V KK 71/12

WyrokIzba Karna2012-10-10

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona od wyroku sądu odwoławczego może być podstawą do ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji, pod pozorem zarzutu naruszenia prawa materialnego lub procesowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest środkiem służącym do ponownej weryfikacji ustaleń faktycznych. Zarzut obrazy prawa materialnego musi być połączony z akceptacją ustaleń faktycznych, a jego istota sprowadza się do wadliwej subsumpcji normy prawnej do niespornego stanu faktycznego. Podważanie ustaleń faktycznych w kasacji, nawet pod pozorem naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, stanowi niedopuszczalny zarzut błędu w ustaleniach faktycznych.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego utrzymującego w mocy wyrok sądu rejonowego. Zarzuty kasacyjne dotyczyły m.in. niewłaściwego zastosowania art. 280 § 1 k.k., naruszenia art. 434 § 1 k.p.k. przez orzeczenie na niekorzyść oskarżonego oraz naruszenia prawa do obrony poprzez ograniczenie postępowania dowodowego i brak rozstrzygnięcia wątpliwości specjalistycznych. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 71/12 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.) po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. sprawy M. K. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 listopada 2011 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 17 lutego 2011 r., na podstawie art. 535 § 3 k.p.k. oraz art. 636 § 1 w zw. z art. 518 k.p.k. p o s t a n o w i ł : 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. UZASADNIENIE W kasacji obrońcy skazanego M. K. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 23 listopada 2011r. częściowo zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego z dnia 17 lutego 2011r., zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przez Sąd odwoławczy, które miało, zdaniem autora kasacji istotny wpływ na treść orzeczenia, a polegające na obrazie przepisów: 1) art. 280 § 1 k.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w ustalonym przez sądy obu instancji stanie faktycznym czyn skazanego 2 wyczerpał znamiona czynu stypizowanego w tym przepisie, co skutkowało, zdaniem autora kasacji, błędnym uznaniem okoliczności niebędących zachowaniem skazanego za groźbę stanowiącą znamię typu z art. 280 k.k. oraz przyjęciem związku pomiędzy dokonanym zaborem a groźbą - wobec jego braku; 2) art. 434 § 1 k.p.k. przez rozstrzygnięcie przez Sąd odwoławczy na niekorzyść oskarżonego (uchylenie rozstrzygnięcia Sądu I instancji dotyczącego warunkowego zawieszenia orzeczonej kary pozbawienia wolności), wskutek stwierdzenia uchybienia, które nie zostało zawarte w zarzutach apelacji prokuratora, a które zdaniem autora kasacji winno przybrać postać wskazania naruszenia art. 438 pkt 4 k.p.k., a nie, jak to uczynił prokurator – art. 438 pkt 3 k.p.k.; 3) art. 6 k.p.k. i art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. oraz art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. przez: - brak rozstrzygnięcia wątpliwości wymagających wiedzy specjalistycznej dotyczącej uszkodzenia u skazanego centralnego układu nerwowego, - ograniczenie postępowania dowodowego na rozprawie odwoławczej do przeprowadzenia w tym zakresie dowodu z opinii sporządzonej na potrzeby innego postępowania karnego (III K …), - oddalenie wniosku o wezwanie biegłego na rozprawę celem zadania mu przez obronę dodatkowych pytań w związku ze sporządzoną opinią, - brak rozważenia występujących, zdaniem autora kasacji, rozbieżności pomiędzy dwiema znajdującymi się w aktach sprawy opiniami biegłych psychologów dotyczących osobowości skazanego, co łącznie doprowadzić miało do rażącego naruszenia prawa skazanego do obrony. Podnosząc powyższe zarzuty, autor kasacji wniósł o uchylenie wyroków sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Prokurator Okręgowy w odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej na podstawie art. 537 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 1 i § 5 k.p.k. wskazując, że stanowi ona po części jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie, a także próbę ominięcia niedopuszczalności podnoszenia w kasacji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych poprzez formułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz, iż techniczna strona formułowania zarzutów przy poprawności wniosków apelacyjnych 3 i orzekaniu przez Sąd odwoławczy w granicach zaskarżenia nie jest podstawą kasacyjną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja może zostać wniesiona od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, jej powodem mogą zaś być wyłącznie uchybienia wymienione w art. 439 k.p.k. lub inne rażące naruszenie prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 523 § 1 k.p.k.). Tym samym przedmiotem zaskarżenia kasacją nie może być orzeczenie sądu pierwszej instancji, zarzuty podniesione w kasacji pod adresem orzeczenia tego sądu podlegają zaś rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to nieodzowne do należytego rozpoznania zarzutów stawianych zaskarżonemu w tym trybie orzeczeniu sądu odwoławczego. W rezultacie nie można ich rozpatrywać w oderwaniu od zarzutów stawianych orzeczeniu sądu ad quem, bowiem nie jest funkcją kontroli kasacyjnej ponowne - "dublujące" kontrolę apelacyjną - rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu meriti. Analiza zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia wskazuje, że skarżący nie dostrzega wskazanych wyżej różnic, jakie istnieją pomiędzy kontrolą apelacyjną a kontrolą kasacyjną. Brak jakichkolwiek zarzutów godzących w istotę orzeczenia Sądu odwoławczego (art. 433 § 2 k.p.k. czy art. 457 § 3 k.p.k.) powoduje, iż kasację ocenić trzeba jako próbę ponownej weryfikacji orzeczenia Sądu Okręgowego. Powyższe odnieść należy w szczególności do stawianego w kasacji zarzutu obrazy prawa materialnego tj. art. 280 § 1 k.k. Odnosząc się do tego zarzutu, przypomnieć trzeba, że podniesienie zarzutu obrazy prawa materialnego musi być połączone z akceptacją dotychczasowych ustaleń faktycznych. Sama istota obrazy prawa materialnego sprowadza się bowiem do wadliwej subsumcji normy prawnej do niespornego stanu faktycznego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 lipca 2006 r., V KK 138/06, LEX nr 188367). Tymczasem w tej sprawie obrońca skazanego M. K., przedstawiając zarzuty rażącego naruszenia prawa materialnego, wyraźnie podważa zaakceptowane przez Sąd Okręgowy, ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, a zatem w istocie podnosi niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że 4 zarzut błędu w ustaleniach faktycznych został wprost wyartykułowany w pkt. II apelacji. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że czyn skazanego M. K. został zakwalifikowany jako przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. Podobnie opis czynu przypisanego M. K., zawarty w sentencji wyroku Sądu Rejonowego, jest wystarczająco dokładnym określeniem przypisanego sprawcy. Sąd I instancji w swym uzasadnieniu poddaje analizie stan faktyczny sprawy oraz wynikającą stąd przyjętą kwalifikację prawną (vide s. 11-14 uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego). Podobnie Sąd Odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku bardzo szczegółowo, wnikliwie i logicznie rozważył wszystkie wątpliwości zgłaszane przez obronę, a dotyczące zaistnienia groźby z art. 280 § 1 k.k. (vide s. 7-8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Akceptując w pełni, prezentowaną w odpowiedzi na kasację, wnikliwą i szczegółową ocenę prawną zarzutu objętego pkt. II kasacji dot. rzekomej obrazy art. 434 § 1 k.p.k., nie ma potrzeby jej przytaczania w niniejszym uzasadnieniu. Analiza treści zarzutu obrazy art. 6 k.p.k., art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., a także części motywacyjnej skargi kasacyjnej w tym zakresie prowadzi do przekonania, że w istocie autorowi kasacji chodziło o ponowną próbę podważenia wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych i zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych na tej podstawie jeszcze przez Sąd I instancji. Zarzut ten w swej istocie stanowi częściowe powielenie zarzutu apelacyjnego, dotyczącego weryfikacji opinii biegłej psycholog, który został przez Sąd odwoławczy wnikliwie przeanalizowany (vide s. 8-12 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że powtórzenie argumentacji zawartej w zwykłym środku odwoławczym może być skuteczne tylko wówczas, gdy sąd odwoławczy nie rozpozna ich w ogóle, bądź rozpozna nienależycie i nie odniesie się do poszczególnych zarzutów w uzasadnieniu orzeczenia (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 kwietnia 2005 r., II KK 25/05, OSNwSK 2005/1/759). W sytuacji, gdy Sąd Odwoławczy rozpoznając wniesiony środek odwoławczy nie naruszył obowiązujących w postępowaniu odwoławczym zasad, a w szczególności przepisów art. 433 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. (w skardze kasacyjnej nie podniesiono w tym względzie żadnych zarzutów), tego rodzaju zabieg nie może odnieść pozytywnego skutku. Należy bowiem zaznaczyć, że ustawowa regulacja podstaw kasacji nie upoważnia Sądu 5 Najwyższego do badania w postępowaniu kasacyjnym, pod pozorem rozpoznawania zarzutu „naruszenia prawa” zasadności ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku. Skoro zatem podniesiony w kasacji zarzut ponownie dotyczy kwestii poruszanych już w zwykłym środku zaskarżenia, do których to kwestii Sąd odwoławczy wszechstronnie się ustosunkował, a w kasacji nie podjęto nawet próby wykazania, że Sąd Odwoławczy jakąkolwiek normę regulującą postępowanie odwoławcze naruszył (w dodatku, jak wymaga tego przepis art. 523 § 1 k.p.k., w sposób rażący i mogący mieć istotny wpływ na treść orzeczenia), uprawnione jest uznanie zarzutu za oczywiście bezzasadny. Mając powyższe okoliczności, należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 636 § 1art. 518 KPKart. 280 § 1 KKart. 280 KKart. 434 § 1 KPKart. 438 pkt 4 KPKart. 438 pkt 3 KPKart. 6 KPKart. 170 § 1 pkt 2art. 193 § 1 KPKart. 458 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy