II UZ 63/11

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2012-02-24

Skład orzekający: Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Katarzyna Gonera, Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odsetki dochodzone obok roszczenia głównego, które nie zostały skapitalizowane, powinny być uwzględniane przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej w sprawie o świadczenie majątkowe?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że odsetki dochodzone obok roszczenia głównego, które nie zostały skapitalizowane, nie są uwzględniane przy ustalaniu wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, jeśli wartość ta ma decydować o dopuszczalności skargi. Dopiero odsetki, które zostały doliczone do kapitału i same stały się świadczeniem na skutek kapitalizacji, mogą być traktowane inaczej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu spółki za nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne. W skardze kasacyjnej określił wartość przedmiotu zaskarżenia jako kwotę obejmującą należność główną oraz odsetki. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, ustalając wartość przedmiotu zaskarżenia na niższą kwotę, nie uwzględniając odsetek. Wnioskodawca wniósł zażalenie, zarzucając błędne zastosowanie przepisów i bezzasadne odrzucenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy, potwierdzając tym samym prawidłowość odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd Apelacyjny.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 63/11 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (przewodniczący) SSN Katarzyna Gonera SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku K. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o zaległe składki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 24 lutego 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 4 listopada 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 listopada 2011 r. Sąd Apelacyjny w sprawie K. R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 6.835,49 zł i odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego od wyroku tego Sądu z dnia 19 kwietnia 2011 r. Stwierdził, że w sprawie dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. PH „P.” za nieopłacone przez spółkę składki na ubezpieczenie społeczne ubezpieczony w skardze kasacyjnej określił wartość przedmiotu zaskarżenia jako kwotę 10.780 zł. Kwota ta odnosi się do zaskarżonej decyzji z dnia 20 maja 2008 r., jednak w niej organ rentowy wskazał 2 tę kwotę jako łączna kwotę zobowiązania, na którą składają się dług oraz odsetki dochodzone w kwocie 3.944 zł. W zażaleniu ubezpieczony K. R. zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania - art. 20 k.p.c. przez błędne zastosowanie w sytuacji, w której w zaskarżonej decyzji „poprzez kapitalizację odsetek doliczono je do łącznej ogólnej kwoty zobowiązania” obejmującej łączną kwotę 10.779,49 zł, a wartość ta na żadnym etapie postępowania nie była kwestionowana. Wskazał na bezzasadne odrzucenie skargi kasacyjnej i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w celu nadania biegu skardze kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sprawa objęta skargą kasacyjną jest sprawą o świadczenie, a roszczenie będące jej przedmiotem ma charakter majątkowy, więc o dopuszczalności skargi decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia nie niższa niż 10.000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.). Skarżący podał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę przekraczającą wartość graniczną, lecz pominął, że obejmuje ona roszczenie główne i odsetki, które są żądane obok roszczenia głównego i nie są z mocy art. 20 k.p.c. uwzględniane przy ustalania wartości przedmiotu sporu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 21 października 1997 r., III ZP 16/97, OSNAPiUS 1998, nr 7, poz. 204 oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 28 czerwca 1999 r., III CZP 12/99, OSNC 2000, nr 1, poz. 1, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2000 r., V CKN 71/00, niepubl., z dnia 29 lipca 1997 r., I PZ 25/97, niepubl., z dnia 22 października 1998 r., II UZ 87/98, niepubl., z dnia 14 stycznia 2009 r., III PZ 2/08, nieubl.), w razie zgłoszenia żądania o zasądzenie świadczenia głównego i ubocznego stan objęty hipotezą art. 20 k.p.c. istnieje do chwili prawomocności wyroku rozstrzygającego o świadczeniu głównym. Nakazuje to pomijanie w wartości przedmiotu zaskarżenia odsetek dochodzonych obok roszczenia głównego. Odmiennie, jak wykazano w uzasadnieniu uchwały z 3 dnia 28 czerwca 1999 r., traktowane są tylko odsetki, które zostały doliczone do kapitału i same – na skutek kapitalizacji – stały się świadczeniem; wówczas nie stosuje się regulacji zawartej w art. 20 k.p.c. W taki sposób należy interpretować także punkt drugi uchwały z dnia 21 października 1997 r., stwierdzający, że „wartość przedmiotu zaskarżenia w kasacji stanowi świadczenie główne wraz z doliczonymi do niego odsetkami”. W uzasadnieniu tej uchwały wyraźnie zresztą wskazano, że skapitalizowanie odsetek w znaczeniu prawnym następuje wtedy, gdy obliczono ich sumę za określony czas, a następnie poddano je oprocentowaniu, tworząc w ten sposób kapitał, stanowiący odrębną kategorię prawną. W sprawie objętej skargą kasacyjną na wartość świadczenia głównego składają się należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego – 5.485,48 zł., składek na ubezpieczenie zdrowotne – 963,49 zł. i składek na Fundusz Pracy i FGŚP – 386,52 zł. Pozostała kwota to odsetki od tych kwot, ustalone na dzień wydania decyzji, lecz nie objęte kapitalizacją. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 3941 § 3 w związku z 39814 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 20 KPCart. 3982 § 1 KPCart. 3941 § 3§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026. · PDF źródłowy