III KO 65/13
Izba Karna2013-09-04
Skład orzekający: Dorota Rysińska, Michał Laskowski, Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka stwierdzający naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z powodu nienależytej obsady sądu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka stwierdzający naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z powodu nienależytej obsady sądu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego na korzyść oskarżonego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przesłanką odwoławczą, a stwierdzenie jej przez ETPCz uzasadnia wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy wznowił postępowanie z urzędu również wobec innych osób skazanych tym samym wyrokiem, stosując art. 435 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku w sprawie Richert przeciwko Polsce stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ze względu na nienależytą obsadę sądu pierwszej instancji w sprawie A. R. i innych. Sędzia Sądu Rejonowego została delegowana do orzekania w Sądzie Okręgowym na okres przekraczający pierwotną delegację, a próba "zatwierdzenia oddelegowania z mocą wsteczną" została uznana za niedopuszczalną. Obrońca A. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok ETPCz.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznowił postępowanie w sprawie A. R. oraz innych oskarżonych, uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania. Zwrócił opłatę od wniosku i obciążył Skarb Państwa kosztami.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 65/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Michał Laskowski SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) w sprawie E. L. – R. i in. oskarżonych z art. 228 § 3 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 września 2013 r., wniosku Sądu Okręgowego w G. w sprawie XIV K …/13 w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Wniosek Sądu Okręgowego w G. nie może zostać uwzględniony, albowiem w niniejszej sprawie nie wystąpiła w sposób rzeczywisty przesłanka wskazana w treści art. 37 k.p.k. Nie jest bowiem zasadne twierdzenie występującego z inicjatywą przekazania sprawy do innego sądu, jakoby w niniejszej sprawie było mało realne rozpoznanie niniejszej sprawy w sądzie obecnie właściwym. To, że inna sprawa przeciwko oskarżonemu J. R. toczyć będzie się od nowa w Sądzie Okręgowym w E. w I instancji nie jest równoznaczne z tym, iż nie istnieją warunki, także w sferze organizacyjnej, do przeprowadzenia w sposób sprawny procesu w Sądzie Okręgowym w G. Z pisma lekarza neurologa (będącego zresztą jak wynika
2 z treści pisma także biegłym sądowym) oraz dyrektora szpitala Aresztu Śledczego w G. wynika bowiem, że prowadzenie rozprawy wobec tego oskarżonego wymaga wprawdzie zapewnienia określonych warunków medycznych (niezbyt zresztą wymagających), ale w żadnym razie nie stwierdzono, aby warunki te nie były możliwe do spełnienia w Sądzie Okręgowym w G. (k. 2039). Co więcej, takie warunki medyczne mogą być zapewnione w każdym sądzie, a przecież także z uwagi na kwestie organizacyjne sprawę tę Sąd Apelacyjny przekazał do rozpoznania właśnie Sądowi Okręgowemu w G. Musi zatem wywoływać zdziwienie pismo, w którym żąda się (i to „pilnie”) dodatkowych informacji z Sądu Okręgowego w E. co do warunków, które były konieczne do spełnienia w czasie poprzednio toczącego się postępowania karnego w sprawie II K …/06 (k. 2049), zwłaszcza gdy dostrzeże się, że proces ów zakończył się w październiku 2011 r. (k. 2056), zaś opinia lekarza oraz dyrektora szpitala była wystawiona w maju 2013 r. Można odnieść wrażenie, że pismo to służyło tylko stworzeniu dodatkowego uzasadnienia dla inicjatywy przekazania niniejszej sprawy. Podkreślić przy tym należy, że sprawa przeciwko J. R. w Sądzie Okręgowym w E. toczyć się będzie ponownie tylko w zakresie 5 czynów, a na datę wystąpienia do Sądu Najwyższego nie zostało nawet sporządzone uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego (zob.k.2066). Tymczasem niniejsza sprawa do właściwego obecnie sądu trafiła w kwietniu 2013 r. i nic nie stało na przeszkodzie w wyznaczeniu w okresie kilku najbliższych miesięcy terminów rozprawy, zwłaszcza, że oskarżony przebywał w Areszcie Śledczym w G. Nie jest merytorycznym argumentem to, że w dniu 5 września 2013 r. wyznaczono w Sądzie Okręgowym w E. rozprawę odwoławczą oskarżonego J. R. Świadczy to tylko o właściwej organizacji i sprawności tego sądu w przygotowaniu do rozpoznania sprawy, skoro Sąd Najwyższy w tej sprawie orzekał jeszcze w maju 2013 r. (k. 2068), gdy tymczasem Sąd Okręgowy w G. sprawę niniejszą ma w swojej właściwości od końca kwietnia i nie jest ona ani zbyt obszerna dowodowo (wnioski co do dowodów w a. o.), ani też specjalnie skomplikowana tak od strony faktycznej, jak i prawnej. Nie ma istotnego znaczenie także i to, że prokurator złożył wniosek o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., albowiem w argumentacji prokuratora, jak zresztą i sądu występującego z wnioskiem w trybie określonym w art. 37 k.p.k., zupełnie pominięto to, iż ciągłe przekazywanie sprawy bez
3 jakichkolwiek faktycznych i rzeczywistych przeszkód (przeszkody te są jedynie hipotetyczne) nie tylko nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, ale buduje negatywny odbiór działania wymiaru sprawiedliwości w społeczeństwie. Wydaje się, że sąd powinien wreszcie podjąć zdecydowane działania, aby wypełnić swoje obowiązki związane z rozpoznaniem sprawy, a dopiero rzeczywiste okoliczności uniemożliwiające zakończenie tego procesu mogą stać się powodem wystąpienia w trybie określonym w art. 37 k.p.k. Z tych powodów należało orzec jak wyżej.
Powiązane orzeczenia
- V KO 84/18 2019-06-11Czy naruszenie zasady wyznaczania sędziego zgodnie z kolejnością wpływu spraw, stanowiące podstawę wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, uzasadnia wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k.…
- II KO 47/18 2019-02-26Czy stwierdzenie przez Europejski Trybunał Praw Człowieka naruszenia prawa do sądu ustanowionego ustawą, wynikające z nieprawidłowego wyznaczenia sędziego do składu orzekającego, stanowi obligatoryjną podstawę do wznowie…
- III KO 118/12 2013-07-16Czy naruszenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (EKPC) stwierdzone przez Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) w sprawie przeciwko innemu państwu niż Polska, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania kar…
- II KO 55/14 2015-03-30Czy naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, stwierdzone wyrokiem ETPC przeciwko innemu państwu niż Polska, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocny…
- IV KZ 16/25 2025-09-09Czy postanowienie sądu międzynarodowego, które stwierdza naruszenie Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k.,…
Powołane przepisy
art. 228 § 3 KKart. 37 KPK§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy