V KK 308/16

Sygn. akt V KK 308/16 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 grudnia 2016 r., sprawy S.P. skazanego z art. 296 § 1 i 2 kk i in. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt II AKa …/15 zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt III K …/14, postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego; 3. zasądzić od S.P. na rzecz Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o.o. kwotę 885,60 zł (osiemset osiemdziesiąt pięć złotych 60 groszy) w tym 23% podatku VAT, z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na kasację. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 11 maja 2015 r. S. P. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 296 § 1 i 2 k.k., art. 270 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k., za który wymierzono mu karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 300 stawek dziennych po 50 zł każda, a także orzeczono wobec 2 oskarżonego zakaz zajmowania stanowisk w spółkach handlowych na okres 5 lat. Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 3 marca 2016 r. wyrok powyższy, po roz[...] apelacji m.in. obrońcy tego oskarżonego, został zmieniony w ten sposób, że: „- z opisu czynu przypisanego oskarżonemu S.P. w punkcie 1 lit. b wyeliminowano przy dziesiątym oznaczeniu symbolem „•” stwierdzenie: „umowę zlecenia z dnia 03.03.2010 r. na kwotę 3.680 zł, - przyjęto w opisie czynu przypisanego oskarżonemu S.P. w punkcie 1, iż doprowadził Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o.o. w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie 380.357,53 zł, - przyjęto w punkcie 5 lit. a w miejsce kwoty „384.037,53 złotych”, stanowiącej wysokość środka karnego naprawienia szkody orzeczonego wobec oskarżonego S.P., kwotę „380.357,53 złote (trzysta osiemdziesiąt tysięcy trzysta pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt trzy grosze)”; W pozostałej części utrzymano wyrok w mocy. Kasację od powyższego prawomocnego rozstrzygnięcia wniósł obrońca skazanego, zarzucając temu orzeczeniu rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: „1) przepisu art. 433 § 2 k.p.k. w z w. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające na nierozważeniu i nieodniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do każdego z zarzutów zawartych w apelacji obrońcy i nie ustosunkowanie się do argumentacji zawartej w jej uzasadnieniu, a w szczególności do zarzutu związanego z rzeczywistym wyrządzeniem szkody Przedsiębiorstwu Komunalnemu sp. z o.o. z siedzibą w W., której powstania w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób uznać, zaś odpowiednie rozpoznanie tej kwestii doprowadziłoby do uzasadnionego wniosku dotyczącego braku możliwości przypisania S.P. czynu stypizowanego w art. 286 § 1 k.k. oraz art. 296 § 1 i 2 k.k. i 294 § 1 k.k., co skutkowało niezasadnym zaakceptowaniem ustaleń Sądu Okręgowego w [...]; 2) przepisu art. 427 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 167 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k. i art. 410 k.p.k. poprzez brak należytego i wszechstronnego rozpoznania nowych faktów i dowodów powołanych w wywiedzionym przez obrońcę S.P. środku odwoławczym, których rzetelne 3 rozpoznanie pozwoliłoby na dotarcie do prawdy materialnej, jak również brak podjęcia stosowanych działań mających na celu wyjaśnienie niniejszej sprawy, w tym ponowne przesłuchanie w charakterze świadków osób, które uporczywie negowały fakt bieżącego informowania ich przez S.P. o sprawach Przedsiębiorstwa Komunalnego w W. celem ustosunkowania się do okoliczności wynikających z przedłożonej korespondencji mailowej, a co za tym idzie nierozpoznanie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia; 3) przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., polegające na nieprawidłowej oraz nienależytej kontroli instancyjnej i zaakceptowaniu dowolnego rozumowania Sądu pierwszej instancji, wyjaśniającego niekompletne i sprzeczne ze sobą ustalenia o dopuszczeniu się przez S.P. popełnienia przypisanego mu czynu, jak również przyjęciu za własną ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Okręgowy, która wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów zakreślone wymienionym przepisem w kierunku oceny dowolnej; 4) przepisu art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 410 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. polegające na nienależytym rozważeniu i pominięciu okoliczności przemawiających na korzyść S.P. oraz rozstrzygnięcie na jego niekorzyść nie dających się usunąć się wątpliwości, w postaci niemożności skonkretyzowania na podstawie zebranego materiału dowodowego jednoznacznej wysokości powstałej u pokrzywdzonego Przedsiębiorstwa Komunalnego sp. z o.o. z siedzibą w W. szkody, co skutkowało niezasadnym zaakceptowaniem ustaleń Sądu Okręgowego w [...] naruszających zasadę in dubio pro reo, a także nieuwzględniających wszystkich możliwych wersji zdarzenia będącego przedmiotem postępowania przeciwko S.P. oraz nieopartych na całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego; 5) przepisu art. art. 424 k.p.k. w zw. art. 457 § 3 k.p.k. przez wadliwe uzasadnienie orzeczenia Sądu odwoławczego, polegające na odwoływaniu się do trafności ustaleń i ocen Sądu I instancji, a braku odpowiedniej argumentacji, która wskazywałaby, dlaczego podniesione zarzuty oraz argumenty na ich poparcie, nie zasługują na uwzględnienie.” Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] i przekazanie sprawy w zaskarżonym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny w [...]. 4 Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] wniósł w odpowiedzi na powyższą kasację o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Sąd Najwyższy wielokrotnie rekonstruował już w swoim orzecznictwie standard kontroli apelacyjnej akcentując, że stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego, w wykonaniu jego obowiązku wynikającego z art. 457 § 3 k.p.k., uzależniony jest od jakości wywodów zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji oraz we wniesionym środku odwoławczym i w zależności od meritum sprawy rozważania te mogą przybrać formę bardziej lub mniej rozbudowanego wywodu. W większości przypadków wystarczające jest zwykle wskazanie głównych powodów niepodzielenia zarzutów apelacji, a następnie odesłanie do szczegółów uzasadnienia wyroku sądu I instancji. Wprawdzie na Sądzie odwoławczym ciąży obowiązek rozpoznania wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, nie oznacza to jednak bezwzględnego wymogu szczegółowego umotywowania każdego argumentu. Jeżeli Sąd odwoławczy podziela w pełni dokonaną przez Sąd I instancji ocenę dowodów, może zaniechać szczegółowego odnoszenia się w uzasadnieniu swojego wyroku do zarzutów apelacji, gdyż byłoby to zbędnym powtórzeniem argumentacji tego sądu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2009 r., III KK 381/08; postanowienia SN: z dnia 10 października 2007 r., III KK 120/07 i z dnia 2 sierpnia 2006 r., II KK 238/05). W niniejszej sprawie struktura uzasadnienia wyroku Sądu II instancji jest wzorcowa i z naddatkiem, biorąc pod uwagę zawartość apelacji, odnosi się do ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Sąd II instancji dla czytelności wywodu niejako przed nawias wyciągnął zbiorczą rekapitulację poczynionych w pierwszej instancji ustaleń faktycznych i ich oceny (s. 5-11 uzasadnienia). Następnie odnosił się konkretnie do obu złożonych w sprawie apelacji (przedmiotem kasacji jest już jedynie sprawstwo S.P. – SN). Tok rozumowania Sądu II instancji jest czytelny, a każdy argument został poparty nie tylko stosownym omówieniem, ale odwołaniem do konkretnej karty akt sprawy, na której znajduje się 5 dowód potwierdzający określone tezy. Powtarzanie każdego elementu Sąd Najwyższy uznaje tutaj za zbędne. Pamiętać należy, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy stanowiły, z jednej strony, umowy na określone roboty budowlano-remontowe oraz wystawione faktury, z drugiej zaś, wypowiedzi rzekomych wykonawców robót nimi dokumentowanych, którzy zaprzeczali, jakoby to oni lub ich firmy świadczyły usługi opisane w tych dokumentach. Ponadto precyzyjnie wykazano jakie dokumenty finansowe i inne były przez S.P. fałszowane (s. 14 uzasadnienia). Podobnie Sąd odwoławczy obszernie odniósł się do kwestii wykonania części robót, ale przez inne podmioty, niż wskazane w podrobionych przez skazanego dokumentach (s. 16). Z kolei, podnoszone w kasacji wady w ocenie materiału dowodowego w postaci wiadomości e-mail dołączonych do apelacji, wynikają jedynie z odmiennego poglądu skarżącego na ewaluację ich przydatności w sprawie. Sąd odwoławczy bowiem w kolejnej partii swego wywodu (s. 16-17) wyraził swój pogląd na przydatność tych dokumentów. Skarżący nie przedstawia żadnych dobrych racji mogących przekonać, że Sąd ad quem dopuścił się uchybień w procedowaniu co do tych dowodów. Pomimo więc rozbudowanych argumentów zawartych w kasacji, bliższa ich analiza prowadzi do wniosku, że stanowią one w dużej mierze powtórzenie tych, które zostały zaprezentowane już na etapie apelacji i które zostały prawidłowo – co powyżej wykazano – rozważone przez Sąd odwoławczy; przemawia to za stwierdzeniem, że kasacyjne zarzuty rażącego naruszenia regulacji art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k., wiązanych z kolejnymi, wskazywanymi w kasacji przepisami prawa procesowego, są w oczywisty sposób bezpodstawne. Z drugiej strony, argumenty te przybierają formę alternatywnej, jednak tylko z perspektywy skarżącego, oceny dowodów w sprawie, co pomimo formułowania przez niego zarzutu rażącego naruszenia art. 7 k.p.k., nie może być inaczej traktowane, jak zarzut błędu w ustaleniach faktycznych zaskarżonego wyroku, w kasacji wprost niedopuszczalny. Omówione zarzuty kasacyjne nie mogły zatem skutecznie podważyć wyroku Sądu odwoławczego. Dlatego Sąd Najwyższy, związany w rozstrzyganiu kasacji m.in. treścią tychże zarzutów (art. 536 k.p.k.), w których nie poniesiono żadnych 6 innych uchybień zapadłego w sprawie orzeczenia, niż te przytoczone na wstępie, atakujące ustalenia o sprawstwie i winie skazanego, orzekł jak w postanowieniu. kc