I NSW 1226/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-05
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie zawiera sprecyzowanych zarzutów, nie wskazuje naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego przez komisję wyborczą, nie zawiera uzasadnienia zarzutów i nie jest poparty wiarygodnymi dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeżeli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Protest musi zawierać konkretne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów wyborczych lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, które miały wpływ na wynik wyborów. Wnoszący protest jest zobowiązany do przedstawienia dowodów lub wniosków dowodowych na poparcie swoich twierdzeń, a nie może opierać się na zarzutach abstrakcyjnych, hipotetycznych lub niezwiązanych z jego sytuacją prawną.Stan faktyczny
Z. J. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP. Zarzucił, że członek obwodowej komisji wyborczej poinformował go, iż nie musi pobierać „czterech kartek wyborczych”, a także kazano mu się „podpisać za Syna S.”. Do protestu dołączył instrukcję głosowania w referendum oraz dokumenty niezwiązane z treścią protestu. Przewodniczący PKW i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanawia pozostawić protest bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego w związku z innymi przepisami proceduralnymi.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 1226/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z protestu Z. J. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2023 r., postanawia: pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 25 października 2023 r. Z. J. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. Wnoszący protest wskazał, że w dniu głosowania członek obwodowej komisji wyborczej w N. poinformował go, że nie musi pobierać „czterech kartek wyborczych”. Wnoszący protest wyjaśnił, że nie przeczytano prawidłowo jego imienia i nazwiska i kazano mu się „podpisać za Syna S.” (pisownia oryginalna). Do protestu dołączył instrukcję prawidłowego sposobu głosowania w referendum, kserokopię zdjęć płyty nagrobnej E. J. oraz informacje dotyczące
I NSW 1226/23 2 sytuacji osobistej wnoszącego protest, niepozostające w związku z treścią samego protestu. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Prokurator Generalny wyraził pogląd, że wniesiony protest należy pozostawić bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: „Kodeks wyborczy”), przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). Jeżeli podstawę protestu stanowi zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, może go wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania (§ 2). Prawo wniesienia protestu przysługuje wyborcy, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego (§ 3) Artykuł 241 § 3 Kodeksu wyborczego stanowi, że wnoszący protest zobowiązany jest sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Artykuł 243 § 1 Kodeksu wyborczego przesądza natomiast, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241.
I NSW 1226/23 3 Konstrukcyjnym elementem protestu jest sformułowanie zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub konkretnego zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów i wykazanie naruszenia własnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego, a nadto sformułowanie uzasadnienia zarzutu oraz poparcie go dowodami lub przynajmniej konkretnymi wnioskami dowodowymi. Przedmiotem protestu nie mogą być bowiem zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 grudnia 2023 r., I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r., I NSW 839/23; z 13 grudnia 2023 r., I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 listopada 2023 r., I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). Odnosząc powyższe do niniejszego protestu, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnoszący protest ograniczył się do ogólnych i niesprecyzowanych zarzutów, że został poinformowany, że nie musi pobierać „czterech kartek wyborczych”, a nadto kazano mu się „podpisać za Syna S.”. Tak sformułowane zarzuty nie odpowiadają ustawie, ponieważ wnoszący protest nie wskazał jakich naruszeń miałaby się dopuścić obwodowa komisja wyborcza. Protest nie zawiera uzasadnienia zarzutów, a twierdzenia wnoszącego protest są w znacznej części niezrozumiałe. Wnoszący protest nie przytoczył żadnych wiarygodnych dowodów na poparcie swych twierdzeń, którymi z pewnością nie mogą być instrukcja prawidłowego sposobu głosowania czy kserokopia zdjęć płyty nagrobnej. Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania zarzutów za protestującego, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których protestujący opiera swoje zarzuty. Podsumowując, Sąd Najwyższy stwierdza, że sformułowany protest jest wadliwy konstrukcyjnie, co powoduje, że Sąd Najwyższy nie może go rozpatrzyć i na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego per analogiam
I NSW 1226/23 4 w związku z art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 39810 k.p.c. i w związku z art. 13 § 2 k.p.c. zobowiązany jest odmówić nadania mu dalszego biegu. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 301/23 2023-12-19Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający wymogów formalnych powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 589/23 2023-12-19Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 1143/23 2023-12-19Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego i nie jest poparty dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- III SW 143/15 2015-11-17Czy protest wyborczy, który nie zawiera jasnych zarzutów dotyczących przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego bieg…
- I NSW 722/23 2023-12-14Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 82 § 1art. 241art. 243 § 1art. 3984 § 1 pkt 2 KPCart. 39810 KPCart. 13 § 2 KPC§ 1§ 2§ 3§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy