I CNP 5/07

Izba Cywilna2007-02-21

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, takich jak skarga kasacyjna?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest niedopuszczalna, jeśli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający jej wniesienie mimo nieskorzystania z tych środków. Obowiązek skorzystania z przysługującego środka prawnego nie może być wyłączony przez subiektywne przekonanie strony o jego nieskuteczności. Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem ma charakter subsydiarny wobec skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W., które oddaliło jej apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wnioskodawczyni nie skorzystała z przysługującej jej skargi kasacyjnej, składając zamiast niej skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem. W skardze tej nie wykazała istnienia wyjątkowego wypadku uzasadniającego jej wniesienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę wnioskodawczyni jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CNP 5/07 POSTANOWIENIE Dnia 21 lutego 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski w sprawie ze skargi L. J. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 1 sierpnia 2006 r., w sprawie z wniosku L. J. przy uczestnictwie M. O. i in. o rozgraniczenie, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 lutego 2007 r., skargę odrzuca. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2006 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 2 sierpnia 2005 r., którym dokonano rozgraniczenia określonej nieruchomości. W związku z wymienionym postanowieniem Sądu Okręgowego, wnioskodawczyni zażądała stwierdzenia jego niezgodności z prawem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi od orzeczenia sądu pierwszej lub drugiej instancji uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113). Wystąpienie takiego wypadku skarżący powinien, zgodnie z art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c., wykazać w skardze. W rozpoznawanej sprawie od zaskarżonego postanowienia sądu drugiej instancji wnioskodawczyni przysługiwała skarga kasacyjna (art. 5191 § 1 k.p.c. w zw. z art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Skarżąca zrezygnowała jednak z jej wywiedzenia, występując – w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej – z przedmiotową skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem 3 prawomocnego orzeczenia. W skardze tej nie powołano przy tym żadnych okoliczności wskazujących na wystąpienie wyjątkowego wypadku, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., uzasadniającego wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia mimo nieskorzystania z przysługujących wnioskodawczyni środków prawnych. W tej sytuacji jedynie uzupełniająco można podkreślić, że obowiązku skorzystania z przysługującej stronie środka prawnego nie może w żadnym wypadku wyłączyć jej subiektywne przekonanie, iż środek ten nie odniósłby zamierzonego skutku. W omawianym wypadku zresztą skarga kasacyjna wraz ze skargą o wznowienie postępowania tworzą ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia komplementarną całość, przy czym ostatnio wskazana skarga wchodzi w rachubę tylko subsydiarnie. Z podanych względów, na podstawie art. 4248 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił skargę wnioskodawczyni jako niedopuszczalną. jz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 pkt 5 KPCart. 5191 § 1 KPCart. 34 ust. 3art. 4248 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy