I CZ 80/05
PostanowienieIzba Cywilna2005-10-20
Skład orzekający: Mirosław Bączyk, Stanisław Dąbrowski, Aleksandra Marszałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oparcie wyroku sądu cywilnego na dokumencie, który został sfałszowany, stanowi samoistną podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., nawet jeśli sfałszowany dokument nie miał wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Samo zaliczenie sfałszowanego dokumentu w poczet dowodów w sprawie cywilnej nie jest wystarczające do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. Konieczne jest wykazanie, że taki dokument pozostawał w funkcjonalnym związku z przyjętym przez sąd rozstrzygnięciem, czyli miał wpływ na ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania orzeczenia.Stan faktyczny
Powódka wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że wyrok Sądu Apelacyjnego został oparty na sfałszowanym dokumencie – jej podaniu do Spółdzielni z 1996 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że sfałszowana część podania nie stanowiła podstawy ustaleń faktycznych sądu. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 80/05 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Bączyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Stanisław Dąbrowski SSA Aleksandra Marszałek w sprawie ze skargi Z. W. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 4 maja 2000 r., sygn. akt I ACa (…) w sprawie z powództwa Z. W. przeciwko Spółdzielni (…) w O. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 października 2005 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2005 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 lutego 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę powódki o wznowienie postępowania od wyroku tego Sądu z dnia 4 marca 2004 r. Sąd ten uznał, że nie występuje podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., tj. oparcie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 4 marca 2004 r. na podrobionym lub przerobionym dokumencie. W ocenie Sądu Apelacyjnego, wspomniany wyrok oparty nie został na tej części podania powódki, złożonego do Spółdzielni z dnia 20 czerwca 1996 r., która uległa przeróbce, tj. na treści odnoszącej się do powierzchni przydzielonego jej lokalu. Nie stało się ono bowiem podstawą ustaleń faktycznych usprawiedliwiających ostateczne rozstrzygnięcie. W odniesieniu do twierdzenia powódki, że doszło również do sfałszowania projektu budowy pawilonów handlowych, Sąd Apelacyjny stwierdził
2 niewykazanie przez powódkę tego faktu i ocena taka potwierdzona została w postanowieniu o umorzeniu dochodzenia. W zażaleniu na postanowienie z dnia 23 lutego 2005 r. pełnomocnik powódki podnosił naruszenie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 404 k.p.c. oraz wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie skargi. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W zażaleniu powódki eksponuje się istnienie prawnej przyczyny wznowienia postępowania w treści art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. i polegającej na sfałszowaniu podania powódki z dnia 20 czerwca 1996 r., skierowanego przez powódkę do pozwanej Spółdzielni (w podaniu tym powódka zwracała się do Spółdzielni o przydzielenie jej większego lokalu). W związku z tym, że wspomniane podanie stało się dowodem w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 4 maja 2000 r., oznacza to – w ocenie skarżącej – oparcie tego wyroku na dokumencie sfałszowanym (art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.). Tymczasem należy stwierdzić, że sam fakt zaliczenia sfałszowanego dokumentu w poczet dowodów w sprawie cywilnej nie może prowadzić jeszcze do wniosku, iż występuje wówczas prawna przyczyna wznowienia postępowania w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. Niezbędne byłoby jeszcze ustalenie tego, czy taki i sfałszowany dokument pozostawał w funkcjonalnym związku z przyjętym przez sąd cywilny rozstrzygnięciem, a więc – czy w ogóle miał on wpływ na treść takiego rozstrzygnięcia, tj. służył ustaleniom faktycznym stanowiącym podstawę wydania orzeczenia (por. np. uzasadnienie wyroku z dnia 30 maja 1996 r., I CRN 101/95, OSNC 1996, z. 10, poz. 138). W uzasadnieniu zażalenia nie podjęto, oczywiście, próby wykazywania takiego związku. Natomiast Sąd Apelacyjny prawidłowo wykluczył możliwość konstruowania wspomnianego związku między treścią sfałszowanego podania a zapadłym, ostatecznym rozstrzygnięciem. Podanie powódki z dnia 20 czerwca 1996 r. stanowiło jedynie podstawę ustalenia tego, że powódka ubiegała się o powiększenie powierzchni lokalu do 40 m2, a w tym zakresie treść podania nie uległa ani podrobieniu ani przerobieniu. Natomiast ustalenia dotyczące powierzchni lokalu przydzielonego powódce dokonane zostały na podstawie wstępnego przydziału lokalu oraz odpowiedniej dokumentacji technicznej. Powódka została wykluczona z pozwanej Spółdzielni dlatego, ponieważ nie zapłaciła w całości należności obejmującej przypadający na nią wkład budowlany.
3 Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 39418 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I UZ 46/15 2016-04-28Czy wyrok sądu został oparty na podrobionym dokumencie w rozumieniu art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c., jeśli dokument ten nie stanowił podstawy ustaleń faktycznych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia?
- II CZ 7/08 2008-03-27Czy oparcie wyroku na dokumencie sfałszowanym, a nie podrobionym lub przerobionym, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c.?
- IV CZ 100/09 2010-01-08Czy wyrok sądu cywilnego został oparty na podrobionym dokumencie, jeśli sąd ten samodzielnie ustalił fakt podrobienia i nie uwzględnił tego dokumentu przy ustalaniu podstawy faktycznej orzeczenia, mimo późniejszego wyrok…
- I CZ 75/10 2010-10-29Czy dokumenty zawierające nieprawdziwe informacje, ale sporządzone przez autora we własnym imieniu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. jako dokumenty podrobione lub p…
- II CZ 59/19 2019-11-14Czy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 pkt 1 k.p.c. (oparcie wyroku na podrobionym lub przerobionym dokumencie) wymagane jest przedstawienie prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo?
Powołane przepisy
art. 403 § 1 pkt 1 KPCart. 404 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39418 KPC§ 1 pkt 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy