II CZ 96/14

PostanowienieIzba Cywilna2015-02-13

Skład orzekający: Marta Romańska, Józef Frąckowiak, Karol Weitz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od kosztów sądowych w postaci opłaty od skargi kasacyjnej może być przedmiotem zaskarżenia w drodze zażalenia na podstawie art. 394 § 1 k.p.c. w związku z art. 394(2) § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie sądu drugiej instancji odmawiające zwolnienia od opłaty od skargi kasacyjnej nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Wskazano, że przepis art. 394(2) § 2 k.p.c., wyłączający zaskarżenie postanowień o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych wydanych po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji, został uznany za zgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że odmowa zwolnienia od opłat była zasadna, biorąc pod uwagę sytuację majątkową pozwanego.
Stan faktyczny
Powód Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w W. dochodził zapłaty od pozwanego W. W. Pozwany złożył skargę kasacyjną, do której wniósł o zwolnienie od opłaty sądowej. Sąd Okręgowy w P. odmówił zwolnienia od opłaty i odrzucił skargę kasacyjną. Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP. Dodatkowo, na podstawie art. 380 k.p.c., wniósł o rozpoznanie postanowienia o odmowie zwolnienia od opłaty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w P. o odrzuceniu skargi kasacyjnej i zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 96/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w W. przeciwko W. W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lutego 2015 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 28 sierpnia 2014 r., oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1 800 (jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 UZASADNIENIE W zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego. W zażaleniu pozwany zarzucając naruszenie art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Ponadto wniósł na podstawie art. 380 k.p.c. o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 sierpnia 3014 r. o odmowie zwolnienia pozwanego od opłaty od skargi kasacyjne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zarzut naruszenia wskazanych w zażaleniu przepisów Konstytucji jest niezasadny. Przepis art. 3942 § 2 k.p.c. w zakresie w jakim wyklucza zaskarżenie postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych, wydanego po raz pierwszy przez sąd II instancji, został uznany za zgodny z Konstytucją (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 marca 2009 r., SK 19/08. Postanowienie o odmowie zwolnienia pozwanego od opłaty od skargi kasacyjnej z dnia 6 sierpnia 2014 r. uznać należy za w pełni zasadne. Zwolnienie od konieczności ponoszenia opłat sadowych jest wyjątkiem. Powinno zostać stosowane wobec osób, które biorąc pod uwagę przeciętny poziom uzyskiwanych dochodów i posiadanego majątku nie mogą ponosić tych opłat bez uszczerbku dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy uzyskiwane dochody oraz posiadany majątek pozwalają na ponoszenie tych opłat, a tak jest w przypadku pozwanego, zwolnienie nie powinno być orzekane. Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony jeżeli zważyć, że pozwany korzystający z drogi wycieczek zagranicznych oraz posiadający samochód dobrej marki, wnosząc o zwolnienie go z opłaty sądowej chce przerzucić ryzyko związane z toczonym procesem na środki budżetowe, czyli procesować się na koszt wszystkich pozostałych obywateli, w ogóle nie biorąc pod uwagę, że jeżeli pewny jest swoich racji zawartych w kasacji, to aby nie uszczuplać swojego stanu posiadania może wziąć kredyt, który spłaci w razie uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. 3 Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się nieuzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1art. 78art. 380 KPCart. 3942 § 2 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy