V CSK 104/19

WyrokIzba Cywilna2019-11-07

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli powołane w niej zagadnienie prawne nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą kwestii ustalenia stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli powołane w niej zagadnienie prawne nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą kwestii ustalenia stanu faktycznego, które są wyłączone z procesowej podstawy kasacyjnej na mocy art. 3983 § 3 k.p.c. Dostęp do Sądu Najwyższego jest ograniczony przesłankami określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c., a skarga kasacyjna nie jest trzecią instancją sądową mającą na celu korygowanie błędów w każdej indywidualnej sprawie.
Stan faktyczny
Powód dochodził zapłaty, twierdząc, że utracił pieniądze w kwocie 112 000 Euro oraz rzeczy ruchome znajdujące się na zajętej przez komornika nieruchomości. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że powód nie udowodnił ani utraty pieniędzy, ani swojego prawa własności do utraconych rzeczy ruchomych. Powód wniósł skargę kasacyjną, powołując się na istotne zagadnienie prawne dotyczące obowiązków komornika i odpowiedzialności za szkodę wynikłą z pozostawienia rzeczy osobom trzecim.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V CSK 104/19 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z powództwa J. U. przeciwko A. M. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt I ACa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje radcy prawnemu P. Z. od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w (…)) kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za udzieloną powodowi pomoc prawną z urzędu, w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ograniczony tymi przesłankami dostęp do Sądu Najwyższego wiąże się z charakterem skargi kasacyjnej, jako środka nadzwyczajnego środka prawnego zmierzającego do 2 podważenia prawomocnego już orzeczenia i tylko w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba uzyskania wypowiedzi Sądu Najwyższy z uwagi na jego funkcje ustrojowe, a więc sprawowanie nadzoru judykacyjnego, w tym zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. Powód we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę z art. 3989 1 pkt 1 k.p.c., to jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które sformułował jako dotyczące zasad postępowania komornika sądowego z rzeczami ruchomymi dłużnika znajdującymi się w budynku, co do którego dłużnikowi odjęto zarząd, w szczególności w jaki sposób i w jakim terminie rzeczy te winny zostać wydane, czy należy stosować odpowiednio przepisy art. 855 lub art. 1046 k.p.c. oraz czy komornik odpowiada za szkodę wyrządzoną dłużnikowi a wynikającą z pozostawienia jego rzeczy osobom trzecim, co ostatecznie doprowadziło do utraty ich utraty”. W zakresie przesłanki istnienia w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, w orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, że jego wystąpienie strona powinna wykazać nie tylko przez sformułowanie takiego zagadnienia, ale nadto strona powinna w uzasadnieniu zaprezentować nie tylko logiczną, ale przede wszystkim wyczerpującą argumentację prawną, przy czym zagadnienie prawne ma pozostawać w związku z tymi przepisami, które skarżący wskazuje w postawach kasacyjnych jako naruszone przez sąd przy wyrokowaniu. To po pierwsze. Po drugie, rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego ma nie tylko mieć znaczenie dla rozwoju judykatury, ale ma mieć związek i znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, w której złożono skargę kasacyjną. Analiza rozstrzygnięć sądów obu instancji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że pierwotną przyczyną oddalenia powództwa było stanowisko o nieudowodnieniu przez powoda, że utracił pieniądze w kwocie 112000 Euro oraz że nie udowodnił, iż był właścicielem utraconych rzeczy ruchomych znajdujących się na zajętej przez komornika nieruchomości. Prawne rozważania sądów o obowiązkach komornika miały w sprawie charakter wtórny, zostały poczynione 3 dodatkowo. W tej sytuacji nie można przyjąć, że przedstawione zagadnienie prawne ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Co prawda, skarżący w skardze kasacyjnej zakwestionował ustalenie Sądu, że nie był właścicielem utraconych ruchomości, jednakże kwestionowanie tych istotnych dla sprawy ustalań skarżący dokonał przez wskazanie w procesowej podstawie kasacyjnej jako naruszonych m.in. art. 233 i art. 229 k.p.c. Przypomnieć, zatem należy, że wobec jednoznacznej treści art. 3983 § 3 k.p.c., z procesowej podstawy kasacyjnej wyłączone są te przepisy, które bezpośrednio dotyczą podstawy faktycznej wyrokowania. W świetle powołanego przepisu oznacza to, że niedopuszczalne są zarzuty dotyczące naruszenia tych przepisów, które regulują ustalenie faktów bezdowodowo (art. 228 - 231 k.p.c.) oraz zarzuty dotyczące przepisów o ustalaniu faktów dowodowo (art. 233 § 1 k.p.c. - por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2006 r., II CSK 136/05, nie publ., z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06, nie publ.; z dnia 26 maja 2006 r., V CSK 97/06, nie publ.). Możliwe jest natomiast powoływanie się na takie naruszenie przepisów postępowania, których ostateczną konsekwencją jest błędne ustalenie stanu faktycznego, a które nie należą do kategorii błędnej oceny dowodów, ani też błędnego wnioskowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 sierpnia 2008 r. I CSK 83/08, nie publ.). Takich jednak zarzutów skarga kasacyjna, w odniesieniu do tych okoliczności, nie zawiera, a ponadto, z uwagi na treść art. 39813 § 1 k.p.c., związanie granicami podstaw uniemożliwia Sądowi Najwyższemu uwzględnienie innych naruszeń prawa, materialnego lub procesowego, niż te, które zostały wytknięte przez skarżącego. Z przedstawionych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O wynagrodzeniu należnym ustanowionemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym pełnomocnikowi powoda orzeczono na podstawie § 4 ust. 3, § 8 pkt 7 i § 16 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tj. Dz.U. 2019 r., poz. 18). jw 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989art. 855art. 1046 KPCart. 233art. 229 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 228art. 233 § 1 KPCart. 39813 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy