II CSK 395/14

WyrokIzba Cywilna2015-01-23

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o dział spadku, w której kwestionowany jest sposób podziału fizycznego nieruchomości i wysokość dopłaty, jest dopuszczalna, gdy wartość tej nieruchomości jest niższa niż 150 000 zł?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna w sprawach o dział spadku jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 150 000 zł. W sprawach działowych, wartość przedmiotu zaskarżenia wyznacza wartość udziału uczestnika w dzielonym majątku lub wartość konkretnego żądania lub składnika majątkowego, którego dotyczą wnioski. Jeżeli skarżący kwestionuje sposób zadysponowania konkretnym składnikiem majątkowym (np. nieruchomością) i wysokość dopłaty, wartość tego składnika wyznacza ekonomiczny wymiar przedmiotu zaskarżenia.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji w sprawie o dział spadku. Kwestionowała sposób podziału fizycznego działki spadkowej, domagając się przyznania jej spłaty zamiast własności części nieruchomości. Wartość spornej działki została oszacowana na 89 000 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia. Zasądzono koszty postępowania kasacyjnego od skarżącej na rzecz uczestniczki.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 395/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku R. K. przy uczestnictwie R. S. i K. S. o dział spadku, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 stycznia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 30 grudnia 2013 r., 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. zasądza od R. K. na rzecz K. S. kwotę 1 817 (jeden tysiąc osiemset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE 2 Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawach o dział spadku zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia. Jeżeli wartość ta jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych, skarga kasacyjna w tych sprawach jest niedopuszczalna. W tzw. sprawach działowych, do których należą sprawy o dział spadku, zasadą jest wyznaczanie interesu majątkowego uczestników tych spraw, określającego wartość przedmiotu zaskarżenia, wielkością ich udziału w dzielonym majątku lub wartością konkretnego żądania czy składnika majątkowego, którego ich wnioski dotyczą. Kryterium wielkości udziału nie będzie odpowiednie jedynie wówczas, gdy skarżący podważa samą zasadę podziału (jako przykład podaje się kwestionowanie podstaw do uznania majątku za wspólny) lub zaskarża rozstrzygnięcie o innych roszczeniach objętych kompleksowo orzeczeniem działowym (z tytułu posiadania rzeczy wspólnej, rozliczenia nakładów na nią i pożytków, jakie przyniosła) (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC z 2004 r., nr 4, poz. 60 oraz z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 53/08, nie publ.). Wskazana w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążąca i może być poddana weryfikacji na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01; z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ34/06; z dnia 26 maja 2011 r., II CSK 672/10 - nie publ.). Uzasadnienie skargi kasacyjnej wskazuje w sposób jednoznaczny, że wnioskodawczyni nie podważa ustaleń Sądów obu instancji, co do składu majątku spadkowego. Skarżąca kwestionuje jedynie przyznanie jej na własność - na skutek fizycznego podziału działki nr 139 - działki nr 139/4 wraz z obowiązkiem dopłaty po 10 500 zł na rzecz obu uczestniczek. Wnioskodawczyni chciałaby natomiast, żeby całą działkę nr 139, otrzymały uczestniczki, a wnioskodawczyni - spłatę. Spornym elementem rozstrzygnięcia w postanowieniu działowym Sądu drugiej instancji jest, więc sposób zadysponowania działką nr 139/4, co powoduje, że wartość tej działki wyznacza ekonomiczny wymiar przedmiotu zaskarżenia. 3 Ponieważ działka nr 139/4 oszacowana została na kwotę 89.000 zł, oznacza to, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od kwoty określonej w art. 5191 § 2 k.p.c., a zatem skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Z powyższych względów Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 3986 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego, zasądzonych od skarżącej na rzecz uczestniczki K. S. orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z § 6 pkt 6, § 9 pkt 3 oraz § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 4 pkt 4 KPCart. 25art. 5191 § 2 KPCart. 3986 § 3art. 3986 § 2art. 13 § 2 KPCart. 520 § 3 KPC§ 4 pkt 4§ 2§ 3§ 6 pkt 6§ 9 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy