I CNP 25/14

Izba Cywilna2014-11-28

Skład orzekający: Iwona Koper

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna, gdy strona nie skorzystała ze zwykłych środków prawnych zaskarżenia z przyczyn, które nie zostały wykazane jako niezawinione i usprawiedliwione?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji jest dopuszczalna jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem ma charakter kwalifikowany i strona z przyczyn niezawinionych nie mogła skorzystać ze zwykłych środków prawnych. Brak wykazania takich okoliczności przez skarżącego skutkuje odrzuceniem skargi.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy stwierdził nieważność aktu notarialnego darowizny lokalu mieszkalnego. Apelacja pozwanej od tego wyroku została odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty. Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie art. 189 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CNP 25/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie skargi E. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 lutego 2013 r., wydanego w sprawie z powództwa D. B. przeciwko E. B. o stwierdzenie nieważności umowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 listopada 2014 r., odrzuca skargę. 2 UZASADNIENIE Prawomocnym wyrokiem z dnia 6 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w W. stwierdził nieważność aktu notarialnego sporządzonego przez notariusza T. Ż. w W. w dniu 18 lipca 2008 r., na mocy którego umową darowizny M. B. przeniosła na E. B. własność lokalu mieszkalnego nr 36 położonego w W. przy ul. W. nr 4 wraz ze związanym z nim udziałem w częściach wspólnych budynku i innych urządzeń nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się budynek. Apelacja pozwanej od tego wyroku, od której nie została uiszczona należna opłata, została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 17 maja 2013 r. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego, pozwana wniosła o stwierdzenie jego niezgodności z art. 189 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przesłanką dopuszczalności skargi jest wykorzystanie przez skarżącego przysługujących jej środków prawnych w celu uzyskania zmiany lub uchylenia zaskarżonego skargą wyroku. Przepis art. 4241 § 2 k.p.c. dopuszcza skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w wyjątkowych wypadkach, jeżeli jednocześnie niezgodność wyroku z prawem ma charakter kwalifikowany, wynikający z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. „Wyjątkowy wypadek” w rozumieniu tego przepisu zachodzi wówczas, gdy strona z przyczyn niezawinionych i usprawiedliwiających jej zaniechanie nie mogła skorzystać ze zwykłych środków prawnych zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2013 r., III CNP 27/13, nie publ.). Stosownie do art. 4245 § 1 pkt 5 3 k.p.c. skarżący powinien wykazać w skardze, że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi. Okoliczność ta nie został wykazana przez skarżącą, która poprzestała jedynie na stwierdzeniu o zaistnieniu nadzwyczajnego, lecz bliżej niesprecyzowanego, splotu okoliczności związanego m. innymi z różnymi interpretacjami relacji przepisów art. 112 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i art. 130 § 1 k.p.c., w wyniku którego należna opłata od apelacji nie została uiszczona w terminie, co doprowadziło do jej odrzucenia. Przytoczona, argumentacja nie daje podstaw do uznania, że skarżąca z przyczyn niezawinionych i dających się usprawiedliwić nie mogła skorzystać z przysługujących jej zwykłych środków prawnych w celu uzyskania uchylenia lub zmiany obecnie zaskarżonego wyroku. Z tych względów, niedopuszczalna skarga o stwierdzenie jego niezgodności z prawem podlegała odrzuceniu stosownie do art. 4248 § 1 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 189 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4245 § 1 pkt 5art. 112 ust. 2art. 130 § 1 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy