I CSK 482/22
WyrokIzba Cywilna2022-05-19
Skład orzekający: Mariusz Załucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na przesłance oczywistej zasadności naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, zgodnie z art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c., może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy przedmiotem sporu jest status konsumenta w kontekście umowy kredytu o mieszanym celu (konsumpcyjnym i gospodarczym)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności naruszenia prawa. W przypadku czynności prawnych o mieszanym celu, decydujące jest, czy element gospodarczy nie stanowi części marginalnej. Skoro powodowie zaciągnęli kredyt na nieruchomość, w której miały mieścić się zarówno pomieszczenia mieszkalne, jak i gabinet stomatologiczny będący głównym miejscem działalności gospodarczej, nie można mówić o oczywistym naruszeniu przepisów dotyczących statusu konsumenta.Stan faktyczny
Powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku sądu apelacyjnego, który oddalił ich powództwo o ustalenie i zapłatę dotyczące umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej. Sąd apelacyjny zmienił wyrok sądu okręgowego, który wcześniej ustalił, że nie istnieje zobowiązanie powodów do zapłaty rat. Podstawą skargi kasacyjnej było twierdzenie o błędnym przyjęciu przez sąd odwoławczy, że powodowie nie posiadali statusu konsumenta w chwili podpisywania umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powodów na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CSK 482/22 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mariusz Załucki w sprawie z powództwa B. K. i A. Ł.-K. przeciwko […] Bank spółce akcyjnej w W. o ustalenie i zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2022 r., na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 października 2020 r., sygn. akt VI ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania 2. zasądza od powodów na rzecz pozwanego kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powodowie B. K. i A. Ł.-K. wywiedli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 października 2020 r., zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 stycznia 2020 r., którym ustalono, że nie istnieje zobowiązanie powodów do zapłaty rat kapitałowo-odsetkowych wynikajacych z umowy kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego […] Bank S.A. Sąd odwoławczy oddalił powództwo. Sąd Najwyższy zważył:
2 W niniejszej skardze oparto się na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zdaniem powodów sąd odwoławczy mylnie przyjął, ze w chwili podpisywania umowy nie posiadali oni statusu konsumenta z art. 221 k.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, do skutecznego powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2016 r., IV CSK 729/14 oraz z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15 – nie publ.). Sąd Najwyższy nie podziela argumentacji skarżących. Na tle okoliczności sprawy wyniknął problem wykorzystywania nieruchomości nabytej za pieniądze pochodzące z zaciagniętego kredytu częściowo na cele konsumenckie, częściowo zaś w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Choć w art. 221 k.c. nie przewidziano takiej sytuacji expressis verbis, to istnieje utrwalona już linia orzecznicza pochodząca zarówno od TSUE, jak i od krajowych sądów powszechnych, w myśl której w przypadku czynności prawnych o mieszanym celu, decydującym czynnikiem jest to, by element gospodarczy nie stanowił marginalnej części czynności. Powodowie zaciągnęli kredyt na nieruchomość, w której miały mieścić się zarówno używane przez nich pomieszczenia mieszkalne, jak i gabinet stomatologiczny, będący głównym miejscem wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Oczywista zasadność skargi może natomiast wynikać jedynie z poważnego naruszenia przepisu prawa podlegającego jednolitej wykładni (zob. np. postanowienie SN z dnia 21 stycznia 2022 r., I CSK 1320/22, niepubl.), zaś ewentualne odstąpienie od ustalonej linii orzeczniczej może stać się przedmiotem argumentacji na poparcie występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby dokonania wykładni przepisu prawa. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.
3 a.s.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 1217/23 2024-01-29Czy w przypadku, gdy celem kredytu jest kupno nieruchomości przeznaczonej na wynajem poza prowadzoną przez kredytobiorcę działalnością gospodarczą, okoliczność ta powoduje utratę statusu konsumenta po jego stronie?
- I CSK 2767/23 2024-05-28Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej umowy kredytu konsumenckiego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący powołuje się na naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a wniosek opiera na przesł…
- I CSK 5548/22 2023-06-20Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej oczywista zasadność opiera się na naruszeniu art. 316 § 1 k.p.c. i wadliwym wypowiedzeniu umowy kredytowej przez bank, które nie zostało skutecznie dorę…
- I CSK 3696/22 2023-07-13Czy skarga kasacyjna dotycząca błędnej oceny interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu oraz błędnej oceny statusu konsumenta może być uznana za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt…
- I CSK 1893/25 2026-04-30Czy skarga kasacyjna w sprawie o ustalenie nieważności umowy pożyczki hipotecznej i zapłatę jest oczywiście uzasadniona, uzasadniając jej przyjęcie do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 221 KCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 1art. 98 KPC§ 1 pkt 4§ 1 pkt 4§ 1§ 10 ust. 4§ 2 ust. 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy