V CZ 75/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-11-13
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Wojciech Katner, Elżbieta Fijałkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli wniosek został złożony z uchybieniem terminu w niewłaściwym sądzie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchybienie przez sąd obowiązkowi pouczenia strony o sposobie zaskarżania orzeczeń nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Brak pouczenia może jednak uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli strona uchybiła terminowi z powodu braku pouczenia. W niniejszej sprawie powód nie kwestionował, że wniosek o uzasadnienie został złożony z uchybieniem terminu w niewłaściwym sądzie, a jedynie podnosił brak pouczenia.Stan faktyczny
Powód złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego za pośrednictwem Sądu Okręgowego, zamiast bezpośrednio do Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek jako spóźniony, ponieważ termin tygodniowy upłynął przed przekazaniem wniosku przez Sąd Okręgowy. Powód wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie art. 327 § 1 k.p.c. poprzez brak pouczenia go o sposobie i terminie zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda i zasądził od niego na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CZ 75/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSA Elżbieta Fijałkowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa J. M. przeciwko Bankowi Spółdzielczemu w N. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 listopada 2014 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 czerwca 2014 r., 1. oddala zażalenie, 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3 600 zł (trzy tysiące sześćset ) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek powoda o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 8 maja 2014 r. Sąd ustalił, że powód J. M. w terminie tygodniowym od daty ogłoszenia wyroku złożył wniosek o jego uzasadnienie. Wniosku nie skierował wprost do Sądu Apelacyjnego, lecz za pośrednictwem Sądu Okręgowego w W., na którego adres nadał przesyłkę. Sąd Okręgowy w W. przekazał wniosek powoda Sądowi Apelacyjnemu w dniu 20 maja 2014 r. Sąd stwierdził, że tygodniowy termin, wynikający z treści przepisu art. 387 zd. k.p.c., upłynął w dniu 15 maja 2014.r. Złożenie wniosku w sądzie niewłaściwym nie prowadzi do zachowania terminu, który w takiej sytuacji liczony jest według daty przekazania go sądowi właściwemu. Wobec tego wniosek powoda na podstawie art. 328 § 1 zd. 2 k.p.c. jako spóźniony podlegał odrzuceniu. Zażalenie na to postanowienie wniósł powód; zarzucił naruszenie prawa procesowego art. 327 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie polegające na niepouczeniu powoda działającego bez profesjonalnego pełnomocnika co do sposobu i terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na zażalenie pozwany Bank Spółdzielczy w N. wniósł o oddalenie zażalenia i zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Powód nie kwestionował ustalenia, że jego wniosek złożony został w Sądzie niewłaściwym, a do Sądu właściwego wpłynął z uchybieniem ustawowego terminu wynikającego z treści przepisu art. 387 § 3 zd. 1 k.p.c. W uzasadnieniu
3 podniesionego zarzutu powoływał się wyłącznie na to, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 327 k.p.c. Sąd Apelacyjny nie pouczył powoda, działającego bez zawodowego pełnomocnika, o sposobie i terminie zaskarżenia ogłoszonego wyroku. W naruszeniu tego przepisu żalący upatrywał spóźnienia w złożeniu wniosku. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Kwestia skutków naruszenia przez sąd obowiązku pouczania strony (uczestnika) postępowania o sposobie zaskarżania orzeczeń sądowych rozstrzygnięta została w uchwale Sądu Najwyższego Izby Cywilnej i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2011 r., III CZP 38/11, OSNC 2012/5/56, zgodnie z którą takie uchybienie nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Natomiast brak pouczenia może uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli strona uchybiła terminowi z powodu braku pouczenia. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., a o kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygając zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz § 2 ust. 1 i 2, § 6 pkt 7, § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490).
Powiązane orzeczenia
- III CZ 20/14 2014-05-30Czy brak pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie zaskarżenia orzeczenia wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem?
- II UZ 6/18 2018-04-10Czy brak pouczenia o możliwości wydania wyroku w zawiadomieniu o terminie rozprawy apelacyjnej uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?
- IV CZ 101/13 2013-12-11Czy wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, złożony przez stronę działającą bez pełnomocnika, który opierał się na pouczeniu sądu, może być uznany za złożony bez winy strony, nawet jeśli nie spełniał formalnych wymo…
- V KZ 66/12 2012-10-31Czy brak doręczenia wyroku skazanemu, który nie był obecny na jego ogłoszeniu, uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, jeśli strony zostały poinformowane o czasie i miejscu ogłosze…
- I CZ 140/17 2018-01-10Czy brak pouczenia strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia, w sytuacji gdy strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika, może uzasadniać przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia?
Powołane przepisy
art. 387art. 328 § 1art. 327 § 1 KPCart. 387 § 3art. 327 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1§ 1§ 3§ 2 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy