III KO 65/13

Izba Karna2013-09-04

Skład orzekający: Dorota Rysińska, Michał Laskowski, Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka stwierdzający naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z powodu nienależytej obsady sądu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka stwierdzający naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z powodu nienależytej obsady sądu, stanowi podstawę do wznowienia postępowania karnego na korzyść oskarżonego na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. Nienależyta obsada sądu jest bezwzględną przesłanką odwoławczą, a stwierdzenie jej przez ETPCz uzasadnia wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy wznowił postępowanie z urzędu również wobec innych osób skazanych tym samym wyrokiem, stosując art. 435 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku w sprawie Richert przeciwko Polsce stwierdził naruszenie art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ze względu na nienależytą obsadę sądu pierwszej instancji w sprawie A. R. i innych. Sędzia Sądu Rejonowego została delegowana do orzekania w Sądzie Okręgowym na okres przekraczający pierwotną delegację, a próba "zatwierdzenia oddelegowania z mocą wsteczną" została uznana za niedopuszczalną. Obrońca A. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok ETPCz.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wznowił postępowanie w sprawie A. R. oraz innych oskarżonych, uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w G. do ponownego rozpoznania. Zwrócił opłatę od wniosku i obciążył Skarb Państwa kosztami.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 65/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska (przewodniczący) SSN Michał Laskowski SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) w sprawie E. L. – R. i in. oskarżonych z art. 228 § 3 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 września 2013 r., wniosku Sądu Okręgowego w G. w sprawie XIV K …/13 w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Wniosek Sądu Okręgowego w G. nie może zostać uwzględniony, albowiem w niniejszej sprawie nie wystąpiła w sposób rzeczywisty przesłanka wskazana w treści art. 37 k.p.k. Nie jest bowiem zasadne twierdzenie występującego z inicjatywą przekazania sprawy do innego sądu, jakoby w niniejszej sprawie było mało realne rozpoznanie niniejszej sprawy w sądzie obecnie właściwym. To, że inna sprawa przeciwko oskarżonemu J. R. toczyć będzie się od nowa w Sądzie Okręgowym w E. w I instancji nie jest równoznaczne z tym, iż nie istnieją warunki, także w sferze organizacyjnej, do przeprowadzenia w sposób sprawny procesu w Sądzie Okręgowym w G. Z pisma lekarza neurologa (będącego zresztą jak wynika 2 z treści pisma także biegłym sądowym) oraz dyrektora szpitala Aresztu Śledczego w G. wynika bowiem, że prowadzenie rozprawy wobec tego oskarżonego wymaga wprawdzie zapewnienia określonych warunków medycznych (niezbyt zresztą wymagających), ale w żadnym razie nie stwierdzono, aby warunki te nie były możliwe do spełnienia w Sądzie Okręgowym w G. (k. 2039). Co więcej, takie warunki medyczne mogą być zapewnione w każdym sądzie, a przecież także z uwagi na kwestie organizacyjne sprawę tę Sąd Apelacyjny przekazał do rozpoznania właśnie Sądowi Okręgowemu w G. Musi zatem wywoływać zdziwienie pismo, w którym żąda się (i to „pilnie”) dodatkowych informacji z Sądu Okręgowego w E. co do warunków, które były konieczne do spełnienia w czasie poprzednio toczącego się postępowania karnego w sprawie II K …/06 (k. 2049), zwłaszcza gdy dostrzeże się, że proces ów zakończył się w październiku 2011 r. (k. 2056), zaś opinia lekarza oraz dyrektora szpitala była wystawiona w maju 2013 r. Można odnieść wrażenie, że pismo to służyło tylko stworzeniu dodatkowego uzasadnienia dla inicjatywy przekazania niniejszej sprawy. Podkreślić przy tym należy, że sprawa przeciwko J. R. w Sądzie Okręgowym w E. toczyć się będzie ponownie tylko w zakresie 5 czynów, a na datę wystąpienia do Sądu Najwyższego nie zostało nawet sporządzone uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego (zob.k.2066). Tymczasem niniejsza sprawa do właściwego obecnie sądu trafiła w kwietniu 2013 r. i nic nie stało na przeszkodzie w wyznaczeniu w okresie kilku najbliższych miesięcy terminów rozprawy, zwłaszcza, że oskarżony przebywał w Areszcie Śledczym w G. Nie jest merytorycznym argumentem to, że w dniu 5 września 2013 r. wyznaczono w Sądzie Okręgowym w E. rozprawę odwoławczą oskarżonego J. R. Świadczy to tylko o właściwej organizacji i sprawności tego sądu w przygotowaniu do rozpoznania sprawy, skoro Sąd Najwyższy w tej sprawie orzekał jeszcze w maju 2013 r. (k. 2068), gdy tymczasem Sąd Okręgowy w G. sprawę niniejszą ma w swojej właściwości od końca kwietnia i nie jest ona ani zbyt obszerna dowodowo (wnioski co do dowodów w a. o.), ani też specjalnie skomplikowana tak od strony faktycznej, jak i prawnej. Nie ma istotnego znaczenie także i to, że prokurator złożył wniosek o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., albowiem w argumentacji prokuratora, jak zresztą i sądu występującego z wnioskiem w trybie określonym w art. 37 k.p.k., zupełnie pominięto to, iż ciągłe przekazywanie sprawy bez 3 jakichkolwiek faktycznych i rzeczywistych przeszkód (przeszkody te są jedynie hipotetyczne) nie tylko nie służy dobru wymiaru sprawiedliwości, ale buduje negatywny odbiór działania wymiaru sprawiedliwości w społeczeństwie. Wydaje się, że sąd powinien wreszcie podjąć zdecydowane działania, aby wypełnić swoje obowiązki związane z rozpoznaniem sprawy, a dopiero rzeczywiste okoliczności uniemożliwiające zakończenie tego procesu mogą stać się powodem wystąpienia w trybie określonym w art. 37 k.p.k. Z tych powodów należało orzec jak wyżej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 228 § 3 KKart. 37 KPK§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy