III KK 77/21
WyrokIzba Karna2021-04-08
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sporządzenie uzasadnienia wyroku przez sąd drugiej instancji na formularzu, z odniesieniem do uzasadnienia sądu pierwszej instancji, stanowi naruszenie prawa strony do rzetelnego procesu odwoławczego?Ratio decidendi
Sporządzenie uzasadnienia wyroku przez sąd drugiej instancji na formularzu jest prawnie dopuszczalne, o ile sąd ten nie dojdzie do przekonania, że konstrukcja zarzutów i wniosków środka odwoławczego nie pozwala mu na sporządzenie tego dokumentu w uproszczonej formie bez naruszenia prawa strony do rzetelnego procesu. Prawo to ma prymat nad uprawnieniem sądu do stosowania rozwiązań biurowo-technicznych. Sąd odwoławczy nie jest zwolniony z obowiązków wynikających z art. 433 § 1 k.p.k., a naruszenie prawa procesowego stanowiłoby sytuacja, gdyby sąd nie odniósł się do któregokolwiek z zarzutów podniesionych w środku odwoławczym lub rozpoznał go w sposób niejasny czy lakoniczny.Stan faktyczny
Obrońca skazanego wniósł kasację od wyroku sądu drugiej instancji, który utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji skazujący go za czyn z art. 258 § 1 k.k. i inne. Zarzuty kasacji dotyczyły m.in. naruszenia prawa do rzetelnego procesu poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku przez sąd drugiej instancji na formularzu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu wynagrodzenie za sporządzenie kasacji oraz zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 77/21 POSTANOWIENIE Dnia 8 kwietnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy A. K. skazanego za czyn z art. 258§1 k.k. i inne z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 23 czerwca 2020r., sygn. akt II AKa (...), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w L. z dnia 16 grudnia 2019r., sygn. akt IV K (...) p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację uznając ją za oczywiście bezzasadną, 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. N. – Kancelaria Adwokacka w L. – kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu za sporządzenie i wniesienie kasacji, 3. zwolnić skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Kasacja wniesiona w imieniu skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Odnosząc się do dwóch pierwszych zarzutów kasacji, w których wskazano na naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt b)
2 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na sporządzeniu przez Sąd II instancji uzasadnienia wyroku na formularzu należy wskazać, że w (przywołanym zresztą w uzasadnieniu kasacji) wyroku z dnia 11 sierpnia 2020r., sygn. akt I KA 1/20, Sąd Najwyższy stwierdził, że na Sądzie Odwoławczym każdorazowo ciąży obowiązek rozważenia, czy w sprawie istnieje możliwość sporządzenia uzasadnienia wyroku na formularzu bez naruszenia prawa strony do rzetelnego procesu odwoławczego, czyli czy istnieje możliwość rzetelnego ustosunkowania się w ramach formularza do każdego istotnego argumentu zawartego w apelacji strony i zaprezentowania w nim wszelkich stosownych rozważań. Sporządzenie uzasadnienia na formularzu przez sąd II instancji jest prawnie dozwolone o ile sąd ten nie dojdzie do przekonania, że konstrukcja zarzutów i wniosków środka odwoławczego nie pozwala mu na sporządzenie tego dokumentu w tej uproszczonej formie bez naruszenia prawa strony do rzetelnego procesu, które to prawo ma absolutny prymat przed uprawnieniem sądu do stosowania tych „pomocnych” rozwiązań o charakterze biurowo – technicznym. Sporządzenie uzasadnienia w tej formie nie zwalnia sądu także z obowiązków wynikających z treści art. 433 § 1 k.p.k. Naruszenie prawa procesowego w tym zakresie stanowiłaby sytuacja, gdyby sąd, sporządzając uzasadnienie w sposób przewidziany w art. 99a k.p.k., nie odniósł się do któregokolwiek z zarzutów podniesionych w środku odwoławczym lub rozpoznał go w sposób niejasny, czy też lakoniczny. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie. Lektura uzasadnienia wyroku Sądu II instancji prowadzi do wniosku, że rozważył on oba zarzuty apelacji w sposób pozbawiony błędów. Oceniając prawidłowość przeprowadzenia kontroli instancyjnej należy mieć na względzie, że sposób wykonania obowiązku z art. 457 § 3 k.p.k. w odniesieniu do zarzutów i wniosków apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.) jest pochodną, z jednej strony, jakości i kompletności wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, a z drugiej strony, treści zarzutów apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać te zarzuty. Jeżeli Sąd I instancji w swoim uzasadnieniu dokona wszechstronnej
3 i kompleksowej oceny wszystkich istotnych okoliczności, tak w zakresie ustaleń faktycznych, będących konsekwencją szczegółowo wykazanej oceny materiału dowodowego, jak i w sposób pełny przedstawi argumentację prawną, to oparcie zarzutów apelacji na tych elementach, które były już wszechstronnie i kompleksowo rozważone przez Sąd I instancji, co wynika z uzasadnienia wyroku, uprawnia Sąd Odwoławczy do ograniczenia swojego uzasadnienia w znacznym zakresie do odesłania do tej argumentacji (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 kwietnia 2018r., sygn. akt V KK 384/17). Lektura uzasadnienia Sądu Odwoławczego pozwala przyjąć, że Sąd ten w pełni podzielił argumentację Sądu I instancji co do okoliczności istotnych dla wymiaru kary, a zatem oszczędność jego uzasadnienia nie wynika z braku rzetelności, ale ze zgodności jego stanowiska z wyrokiem Sądu I instancji i motywami jego rozstrzygnięcia. Sąd II instancji wskazał, że wymierzając karę Sąd Okręgowy miał w polu widzenia zarówno okoliczności łagodzące, jak i obciążające, właściwie je wyważył oraz prawidłowo ukształtował wymiar kary łącznej. Na stronie 4 uzasadniania Sąd Odwoławczy omówił także przyczyny, dla których uznał wniosek o złagodzenie kary wobec skazanego za niezasadny (w szczególności wziął pod uwagę rozmiar przestępczej działalności skazanego, wysokość wyrządzonej szkody oraz uprzednią karalność A. K.). Z tych też względów za niezasadny należało uznać także zarzut sformułowany w pkt 3 kasacji, wskazujący na uchybienie przez Sąd Odwoławczy art. 433§2 k.p.k. i art. 457§3 k.p.k. Podsumowując, autor kasacji nie wykazał, by Sąd Odwoławczy dopuścił się jakiegokolwiek uchybienia o charakterze rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Powyższe skutkowało uznaniem skargi kasacyjnej za bezzasadną w stopniu oczywistym. Skazanego, uwzględniając jego sytuację materialną, zwolniono od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, a obrońcy wyznaczonemu z urzędu przyznano wynagrodzenie według norm przypisanych.
4
Powiązane orzeczenia
- II KK 247/21 2021-06-16Czy sporządzenie uzasadnienia wyroku przez sąd odwoławczy na urzędowym formularzu stanowi naruszenie prawa do obrony i gwarancji rzetelnego procesu, jeśli nie pozwala skazanemu na wystarczające zapoznanie się z argumenta…
- V KS 4/25 2025-04-03Czy naruszenie prawa procesowego polegające na braku sporządzenia uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, przy jednoczesnym braku innych bezwzględnych przyczyn odwoławczych lub konieczności ponownego przeprowadzeni…
- IV KK 544/21 2021-10-28Czy sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego na urzędowym formularzu, które jest nieczytelne i uniemożliwia weryfikację sposobu rozumowania sądu, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treś…
- V KK 10/16 2016-04-12Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, narusza prawo procesowe, jeśli w uzasadnieniu odwołuje się do argumentacji sądu pierwszej instancji, zamiast przedstawiać własne motywy?
- II KK 59/12 2013-01-08Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, naruszył przepisy dotyczące rozważenia zarzutów apelacji i sporządzenia uzasadnienia, jeśli nie odniósł się rzetelnie do wszystkich argumentów obrony…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 258§1 KKart. 45 ust. 1art. 8 ust. 2art. 91 ust. 2art. 6 ust. 1art. 6 ust. 3art. 433 § 1 KPKart. 99a KPKart. 457 § 3 KPKart. 433 § 2 KPKart. 433§2 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy