II PZ 47/05
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2005-12-16
Skład orzekający: Józef Iwulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy telefoniczne zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, które spowodowało błąd strony co do daty rozprawy, usprawiedliwia przekroczenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem?Ratio decidendi
Telefoniczne zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej, zgodnie z art. 472 k.p.c., może spowodować usprawiedliwiony błąd strony co do daty rozprawy, a w konsekwencji usprawiedliwiać przekroczenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Uwzględnienie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem, gdy jednocześnie rozpoznawane jest niezaskarżalne postanowienie o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu (art. 380 k.p.c.), prowadzi do zmiany lub uchylenia tego niezaskarżalnego postanowienia.Stan faktyczny
Powód wniósł apelację od wyroku oddalającego jego powództwo o przywrócenie do pracy. Termin rozprawy apelacyjnej został zmieniony, a pełnomocnik powoda został o tym poinformowany telefonicznie. Pełnomocnik powoda popełnił błąd w odnotowaniu daty rozprawy, co skutkowało jego niestawiennictwem. Po wyroku oddalającym apelację, powód złożył wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem po terminie, a następnie wniosek o przywrócenie terminu. Sąd Okręgowy odrzucił oba wnioski, uznając, że przekroczenie terminu nastąpiło z winy powoda. Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w części dotyczącej odrzucenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części odrzucającej wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz w części oddalającej wniosek o przywrócenie terminu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, oddalając zażalenie w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 16 grudnia 2005 r. II PZ 47/05 1. Telefoniczne zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej (art. 472 k.p.c.) może spowodować błąd strony co do daty rozprawy, a w konsekwencji usprawiedliwiać przekroczenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wy-roku z uzasadnieniem. 2. Uwzględnienie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem, jeżeli rów-nocześnie następuje rozpoznanie niezaskarżalnego postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu (art. 380 k.p.c.), prowadzi do zmiany lub uchy-lenia tego niezaskarżalnego postanowienia. Przewodniczący SSN Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Małgorzata Wrębiakowska-Marzec. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2005 r. sprawy z powództwa Tadeusza O.-G. przeciwko Telewizji Polskiej SA w War-szawie Oddział w P. o przywrócenie do pracy, na skutek zażalenia powoda na po-stanowienie Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 17 czerwca 2005 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie w części odrzucającej wniosek z dnia 20 maja 2005 r. (pkt 3) oraz w części oddalającej wniosek o przywrócenie terminu (pkt 1); w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do ponownego rozpoznania; o d d a l i ł zażalenie w pozostałym zakresie. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 29 października 2004 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Po-znaniu oddalił powództwo Tadeusza O.-G. przeciwko Telewizji Polskiej S.A. w War-szawie-Oddziałowi w P. o przywrócenie do pracy. Powód wniósł apelację od tego wy-
2 roku. Termin rozprawy apelacyjnej został wyznaczony na dzień 8 kwietnia 2005 r., o czym na piśmie zawiadomiono pełnomocników stron. W dniu 6 kwietnia 2005 r. prze-wodniczący wydziału wydał zarządzenie odwołujące tę rozprawę w związku z ustano-wieniem 8 kwietnia 2005 r. dniem wolnym od pracy i wyznaczył nowy termin rozpra-wy na dzień 15 kwietnia 2005 r., o czym polecił zawiadomić pełnomocników stron „także telefonicznie”. Według notatki służbowej podpisanej przez referenta sądowe-go, w dniu 7 kwietnia 2005 r. radca prawny Lidia R. (pełnomocnik powoda) została poinformowana telefonicznie o odwołaniu rozprawy w dniu 8 kwietnia 2005 r. i o no-wym terminie rozprawy w dniu 15 kwietnia 2005 r. „Termin rozprawy został przyjęty do wiadomości”. W dniu 11 kwietnia 2005 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe strony pozwanej (odpowiedź na apelację), którego odpis wysłano do pełnomocnika powoda w tym samym dniu. Odpis tego pisma został doręczony pełnomocnikowi po-woda w dniu 15 kwietnia 2005 r., przy czym na dowodzie doręczenia (zwróconym Sądowi) jest zaznaczone „termin 15.04.2005 r.”. Na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2005 r. za powoda nie stawił się nikt, stawił się natomiast pełnomocnik strony pozwa-nej. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu uznał, że za-wiadomienia o terminie rozprawy są prawidłowe i wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2005 r. [...] oddalił apelację powoda. W dniu 25 kwietnia 2005 r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika powoda z tej samej daty, w którym wnosi on o „sporządzenie i nade-słanie odpisu wyroku Sądu z dnia 18 kwietnia 2005 r.”. Postanowieniem z dnia 6 maja 2005 r. Sąd Okręgowy odrzucił wniosek powoda z dnia 25 kwietnia 2005 r. „o sporządzenie i nadesłanie odpisu wyroku z dnia 18 kwietnia 2005 r. wraz z uzasad-nieniem”, gdyż wyrok zapadł w dniu 15 kwietnia 2005 r., a więc tygodniowy termin do złożenia wniosku o jego doręczenie z uzasadnieniem (art. 387 § 3 k.p.c.) upłynął w dniu 22 kwietnia 2005 r. W dniu 23 maja 2005 r. pełnomocnik powoda złożył wniosek o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem wraz z wnioskiem o przywrócenie ter-minu do jego wniesienia. W uzasadnienie tego wniosku wywiódł, że został telefonicz-nie powiadomiony przez pracownika Sądu o wyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w dniu 18 kwietnia 2005 r., gdyż „pierwotnie ustalony termin rozprawy został zniesiony”. O nowym terminie rozprawy nie został powiadomiony na piśmie. Informacja o termi-nie rozprawy w dniu 18 kwietnia 2005 r. została przez pełnomocnika zanotowana, ale okazało się, że termin rozprawy wyznaczono na dzień 15 kwietnia 2005 r. „Strona powodowa nie uczestniczyła w rozprawie apelacyjnej z uwagi na zaplanowany na ten dzień wyjazd poza teren P.”. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2005 r. Sąd Okrę-
3 gowy uchylił postanowienie z dnia 6 maja 2005 r. W dniu 17 czerwca 2005 r. odbyło się posiedzenie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu, na które stawił się powód oraz w jego imieniu aplikant radcowski Michał G. jako tak zwany substytut radcy prawnej Lidii R. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2005 r. Sąd Okręgowy oddalił wniosek po-woda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie od-pisu wyroku z dnia 15 kwietnia 2005 r. (pkt 1), odrzucił wniosek powoda z dnia 25 kwietnia 2005 r. o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z dnia 18 kwietnia 2005 r. wraz z uzasadnieniem (pkt 2) oraz odrzucił wniosek powoda z dnia 20 maja 2005 r. o sporządzenie i doręczenie wyroku z dnia 15 kwietnia 2005 r. (pkt 3). W uzasad-nieniu tego postanowienia Sąd Okręgowy wywiódł, że wyrok oddalający apelację za-padł w dniu 15 kwietnia 2005 r., a więc sporządzenie uzasadnienia wyroku mogło nastąpić w wyniku złożenia przez stronę wniosku w ustawowym terminie tygodnio-wym, który upłynął w dniu 22 kwietnia 2005 r. Dlatego oba wnioski powoda (wnie-sione w dniach 25 kwietnia 2005 r. i 20 maja 2005 r.) zostały złożone po terminie. Rozpoznając drugi z wniosków powoda o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasad-nieniem, należało najpierw rozpoznać złożony wraz z nim wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem Sądu, z akt sprawy wynika, że pełnomocnik powoda został w dniu 7 kwietnia 2005 r. prawidłowo, telefonicznie zawiadomiony o terminie rozprawy w dniu 15 kwietnia 2005 r. Twierdzenie, że uchybił terminowi bez swej winy jest pozba-wione racji. Zgodnie z art. 169 § 2 k.p.c., w piśmie zawierającym wniosek o przywró-cenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek. Zda-niem Sądu, powód tego nie dokonał, gdyż nie jest takim uprawdopodobnieniem goło-słowne twierdzenie pełnomocnika powoda, że w telefonicznym zawiadomieniu o ter-minie rozprawy odwoławczej podano mu datę 18 kwietnia 2005 r., a wówczas nie stawił się, bo wyjechał, zaś o tym, jaki zapadł wyrok dowiadywał się telefonicznie w dniu 18 kwietnia 2005 r. i wtedy „nie padła” żadna data wydania wyroku. Wyjaśnienia te są sprzeczne ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru pisma procesowego (odpowie-dzi na apelację) w dniu 15 kwietnia 2005 r., z którego wynika data rozprawy, w pozy-cji termin wpisano bowiem „15.04.2005 r.”. Zdaniem Sądu, w dniu odbioru tego pisma pełnomocnik powoda na pewno wiedział, że tego dnia odbyła się rozprawa apela-cyjna. Wszelkie tłumaczenia co do przekroczenia terminu są więc bezskuteczne. Po-nadto, Sąd Okręgowy uznał, że nie zostały także uprawdopodobnione twierdzenia o wyjeździe pełnomocnika powoda. Nie wyjaśnił on bowiem w żaden sposób gdzie wy-
4 jechał i nie przedstawił potwierdzenia wyjazdu. Wyjazd ten i niestawienie się na roz-prawie w dacie, którą pełnomocnik przyjmował za termin rozprawy, w powiązaniu z tym, że nie zapoznał się z aktami po wydaniu wyroku, „poprzestając tylko na telefo-nie”, Sąd Okręgowy ocenił jako uchybienie terminowi z winy powoda. Według Sądu, logiczne jest, że jeżeli strona przegrywa sprawę w pierwszej instancji i składa odwo-łanie, to następnie pojawia się na rozprawie, a jeżeli rzeczywiście nie może osobiście popierać swego środka odwoławczego, to dochowuje staranności w ten sposób, że o treści rozstrzygnięcia dowiaduje się z akt sprawy, a nie telefonicznie. Staranność działania wymagała bowiem w tym momencie ustalenia, czy zapadł wyrok i jakiej treści. Zdaniem Sądu, sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest również to, aby przy okazji dowiadywania się, jaki zapadł wyrok strona nie dowiedziała się, którego dnia wydano rozstrzygnięcie. Na postanowienie to zażalenie wniósł powód, który zarzucił: 1) błąd w ustale-niach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, polegający na ustaleniu, że powód w dniu 15 kwietnia 2005 r. ze zwrotnego poświadczenia odbioru dowiedział się o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 15 kwietnia 2005 r., na ustaleniu, że w dniu 18 kwietnia 2005 r. pełnomocnik powoda został poinformowany o dacie wyroku oraz na ustaleniu, że w dniu 7 kwietnia 2005 r. powód został poinformowany o zmia-nie terminu rozprawy na dzień 15 kwietnia; 2) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z zebranym materiałem dowodowym, polegającą na uznaniu, że w dniu 15 kwietnia 2005 r. pełnomocnik powoda dowiedział się o terminie rozprawy; 3) naruszenie art. 168 § 1 i art. 169 § 2 k.p.c., przez błędną wykładnię i zastosowanie. Powód wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie odpisu wyroku z dnia 15 kwietnia 2005 r. z uzasadnieniem, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia powód wywiódł w szcze-gólności, że jego pełnomocnik w dniu 15 kwietnia 2005 r. (po rozprawie apelacyjnej) otrzymał odpis pisma strony pozwanej. Zasadą jest, że Sąd doręcza odpisy pism przed rozprawą. Tym samym, otrzymując w dniu 15 kwietnia 2005 r. odpis pisma, pełnomocnik powoda nie podejrzewał, że zostało ono doręczone już po rozpoznaniu apelacji. Doręczenie tego pisma w dniu 15 kwietnia 2005 r. w żaden sposób nie wskazywało na to, że strona została błędnie powiadomiona o terminie rozprawy. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd uznał, iż ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tego pisma wynika termin rozprawy. Zdaniem powoda, po-
5 twierdzenie odbioru korespondencji jest czynnością trwającą zaledwie kilka sekund. Ponadto nie można stwierdzić, aby taka adnotacja znajdowała się na poświadczeniu odbioru. Bezsporne jest, że informacje z poświadczenia odbioru umieszcza się rów-nież na kopercie, na której jest odpowiednia rubryka. Sąd Okręgowy miał możliwość potwierdzić w ten sposób datę rozprawy, jednakże nie zostało to uczynione. Na do-wód tego powód złożył kserokopię koperty listu poleconego [...]. Według powoda, w dniu 15 kwietnia 2005 r. miał on prawo przypuszczać, że terminem rozprawy jest ter-min przekazany przez pracownika Sądu, czyli 18 kwietnia 2005 r. Powód kwestionuje również przyjęte przez Sąd ustalenie, że podczas dowiadywania się o treść wyroku, pracownik Sądu poinformował go o dacie wyroku. Pełnomocnik powoda został jedy-nie poinformowany o oddaleniu apelacji. Powód podniósł, że jego pełnomocnik został ustnie zawiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 18 kwietnia 2005 r., co najprawdopodobniej było wynikiem omyłki pracownika Sądu i zakwestionował treść notatki służbowej stwierdzającej zawiadomienie. Przyczyną uchybienia terminu było błędne powiadomienie o terminie rozprawy, a nie wyjazd pełnomocnika powoda w dniu 18 kwietnia 2005 r. Dowodem potwierdzającym pozostawanie w błędzie co do terminu rozprawy i daty zapadnięcia wyroku jest wniosek o doręczenie uzasadnienia, w którym jako datę wyroku wskazano 18 kwietnia 2005 r. Gdyby pełnomocnik powo-da wiedział o terminie rozprawy w dniu 15 kwietnia 2005 r., to wówczas wniosek taki zostałby złożony wcześniej. Stawiennictwo strony na rozprawie apelacyjnej nie jest obowiązkowe. Powód został z odpowiednim wyprzedzeniem powiadomiony o termi-nie rozprawy na dzień 8 kwietnia 2005 r. Zmiana terminu spowodowała brak możliwości stawiennictwa na rozprawie, co nie stanowi żadnego uchybienia. Zasię-ganie informacji o treści wyroku jest postępowaniem czysto standardowym. Udziele-nie przez pracownika Sądu informacji o oddaleniu apelacji nie wiązało się z dodat-kową informacją o dacie wyroku, a co więcej nie uzasadniało konieczności dodatko-wego przejrzenia akt. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2005 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie w części dotyczącej oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nie jest to posta-nowienie kończące postępowanie, a więc zażalenie w tym zakresie jest niedopusz-czalne (art. 3941 § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
6 W pierwszej kolejności rozważenia wymaga dopuszczalność zażalenia, gdyż zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c. w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postę-powanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981, a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Trafnie Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie w zakresie dotyczącym oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nie jest to postanowienie kończące postępowanie (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższe-go z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNAPiUS 2000 nr 24, poz. 887; OSNC 2001 nr 1, poz. 1; OSP 2001 nr 5, poz. 76 z glosą W. Broniewicza; Przegląd Sądowy 2001 nr 5, s. 122 z glosą J. Smólskiego). Za postanowienie kończące postępowanie należy natomiast uznać postanowienie odrzucające wniosek o doręczenie odpisu wyroku sądu drugiej instancji z uzasadnieniem. Złożenie wniosku o doręczenie orzeczenia sądu drugiej instancji z uzasadnieniem (jeżeli jest wymagane) i ewentualnie doręcze-nie tego orzeczenia jest bowiem warunkiem skutecznego złożenia kasacji; obecnie skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 1996 r., I PKN 45/96, OSNAPiUS 1997 nr 14, poz. 254; z dnia 7 lutego 1997 r., II UZ 25/96, OSNAPiUS 1998 nr 3, poz. 103; z dnia 2 czerwca 1997 r., I PKN 136/97, OSNAPiUS 1998 nr 2, poz. 44; z dnia 30 stycznia 1998 r., III CKU 106/97, Prokuratura i Prawo 1998 nr 6, poz. 39; z dnia 19 kwietnia 1999 r., II CZ 23/99, OSNC 1999 nr 11, poz. 195; z dnia 10 marca 2000 r., IV CZ 18/00, OSNC 2000 nr 10, poz. 181; z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 146/00, OSNC 2001 nr 12, poz. 180; Przegląd Sądowy 2002 r. nr 7-8, s. 202 z glosą A. Zielińskiego; z dnia 7 stycznia 2003 r., I PZ 104/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 231; PiP 2004 nr 10, s. 122 z glosą A. Świątkowskiego; z dnia 17 lipca 2003 r., II UZ 36/03, OSNP 2004 nr 10, poz. 178). Zaskarżone postanowienie w części odrzucającej wniosek powoda z dnia 25 kwietnia 2005 r. o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z dnia 18 kwietnia 2005 r. wraz z uzasadnieniem (pkt 2) jest trafne, a zażalenie w tym zakresie - bezzasadne. Skoro wyrok zapadł w dniu 15 kwietnia 2005 r., to tygodniowy termin do złożenia wniosku o jego doręczenie z uzasadnieniem (art. 387 § 3 k.p.c.) upłynął w dniu 22 kwietnia 2005 r. Wniosek ten trafnie został odrzucony postanowieniem z dnia 6 maja 2005 r., które niepotrzebnie zostało przez Sąd Okręgowy uchylone. W tym zakresie (co do punktu 2 zaskarżonego postanowienia) zażalenie podlegało oddaleniu na pod-stawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
7 Trafność zaskarżonego postanowienia w części odrzucającej wniosek powoda z dnia 20 maja 2005 r. o sporządzenie i doręczenie wyroku z dnia 15 kwietnia 2005 r. (pkt 3) zależy natomiast od oceny zasadności złożonego wraz z nim wniosku o przy-wrócenie terminu. Orzeczenie w przedmiocie tego wniosku nie podlega bowiem od-rębnemu zaskarżeniu, ale zgodnie ze stosowanym odpowiednio art. 380 k.p.c., w tym zakresie postanowienie to podlega rozpoznaniu na wniosek strony (por. postanowie-nia Sąd Najwyższego z dnia 23 października 2002 r., II CZ 109/02, LEX nr 75273; z dnia 17 maja 2002 r., I CZ 31/02, LEX nr 55094 oraz z dnia 4 marca 2005 r., II UZ 72/04, OSNP 2005 nr 20, poz. 325). Wprawdzie powód w zażaleniu nie złożył wyraź-nie wniosku o rozpoznanie postanowienia w zakresie niezaskarżalnego orzeczenia co do wniosku o przywrócenie terminu, ale praktycznie w całości zażalenie dotyczy tego przedmiotu. Według art. 168 § 1 k.p.c., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności pro-cesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W pi-śmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić oko-liczności uzasadniające wniosek (art. 169 § 2 k.p.c.), natomiast przywrócenie terminu zależy od wykazania przez stronę braku winy w niezachowaniu terminu. Rozpozna-jąc wniosek o przywrócenie terminu, sąd w celu dokonania oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło z winy strony, powinien brać pod uwagę wszystkie ustalone w spra-wie okoliczności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAPiUS 2000 nr 20, poz. 757), oceniając zebrany materiał według reguł określonych w art. 233 § 1 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 1999 r., I PKN 184/99, OSNAPiUS 2000 nr 13, poz. 516). Sąd powinien więc prze-prowadzić odpowiednie postępowanie dowodowe, a przynajmniej skorzystać z możli-wości odebrania od osoby wezwanej odpowiednich wyjaśnień - art. 216 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1999 r., III CKN 1211/98, OSNC 1999 nr 7-8, poz. 139). W rozpoznawanej sprawie istotne były wyjaśnienia pełnomoc-nika powoda co do okoliczności dotyczących przesunięcia terminu rozprawy. Sąd Okręgowy odmówił wiary twierdzeniom pełnomocnika co do błędu w odnotowaniu terminu rozprawy na dzień 18 kwietnia 2005 r. zamiast na 15 kwietnia 2005 r. Podsta-wową przesłanką tej oceny było ustalenie, że w dniu 15 kwietnia 2005 r. pełnomocnik powoda otrzymał odpis pisma strony przeciwnej, a na dowodzie doręczenia była za-znaczona data rozprawy na dzień 15 kwietnia 2005 r. Pozwoliło to Sądowi na przyję-cie ustalenia, że o prawidłowej dacie rozprawy pełnomocnik powoda powziął wiado-
8 mość w dniu 15 kwietnia 2005 r. Ustalenie to zostało skutecznie podważone w zaża-leniu, gdyż powód przedstawił kserokopię koperty, w której przesłano pismo, a na tej kopercie nie została zaznaczona data rozprawy. Dowód, na którym oparł się Sąd Okręgowy to tylko część dokumentu stanowiącego dowód doręczenia i to część, z którą strona ma do czynienia tylko w momencie podpisania odbioru korespondencji. Ta część dokumentu jest bowiem zwracana do sądu. Trafne więc może okazać się twierdzenie powoda, że na części dokumentu pozostawionej stronie data rozprawy nie była zaznaczona, a więc że pełnomocnik powoda mógł pozostawać w błędnym przekonaniu, iż termin rozprawy został wyznaczony na dzień 18 kwietnia 2005 r. Świadczy o tym data wyroku wskazana przez niego we wniosku o doręczenie jego odpisu. Okoliczności te nabierają szczególnego znaczenia, jeżeli uwzględnić specy-ficzny sposób zawiadomienia o zmianie terminu rozprawy. Zgodnie z art. 472 k.p.c., w sprawach z zakresu prawa pracy sąd może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za najbardziej celowy, nawet z pominięciem sposo-bów przewidzianych przez przepisy ogólne, jeżeli uzna to za niezbędne do przyspie-szenia rozpoznania sprawy. Dotyczy to również doręczeń oraz zarządzeń mających na celu przygotowanie rozprawy, zwłaszcza zaś żądania przedstawienia niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy akt osobowych i innych dokumentów. Wezwanie i doręcze-nie dokonane w ten sposób wywołuje skutki przewidziane w Kodeksie, jeżeli jest nie-wątpliwe, że doszło ono do wiadomości adresata. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca dostrzega niepewność tego sposobu doręczenia, co jest zgodne z za-sadami doświadczenia życiowego. Telefoniczne zawiadomienie o terminie rozprawy nie stwarza bowiem całkowitej pewności co do prawidłowości zawiadomienia. Nie chodzi przy tym o to, czy Sąd powinien odroczyć rozprawę apelacyjną, bo ku temu nie było podstaw (zawiadomienie było niewątpliwe). Chodzi jednak o to, że referent sądowy mógł dokonać prawidłowego telefonicznego zawiadomienia pełnomocnika powoda o terminie rozprawy apelacyjnej, a mimo to mogło dojść do usprawiedliwio-nego błędu w odnotowaniu tego terminu przez pełnomocnika. Zasadnie przy tym w zażaleniu podnosi się, że rozprawa przed sądem drugiej instancji odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej lub obu stron (art. 376 k.p.c.), a więc nie można wymagać od strony, aby była obecna na rozprawie apelacyjnej. Jeżeli strona została zawiadomiona o terminie rozprawy apelacyjnej, to nie można od niej wymagać w ra-mach zachowania należytej staranności, aby dowiadywała się, czy rozprawa została w tym terminie przeprowadzona, zwłaszcza przez przeglądanie akt sprawy. Jeżeli
9 więc pełnomocnik powoda pozostawał w usprawiedliwionym błędzie co do terminu rozprawy, to zachował należytą staranność w złożeniu wniosku o doręczenie odpisu wyroku w terminie liczonym od takiej daty. Dokonana przez Sąd Okręgowy ocena dowodów dotyczących faktów związanych z usprawiedliwieniem przekroczeniu ter-minu nie może być uznana za wszechstronną w rozumieniu art. 233 § 1 k.p.c., gdyż wymaga ona uwzględnienia dalszych okoliczności sprawy. Wprawdzie to powód po-winien wykazać te okoliczności, ale Sąd powinien mu to umożliwić. Z tych względów należało uznać, że zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odrzucenia wnio-sku o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem zostało wydane bez wszechstron-nego rozważenia okoliczności sprawy, co prowadzi do jego uchylenia w tym zakresie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uważa, że rozpoznanie niezaskarżalnego postanowienia (art. 380 k.p.c.), w tym przypadku postanowienia o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu, w razie uwzględnienia zażalenia polega na uchyleniu tego postanowienia, a nie tylko na uchyleniu postano-wienia w części podlegającej zaskarżeniu. Jeżeli art. 380 k.p.c. pozwala na rozpo-znanie takiego niezaskarżalnego postanowienia, to tym samym pozwala na dokona-nie jego zmiany lub uchylenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2002 r., I CZ 31/02, LEX nr 55094). ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UZ 64/13 2014-01-08Czy sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił apelację z powodu przekroczenia terminu do jej złożenia, uznając, że wnioskodawcy nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uz…
- I PK 122/05 2005-12-15Czy pozbawienie strony możności obrony praw wskutek wadliwego zawiadomienia o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkujące nieważnością postępowania, wymaga uchylenia zaskarżonego wyroku, nawet jeśli udział strony w rozpraw…
- I CZ 12/16 2016-04-08Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił brak winy strony w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie odnosząc się do twierdzeń strony o błędnych informacjach udzielonych przez pra…
- III UZ 2/12 2012-03-27Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, złożony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu po upływie terminu, może być uwzględniony, jeśli strona działała osobiście w cz…
- II PK 224/06 2007-03-29Czy dopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia pozwu pracownika, gdy pozew został wniesiony w terminie, ale zwrócony z powodu błędów formalnych, a następnie wniesiony ponownie po terminie, bez formalnego wniosk…
Powołane przepisy
art. 472 KPCart. 380 KPCart. 387 § 3 KPCart. 169 § 2 KPCart. 168 § 1art. 3941 § 2 KPCart. 3981art. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 168 § 1 KPCart. 233 § 1 KPCart. 216 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy