oraz zarządzić przedstawienie akt tej sprawy Przewodniczącemu II Wydziału Izby Odpowiedzialności Zawodowej celem podjęcia dalszych decyzji. Z tych względów zarządzono, jak na wstępie [M. T.]. [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 118 § 1 KPKart. 29 § 24art. 135 § 14art. 171 pkt 1art. 41 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 29 § 5§ 1§ 24§ 14§ 1 pkt 2§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy