IV CZ 14/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-05-21
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Krzysztof Strzelczyk, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość przedmiotu sporu oznaczona w pozwie jest wiążąca dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej, nawet jeśli powód w późniejszym etapie postępowania podaje wyższą wartość?Ratio decidendi
Wartość przedmiotu sporu oznaczona w pozwie jest wiążąca dla ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, chyba że doszło do rozszerzenia powództwa lub orzeczenia ponad żądanie. Samo podanie wyższej wartości w skardze kasacyjnej nie stanowi rozszerzenia powództwa i nie czyni skargi dopuszczalną, jeśli nie spełnia ona wymogów formalnych.Stan faktyczny
Powód złożył skargę kasacyjną od wyroku oddalającego jego powództwo o wydanie nieruchomości. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na niską wartość przedmiotu zaskarżenia, która nie przekraczała 3.000 zł. Powód w zażaleniu podał, że obecnie szacuje wartość sporu na 60.000 zł. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając tym samym niedopuszczalność skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 14/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Krzysztof Strzelczyk SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa A. Z. przeciwko H. K., J. K. i J. K. o wydanie nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 maja 2015 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 27 stycznia 2015 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r. Sąd Okręgowy w R. odrzucił jako niedopuszczalną skargę kasacyjną powoda A. Z. od wyroku tego Sądu z dnia 16 września 2014 r., którym oddalona została jego apelacja od wyroku Sądu Rejonowego w K., oddalającego powództwo o wydanie części bliżej w pozwie opisanej nieruchomości. Sąd ustalił, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie osiąga progu kwotowego przewidzianego w art. 3982 § 1 k.p.c., gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia nie może przekraczać wartości przedmiotu sporu, którą powód oznaczył na kwotę 3.000 zł, a w sprawie nie doszło do rozszerzenia powództwa. W zażaleniu powód zarzucił, iż Sąd błędnie uznał, że skarga jest niedopuszczalna w sytuacji, w której wartość przedmiotu sporu powód „szacuje obecnie” na kwotę 60.000 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Powód w pozwie oznaczył wartość przedmiotu sporu na kwotę 3.000 zł, która nie podlegała badaniu w dalszym toku postępowania i pozostała wiążąca. Wartość przedmiotu sporu stanowi podstawę ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji, a następnie w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 368 § 2 k.p.c., w sprawach o prawa majątkowe wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji, jak również w skardze kasacyjnej (art. 39821 k.p.c.) może być oznaczona na kwotę wyższą niż wartości przedmiotu sporu wówczas, gdy powód rozszerzył powództwo lub sąd orzekł ponad żądanie. Skarżący nie wykazał, aby sytuacja taka wystąpiła w sprawie. W kategoriach oczywistego nieporozumienia należy potraktować pogląd skarżącego, jakoby rozszerzenie powództwa mogło nastąpić poprzez oznaczenie w skardze „nowej” wartości przedmiotu sporu na kwotę, „która dopuszcza wniesienie skargi”, uzupełniony twierdzeniem, że „ma prawo rozszerzać powództwo do czasu merytorycznego zakończenia sprawy”. Powód oczywiście błędnie rozumie pojęcie „rozszerzenia powództwa” i równie błędnie twierdzi, że jest ono dopuszczalne
3 w skardze kasacyjnej, a zatem po prawomocnym zakończeniu sprawy. Rozszerzenie powództwa polega na rozszerzeniu żądania pozwu bądź wystąpieniu z nowym roszczeniem i może nastąpić jedynie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, i tylko wyjątkowo przed sądem drugiej instancji (art. 383 w zw. z art. 193 k.p.c.). Sąd Okręgowy trafnie uznał, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie była w niniejszej sprawie wyższa od wartości przedmiotu sporu, co uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej na podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c., a tym samym uzasadniało oddalenie zażalenia przez Sąd Najwyższy, stosownie do art. 3941 § 3 w zw. art. 39814 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 2/20 2020-02-21Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu wskazaną w pozwie, jeśli nie nastąpiło rozszerzenie powództwa ani orzeczenie ponad żądanie?
- III CZ 198/25 2025-10-31Czy dopuszczalna jest skarga kasacyjna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej przekracza wartość przedmiotu sporu lub wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji, w sytuacji gdy powód rozszerzył powództwo…
- V CZ 46/18 2018-07-27Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu ustalona w postępowaniu apelacyjnym, jeśli nie doszło do rozszerzenia żądania ani orzeczenia ponad żądanie?
- III CZ 10/10 2010-05-07Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu, jeśli nie doszło do rozszerzenia powództwa?
- V CZ 26/17 2017-04-07Czy wartość przedmiotu zaskarżenia podana w skardze kasacyjnej może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu wskazana w pozwie, jeśli powódka nie rozszerzyła powództwa ani sąd nie orzekł ponad żądanie?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 368 § 2 KPCart. 39821 KPCart. 383art. 193 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy